Ορθοδοξία

Αρχική Ορθοδοξία Σελίδα 62

Ο εὐπατρίδης Γέροντας καί τό πολύκορφο ὄρος τῆς Πάτμου (άγιος Αμφιλόχιος Μακρής – 16/4)

Ο εὐπατρίδης Γέροντας καὶ τὸ πολύκορφο ὄρος τῆς Πάτμου (ἅγιος Ἀμφιλόχιος Μακρὴς – 16/4)

τοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου

Ο εὐπατρίδης Γέροντας καί τό πολύκορφο ὄρος τῆς Πάτμου (άγιος Αμφιλόχιος Μακρής - 16/4)

Πολλές φορές εἶχα ἀκούσει τούς Δωδεκανήσιους συμφοιτητές μου νά μιλοῦνε μέ πολύ σεβασμό γιά τόν ἄγνωστο σέ μένα, π. ᾽Αμφιλόχιο, τόν Γέροντα τῆς Πάτμου, ὅπως τόν ἔλεγαν. ᾽Αλλά καί ἡ καθηγήτρια τῶν Παιδαγωγικῶν τῆς Σχολῆς μας, μακαριστή Μαρία Πετρούτσου, πολλές φορές κατά τή διάρκεια τῶν παραδόσεών της ἀνέφερε γνῶμες τοῦ κληρικοῦ αὐτοῦ. Αὐτά ἄναψαν τήν ἐπιθυμία μου νά τόν γνωρίσω.

῾Η εὐκαιρία δέν ἄργησε νά ρθεῖ. Μιά μέρα στό διάλειμμα μέ πλησίασε ὁ Ροδίτης συμφοιτητής μου Λουκᾶς καί μοῦ λέγει: «ἦρθε στή Ρόδο γιά ἰατρικές ἐξετάσεις ὁ π. ᾽Αμφιλόχιος, θέλεις νά πᾶμε νά τόν γνωρίσεις;» Δόξασα τό Θεό γιά τήν εὐκαιρία πού μοῦ ἔδωσε νά ἰκανοποιήσω μιά ἐπιθυμία μου. «Κανόνισε, τοῦ λέγω, νά πᾶμε».

Πράγματι τό ἀπόγευμα τῆς ἄλλης ἡμέρας βρεθήκαμε μπροστά σέ μιά σιδερένια πόρτα τῆς ὁποίας τό κουδούνι ἔγραφε: «Μετόχιον ῾Ι. Μ. Εὐαγγελισμοῦ Μητρός τοῦ ᾽Ηγαπημένου». Μιά μοναχή μᾶς ἄνοιξε καί μᾶς ὁδήγησε στό ἀρχονταρίκι ὅπου μᾶς περίμενε ὁ Γέροντας π. ᾽Αμφιλόχιος. ῾Ο Γέροντας ἦταν ψηλός καί ἀδύνατος, σωστό κυπαρίσσι. ᾽Αφοῦ τόν χαιρετίσαμε, καθήσαμε κι ἀκούγαμε τά, πράγματι, σοφά του λόγια. ᾽Αρχισαν κι οἱ ἐρωτήσεις. Τήν περίοδο ἐκείνη εἶχαν ἀρχίσει τά ἀλισβερίσια τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου μέ τό Βατικανό, ἦταν φυσικό νά πάρουμε τή γνώμη τοῦ Γέροντα: «῾Ο Χριστός, παιδιά μου, ἴδρυσε μία ἐκκλησία, τήν ᾽Εκκλησία μας, τήν ᾽Ορθοδοξία μας. Μόνο αὐτή κρατάει ἀνόθευτη καί ἀκέραια τή διδασκαλία Του. ῞Ολοι οἱ ἄλλοι κάτι πρόσθεσαν ἤ κάτι ἀφαίρεσαν, γι᾽ αὐτό εἶναι σχισματικοί ἤ αἰρετικοί. Πάντως οἱ παπικοί θέλουν μέ κάθε τρόπο νά μᾶς ὑποτάξουν καί νά μᾶς ἀφομοιώσουν. Τό τί ὑπέφεραν οἱ ᾽Ορθόδοξοι ῞Ελληνες κατά τήν κατοχή τῶν Δωδεκανήσων ὄχι μόνον ἀπό τούς ᾽Ιταλούς στρατιῶτες ἀλλά καί ἀπό τούς ᾽Ιταλούς μισιονάριους πού εἶχαν ἔλθει στά Δωδεκάνησα γιά νά μᾶς παρασύρουν στόν παπισμό…˙ Χρειάζεται πολλή προσοχή καί προσευχή ἐκ μέρους μας. Δέν πρέπει ὅμως νά ξεχνοῦμε ὅτι τό σκάφος τῆς ᾽Εκκλησία μας δέν τό κυβερνοῦν ἄνθρωποι ἀλλά αὐτός ὁ ἴδιος Χριστός.

-Γέροντα, πῶς θά καταλάβουμε ἄν ἕνας κληρικός εἶναι εὐλαβής, ἄν φοβᾶται τό Θεό; τόν ρώτησα.

-Παιδί μου, αὐτό εἶναι πολύ εὔκολο. ᾽Εσύ πᾶς μέσα στό ἱερό. Τό ἱερό θά σέ βοηθήσει νά καταλάβεις ἄν ὁ ἱερέας εἶναι εὐλαβής κι ἔχει πάνω του φόβο Θεοῦ. Δές πῶς συμπεριφέρεται, ὄχι μόνον τήν ὥρα πού λειτουργεῖ ἀλλά καί τίς ἄλλες ὧρες πού βρίσκεται μέσα σ᾽ αὐτό. ῎Αν γελάει, ἄν ἀστειεύεται, ἄν φωνάζει, ἄν δέν ἔχει συναίσθηση ὅτι βρίσκεται στά ῞Αγια τῶν ῞Αγίων, ἄν δέν πιστεύει ὅτι τό ἱερό εἶναι γεμάτο ἀπό ᾽Αγγέλους πού ἀκατάπαυστα δοξολογοῦν τόν Κύριο πού εἶναι πάνω στήν ῾Αγία Τράπεζα, τότε ὁ κληρικός αὐτός ἔχει ἐξοικειωθεῖ μέ τό ῾Ιερό. Οἱ κληρικοί αὐτοί θά δώσουν γιά τή συμπεριφορά τους αὐτή μιά μέρα λόγο στό Θεό. Τούς κληρικούς αὐτούς νά τούς ἀποφεύγετε. ῾Η ἐξοικείωση μέ τά ῞Αγια εἶναι πολύ εὔκολη, εἶναι μεταδοτική.

῾Η ἄλλη μου ἐρώτηση ἦταν: -Γέροντα, τό ἴδιο ἰσχύει καί γιά τόν ᾽Επίσκοπο;

-Τά παραπάνω ἰσχύουν καί γιά τούς ᾽Επισκόπους καί γιά ὅλους ὅσοι μπαίνουν μέσα στό ῾Ιερό. Μόνο γιά τόν ᾽Επίσκοπο πρέπει νά προσθέσουμε καί κάτι ἄλλο. ῾Ο ᾽Επίσκοπος κρίνεται καί ἀπό τόν ὁδηγό του, μή σᾶς φαίνεται παράξενο. ῾Ο ὁδηγός εἶναι ὁ καθρέπτης του.

Δυστυχῶς ἠ ὥρα εἶχε περάσει κι ἔτσι ἀφοῦ πήραμε τήν εὐχή του καί ἀσπασθήκαμε τή δεξιά του ξεκινήσαμε νά φύγουμε. ῾Η φωνή τοῦ Γέροντα μᾶς ἔκανε νά σταματήσουμε:

-Λουκᾶ, παιδί μου πρόσεξε μήν ἐξοικειωθεῖς μέ τό ἀναλόγιο κι ἐσύ, Γιῶργο, μήν ἐξοικειωθεῖς μέ τό ἱερό. ῎Αντε στήν Εὐχή τοῦ Θεοῦ καί πεῖτε καί κανένα Κύριε ἐλέησον καί γιά μένα, τό ἔχω μεγάλη ἀνάγκη.

Σιωπηλοί καί μέ αἰσθήματα χαρμολύπης φύγαμε ἀπό τό ῾Ιερό Μετόχιο.

Τέκνον τῆς Πάτμου

   Τήν ἄλλη μέρα ὁ συμφοιτητής μου Λουκᾶς μοῦ ἔδωσε τίς πρῶτες πληροφορίες γιά τόν Γέροντα ᾽Αμφιλόχιο. Τόν γνώριζε καλά. ᾽Εξάδελφος του, ὁ νῦν Μητροπολίτης Νέας Ζηλανδίας ᾽Αμφιλόχιος, ἦταν ὑποτακτικός τοῦ Γέροντα.

῾Ο Γέροντας ᾽Αμφιλόχιος Μακρῆς, κατά κόσμον ᾽Αθανάσιος Μακρῆς, γεννήθηκε στό ἱερό νησί τῆς ἀποκάλυψης, τήν Πάτμο τό 1889. Οἱ γονεῖς του, ᾽Εμμανουήλ καί Εἰρήνη, ἄνθρωποι εὐλαβείς καί ἐνάρετοι, τόν ἀνέθρεψαν «ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου» καί φρόντισαν νά ἀποκτήσει ἐκκλησιαστικό φρόνημα. Τοῦ μιλοῦσαν μέ πολλή εὐλάβεια γιά τήν ἁγία μας ᾽Ορθοδοξία καί γιά τήν πατρίδα μας, τήν ῾Ελλάδα. ῾Ο Γέροντας εἶχε τρία ἀδέλφια: τόν Νικόλαο, πού κοιμήθηκε σέ μικρή ἡλικία, τήν Αἰκατερίνα, μετέπειτα Μαγδαληνή μοναχή καί τήν Καλλιόπη, μετέπειτα Μάρθα μοναχή.

᾽Από μικρός βοηθοῦσε τούς γονεῖς του στίς γεωργικές ἐργασίες καί στό ψάρεμα. Τοῦ ἔμαθαν ἀκόμα τήν ἀξία τοῦ ἐκκλησιασμοῦ καί τήν ὑποχρέωσή του νά ἐφαρμόζει στή ζωή του τό θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Τακτικά μέ τούς γονεῖς του πήγαινε γιά προσκύνημα στό σπήλαιο τῆς ᾽Αποκαλύψεως ἤ ἀνέβαιναν στό καστρομονάστηρο τοῦ ῾Αγίου καί Εὐαγγελιστοῦ ᾽Ιωάννου τοῦ Θεολόγου. Στά προσκυνήματα αὐτά γνώρισε καί συνδέθηκε μέ ὁσιακές μορφές πού ἀσκοῦνταν ἐκεῖ. Οἱ πατέρες δίδασκαν στούς πιστούς ὅτι πρέπει νά ἀγαποῦν τήν ᾽Ορθόδοξη πίστη μας καί ὅτι ἡ ᾽Ορθοδοξία εἶναι ἡ ᾽Εκκλησία πού ἵδρυσε ὁ Κύριός μας καί ὅτι μόνον αὐτή κρατᾶ ἀνόθευτη καί ἀκέραια τή διδασκαλία Του, «ὅλοι οἱ ἄλλοι ἀπομακρύνθηκαν ἀπό τήν ἀλήθεια διότι  ἥ πρόσθεσαν σ᾽ αὐτά πού δίδαξε ὁ Κύριος καί οἱ ἅγιοι ᾽Απόστολοι ἤ ἀφαίρεσαν δογματικές ἀλήθειες». Αὐτά καί ἄλλα πού τοῦ ἔλεγαν οἱ μοναχοί ὁ ᾽Αμφιλόχιος τά ἔβαζε μέσα του καί σιγά σιγά ἄναψε ἡ ἐπιθυμία του νά ἀφιερωθεῖ στόν Κύριο.

Αργότερα ὁ Γέροντας ἔλεγε: «᾽Από μικρό παιδί ἔβλεπα τόν ἄγιο ᾽Ιωάννη τό Θεολόγο τόν ὁποῖο ἀγαποῦσα πάρα πολύ, προσευχόμουν σ᾽ αὐτόν καί τόν παρακαλοῦσα νά γίνω μαθητής του καί ὁπαδός του». ῾Ο Εὐαγγελιστής ᾽Ιωάννης ἔδωσε ἀπάντηση στίς προσευχές του. ῎Ετσι σέ ἡλικία 17 ἐτῶν, τό Μάρτιο τοῦ 1906 μέ τήν εὐχή τῶν γονέων του περνᾶ τήν κεντρική πύλη τῆς Μονῆς τοῦ ἡγαπημένου Μαθητή τοῦ Κυρίου μας ὄχι γιά προσκύνημα, ἀλλά γιά νά γίνει μέλος τῆς ἀδελφότητος. ῾Ο ἡγούμενος τῆς Μονῆς μέ χαρά τόν δέχτηκε, τόν γνώριζε ἀπό πολλά χρόνια, καί τόν ἔγραψε στόν κατάλογο τῶν δοκίμων τῆς Μονῆς.    Μέ τήν ὑπακοή, τήν προσευχή καί τή μελέτη πατερικῶν κειμένων γρήγορα ξεπέρασε στήν ἀρετή πολλούς μοναχούς πού ἀσκοῦνταν ἐκεῖ ἀπό χρόνια καί γι᾽ αὐτό τόν Αὔγουστο τοῦ ἴδιου χρόνου κείρεται μικρόσχημος μοναχός καί παίρνει τό ὄνομα ᾽Αμφιλόχιος. Οἱ νέοι ἀγῶνες, τά νέα παλαίσματα καί ὁ μεγαλύτερος πόλεμος ἀπό τόν μισόκαλο διάβολο δέν πτοοῦν τόν στρατιώτη τοῦ Κυρίου μας. Στό στόμα καί τό νοῦ του ἔχει συνεχῶς τήν εὐχή «Κύριε, ᾽Ιησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με».

Τὸ 1911 μὲ λαχτάρα ἐπισκέπτεται τὸ ῞Αγιον ῎Ορος κι ἔτσι ἐκπληρώνει μιά παλαιά του ἐπιθυμία.

῾Ο ἡγούμενος καί ἡ γεροντία τῆς Μονῆς βλέποντας τήν πνευματική του πρόοδο ἀποφάσισαν νά γίνει μεγαλόσχημος μοναχός. Στὶς 23 Μαρτίου 1913 στὸ ἐρημητήριο τοῦ ᾽Απολλοῦ κείρεται μεγαλόσχημος μοναχὸς ἀπὸ τὸν εὐλαβή καί αὐστηρὸ Πνευματικό, Ἱερομόναχο Μακάριο ᾽Αντωνιάδη. Μετά τή μεγασχημία του μέ τήν εὐλογία τῶν Πατέρων πηγαίνει γιά προσκύνημα στούς ῾Αγίους Τόπους.

Τήν ἴδια χρονιά γνωρίζει τόν ταπεινό, μαρτυρικό καί σοφό ᾽Αρχιθύτη Μητροπολίτη Πενταπόλεως ῞Αγιο Νεκτάριο μέ τόν ὁποῖο συνδέθηκε πνευματικά κι ἔγινε μαθητής του. ῾Ο σύνδεσμος αὐτός δέν διακόπηκε ποτέ καί σήμερα συνεχίζεται εἰς τούς οὐρανούς ὅπου καί οἱ δύο ἀπολαμβάνουν τή δόξα τοῦ Θεοῦ.

Στίς 27 ᾽Ιανουαρίου 1919 μετὰ ἀπὸ ἀπόφαση τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου τῆς Μονῆς χειροτονεῖται Διάκονος στόν ἱερό Ναό ῾Αγίου Νικολάου Κῶ καί στίς 5 ᾽Απριλίου τοῦ ἰδίου ἔτους  στό Βαθύ τῆς Σάμου στόν ἰερό ναό τοῦ ῾Αγίου Σπυρίδωνος παίρνει τό δεύτερο βαθμό τῆς ἱεροσύνης

᾽Από τό 1920-1926 ὑπηρετεῖ τήν ἐκκλησία ἀπό διάφορες ἐπάλξεις.

Στίς 14 Νοεμβρίου 1935 ψηφίζεται, ἀπό τή Πατμιακή ᾽Αδελφότητα, Καθηγούμενος καὶ Πατριαρχικός Ἔξαρχος Πάτμου. Τό ὑψηλό του ἀξίωμα δέν τόν ἔκανε, ὅπως δυστυχῶς γίνεται, ἐγωιστή καί ἀλαζόνα ἀλλά ὑπηρέτησε τό μοναστήρι μέ ταπείνωση, σύνεση καί αὐταπάρνηση. Σύντομα, τό 1937, ἦρθε σέ ρήξη μέ τούς ᾽Ιταλούς κατακτητές. ᾽Αντιστάθηκε μέ γενναιότητα καί σθένος στὰ σχέδια τους γιὰ τὸν ἐξιταλισμό τῶν Δωδεκανήσων, τήν αὐτονόμηση τῶν νησιῶν ἀπὸ τὴν Μητέρα Ἐκκλησία, τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ τήν ὑπαγωγή τους στὸν Πάπα τῆς Ρώμης. Τό ἀποτέλεσμα τοῦ ἀγώνα του ἦταν νά χάσει τήν ἡγουμενία καί νά ἐξορισθεῖ ἀπό τήν Πάτμο στήν ἡπειρωτική ῾Ελλάδα.

Κατά τήν ἐξορία του δέν τόν κυρίεψε ἡ κατάθλιψη καί ἡ μελαγχολία, οὔτε ἔπεσε στήν ἀδράνεια, ἀλλά θεώρησε ὅτι αὐτή ἦταν δῶρο ἀπό τό Θεό γιά νά ἐργαστεῖ γιά τή δόξα Του καί γιά τήν Πατρίδα. Δέν ἔχασε τήν εὐκαιρία πού τοῦ ἔδωσε ὁ Θεός νά ἐργαστεῖ κι ἐδῶ μέ ἱεραποστολικό ζῆλο. Οἱ κατακτητές νόμισαν ὅτι φεύγοντας ἀπό τήν Πάτμο ὁ γέροντας θά διαλυόταν τό τεράστιο πνευματικό του ἔργο. Πόσο ἀπατήθηκαν! Μπορεῖ νά ἔφυγε γιά λίγο ἀπό τήν ἀγαπημένη του Πάτμο, ἀλλ᾽ ὠφέλησε πολύ τήν ὑπόλοιπη ῾Ελλάδα μέ τήν ἱεραποστολική του δράση.

Μέσα του κυριαρχοῦσε τό ἐρώτημα «πῶς θά σωθοῦν οἱ ῞Ελληνες ἀπό τόν ἐξιταλισμό καί τούς μισιονάριους τοῦ Πάπα». «Μέ τήν ἵδρυση μοναστηριῶν» ἀπαντᾶ ἡ φωνή τοῦ Θεοῦ.

῞Οταν ἐπέστρεψε στήν Πάτμο ἀρχίζει νὰ ὀργανώνει τὸ ἱερὸ γυναικεῖο κοινόβιο τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, ὑπὸ ἀντίξοες συνθῆκες, μὲ τὴν ἄμεση συνεργασία τῆς πνευματικῆς του κόρης, τῆς δασκάλας ἀπὸ τὴν Κάλυμνο, Καλλιόπης Γούναρη, τῆς μετέπειτα πρώτης ῾Ηγουμένης τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, Εὐστοχίας μοναχῆς.

Τό 1939 τοῦ ἀνατέθηκαν καθήκοντα ἐφημερίου στό ναό «Παναγία Διασώζουσα» καί τό 1940 ἱδρύει τό ἱερό Κάθισμα τοῦ ῾Αγίου ᾽Ιωσήφ στή θέση Κουβάρι.

Οἱ Πατέρες ἐκτιμῶντας τίς ἰκανότητές του καί τήν πνευματικότητά του τό 1942 τοῦ ἐμπιστεύονται τά καθήκοντα τοῦ  ἐφημερίου τοῦ ῾Ιεροῦ Σπηλαίου τῆς ᾽Αποκαλύψεως. Κι ἐδῶ φάνηκαν τά τάλαντά του καί τά προσόντα του. Καλλώπισε τό ναό τῆς ᾽Αποκαλύψεως μέ τοιχογραφίες καί ἀνακαίνισε τό δάπεδο τοῦ ναϊδρίου τῆς ῾Αγίας ῎Αννης.

Τό Μάρτιο τοῦ 1947 μετά ἀπό πολλούς ἀγῶνες καί θυσίες στά Δωδεκάνησα κυματίζει ξανά ἡ Γαλανόλευκη. Στή Ρόδο στά χρόνια τῆς ᾽Ιταλικῆς κατοχῆς οἱ παπικές καλόγριες εἶχαν ἱδρύσει ὀρφανοτροφεῖο στό ὁποῖο προσπαθοῦσαν νά ὡθήσουν στόν παπισμό τίς  ὀρθόδοξες κοπέλες πού ἀνέτρεφαν. ῞Οταν οἱ καθολικές καλόγριες ἔφυγαν μαζί μέ τά στρατεύματα κατοχῆς, ὁ Μητροπολίτης Ρόδου Τιμόθεος καί ὁ διοικητής Δωδεκανήσων κάλεσαν τόν π. ᾽Αμφιλόχιο νά ἀναλάβει τό ὀρφανοτροφεῖο. ῾Ο Γέροντας παρά τά προβλήματα ὑγείας πού εἶχε, πῆγε στήν Κάλυμνο νά βρεῖ τή δασκάλα ῾Ερασμία, μετέπειτα μοναχή ᾽Εμμέλεια γιά νά ἀναλάβει μαζί μέ τή μοναχή Εὐστοχία τό ὀρφανοτροφεῖο. Οἱ δυό αὐτές ἀδελφές ἐργάσθηκαν ἀφιλοκερδῶς καί μέ αὐταπάρνηση στό μετερίζι πού τίς ἀνατέθηκε καί μάλιστα βραβεύθηκαν ἀπό τήν βασίλισσα Φρειδερίκη.

῾Ο Γέροντας πίστευε ὅτι οἰ μοναχοί εἶναι οἱ εὔζωνοι τῆς ἐκκλησίας γι᾽ αὐτό προσπάθησε νά ἱδρύσει πολλά μοναστήρια. «Τά μοναστήρια, ἔλεγε, θά διαφυλάξουν ἀνόθευτη τήν πίστη μας. Αὐτά θά ἀγωνισθοῦν γιά νά ἐπικρατήσει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ στή γῆ». ῎Ετσι ἵδρυσε τό 1950 τό ῾Ιερό Γυναικεῖο Κοινόβιο τοῦ ῾Αγίου Μηνᾶ Αἰγίνης καί τό 1954 ἀνέλαβε τήν πνευματική ἐπιστασία τῆς ἀνασυσταθείσης ῾Ιεράς Γυναικείας Μονῆς Ευαγγελισμοῦ ᾽Ικαρίας.

῾Ο π. ᾽Αμφιλόχιος σέ ὅλη του τή ζωή βασανίζονταν ἀπό διάφορες ἀσθένειες καί ἦταν εὐαίσθητος στά κρυολογήματα. Τέλη Μαρτίου 1970 προσβλήθηκε ἀπό πνευμονία, κατάλαβε ὅτι σύντομα θά ἀφήσει τό μάταιο τοῦτο κόσμο καί ὅτι θά φύγει ἀπό τή στρατευομένη ᾽Εκκλησία καί θά γίνει πολίτης τῆς Θριαμβεύουσας ᾽Εκκλησίας.

῾Η ὁσιακή του κοίμηση

῾Η εἴδηση ὅτι ὁ Γέροντας εἶναι βαριά ἄρρωστος διαδόθηκε ἀστραπιαία παντοῦ. Τά πνευματικοπαίδια του ἀπό ὅλα τά σημεῖα τοῦ πλανήτη κατέφθασαν στό ἱερό νησί τῆς ᾽Αποκαλύψεως. ῎Αν καί δέν εἶχε δυνάμεις δέν ἔπαψε νά δίνει τίς τελευταῖες του συμβουλές.

῎Εδωσε σέ ὅλους τίς συμβουλές πού ὁ καθένας εἶχε ἀνάγκη. ῾Ο π. ᾽Αμφιλόχιος εἶχε τό προορατικό χάρισμα. Στήν προσπάθεια τῶν πνευματικῶν του παιδιῶν νά τόν κρατήσουν μέ ὀρούς λίγες μέρες στή ζωή, παρακαλοῦσε κι ἔλεγε: -ἀφῆστε με, καλά μου παιδιά, νά φύγω, ἦρθε ἡ ὥρα μου.

-Γιατί, Γέροντα, τούλεγαν, δέ μένεις μαζί μας καί τοῦτο τό Πάσχα; Δίσταζε νά ἀπαντήσει. Μετά ἀπό ἐπίμονες ἐρωτήσεις εἶπε, στόν π. Παῦλο: -Εἶδα τήν Παναγία καί τόν Θεολόγο πρό ὁλίγου καί τούς παρεκάλεσα νά μείνω κοντά σας κι αὐτό τό Πάσχα, ἀλλά μοῦ εἶπαν δέ γίνεται ἄλλο, ἐλήφθη ἡ ἀπόφαση, Πάσχα θά κάμεις στούς Οὐρανούς μαζί μας.  Αὐτό τό λέγω σάν ἐξομολόγηση, ἐπειδή μέ πιέζετε, μήν τό πεῖτε σέ ἄλλους.

Λίγο πρίν ἀπό τήν κοίμησή του χρειάσθηκε νά κάνει μία ἐξέταση αἵματος. Μικροβιολόγος δέν ὑπῆρχε στήν Πάτμο καί ἔτσι τοῦ πῆραν αἷμα καί τό μετέφεραν σέ ἕνα μικροβιολόγο στή Λέρο γιά νά πραγματοποιήσει τήν ἐξέταση. ῞Οταν ἔφθασε τό αἷμα στό ἰατρεῖο καί ὁ ἰατρός τό ἄνοιξε, βρέθηκε πρό ἐκπλήξεως τόσο ὁ ἴδιος ὅσο καί αὐτός πού τό μετέφερε. Τό αἷμα εὐωδίαζε, ἀνεξήγητα γιά τήν ἀνθρώπινη λογική, ὄχι ὅμως καί γιά τή θεία, πού οἰκονομεῖ τά πάντα ὥστε νά μαρτυρεῖ, κατά τήν ὑπόσχεση τοῦ Θεοῦ, καί νά ἀναδεικνύει ὅλους τούς ἐκλεκτούς δούλους του, μέ τόν τρόπο πού Ἐκεῖνος γνωρίζει.

῾Ο ἀλησμόνητος Γέροντας στίς 16 ᾽Απριλίου 1970 μέ πλήρη διαύγεια τῶν αἰσθήσεών του ἔφυγε ἀπό τόν μάταιο τοῦτο κόσμο γιά τήν οὐράνια πατρίδα πού τόσο ποθοῦσε κι ἐπιθυμοῦσε καί πῆγε νά πάρει ἀπό τά χέρια τοῦ ἀδέκαστου Κριτή τό στεφάνι τῆς ἁγιότητος.

῎Εφυγε ὁ Γέροντας ἀπό τή ζωή αὐτή, ἀφοῦ ἔδωσε ὅλη του τή ζωή γιά τούς ἄλλους,τούς ἀδελφούς του καί ἀδελφούς τοῦ Κυρίου μας, ἀφοῦ ἐργάσθηκε ὡς δόκιμος ἐργάτης στόν ἀμπελώνα τοῦ Κυρίου, ἀφοῦ ὑπηρέτησε τήν ᾽Εκκλησία καί τήν Πατρίδα σάν καλός χριστιανός καί γνήσιος ῾Ελληνας.

Τό λείψανό του, ὅπως ὁμολογοῦσαν ὅλοι ὅσοι παρευρέθηκαν στήν ἐξόδιο ἀκολουθία, πῆρε μορφή οὐράνια, ὅψη χαρούμενη κι εἰρηνική. ᾽Απέραντη γαλήνη βασίλευε στό ἀσκητικό του πρόσωπο, πράγματι ἁγιασμένου ἀνθρώπου ἔκφραση, πού κοιμήθηκε ἐν Κυρίω….

῎Ας δοῦμε τώρα τούς τομεῖς στούς ὁποίους ἐργάσθηκε μέ αὐταπάρνηση καί θεϊκό ζῆλο ὁ π. ᾽Αμφιλόχιος.

῾Ιδρύει τήν ῾Ιερά Μονή τοῦ Εὐαγγελισμοῦ

῾Ο π. ᾽Αμφιλόχιος, «ἀφορισμένος ἐκ κοιλίας μητρός του» γιά μοναχός εἶναι φυσικό νά ἤθελε κι ἄλλοι νά ἀκολουθήσουν τό δρόμο του. Πέρασε κατά τήν ἐπίγεια ζωή του ἀπό ὅλα τά στάδια τοῦ μοναχισμοῦ. ῎Εκανε δόκιμος στό Μοναστήρι, ὑποτακτικός, μικρόσχημος καί μεγαλόσχημος μοναχός, ἱερομόναχος, ἡγούμενος καί τέλος Γέροντας μοναστικῶν ἀδελφοτήτων. ῾Ο παππούλης θεωροῦσε τό μοναχισμό ὡς μαρτύριο καί ὄχι σάν ἐφαλτήριο γιά δόξες, τιμές, ἀνέσεις καί ἀξιώματα. ῎Ελεγε: «Τὸ νὰπαραμένεις πιστὸς στὸ Μοναχισμὸ θεωρεῖται μαρτύριο».

῾Η προσεκτική καί ἁγία ζωή του ἔγινε μαγνήτης νά συγκεντρωθοῦν γύρω του κοπέλες πού ἐπιθυμοῦσαν νά ζήσουν τόν ἰσάγγελο βίο. ῎Ετσι τό 1937 ἀποφάσισε νά δώσει ζωή στό ἐρημητήριο τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ πού βρισκόταν στό νοτιοδυτικό τμῆμα τοῦ νησιοῦ καί ἔχει ἐκπληκτική θέα πρός τόν κόλπο τῶν Κήπων, ἀφοῦ εἶναι χτισμένο στήν ἄκρη τοῦ βράχου. Τή χρονιά αὐτή μετά τίς ἀπαραίτητες διαδικασίες τό ἐρημητήριο ἔγινε γυναικεία Μονή ἀφιερωμένη στόν Εὐαγγελισμό τῆς Θεοτόκου Μητρός τοῦ  ᾽Ηγαπημένου. Στά ὑπάρχοντα ἐρειπωμένα κτήρια πού ἀνακαινίσθησαν προστέθηκαν καί νέα καί στό χῶρο ἐγκαταστάθηκαν οἱ πρῶτες μοναχές ὑπό τήν καθοδήγηση τῆς Γεροντίσσης Εὐστοχίας. ῾Η Μονή, πού πῆρε μεγάλη πνευματική ἀνάπτυξη χάρη στό ἄγρυπνο καί ἀνύστακτο ἐνδιαφέρον τοῦ π. ᾽Αμφιλοχίου, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο κατά τήν ᾽Ιταλική κατοχή, καθῶς οἱ μοναχές στήν προσπάθειά τους νά διατηρήσουν τήν ῾Ελληνική γλώσσα ἵδρυσαν «κρυφά σχολεῖα» σέ ὅλους τούς συνοικισμούς τῆς Πάτμου καί παράλληλα  ἀσχολήθηκαν μέ τή διδασκαλία της στά μικρά παιδιά.

῾Η ἐθνική του δράση

Τό 1923 τά Δωδεκάνησα περνοῦν στήν κυριαρχία τῶν ᾽Ιταλῶν μέ πρῶτο κυβερνήτη τόν Μάριο Λάγκο. ῾Ο ᾽Ιταλός κυβερνήτης τά πρῶτα διατάγματα πού ἔβγαλε εἶχαν ὡς στόχο  τήν ἀπόπειρα ἀλλοίωσης τῆς ἐθνικῆς συνείδησης καί ἐξιταλισμοῦ τῶν Δωδεκανησίων. Σύμφωνα μέ διάταγματοῦ 1925, οἱ κάτοικοι θεωροῦνταν᾽Ιταλοίπολίτες, ἐνῶ τό 1926 ὁρίστηκε σχολικός κανονισμός βάσει τοῦ ὁποίου ἡ διδασκαλία τῆς ἰταλικῆς γλώσσας ἦταν υποχρεωτική, ἱδρύθηκε δέ Διδασκαλεῖο γιά τήν ἐκπαίδευση τῶν δασκάλων. ᾽Από τό 1929 γιά τήν ἄσκηση ἑνός ἐπαγγέλματος πού ἀπαιτοῦσε πανεπιστημιακές σπουδές, ἔγινε ὑποχρεωτική ἡ φοίτηση ἤ τουλάχιστον ἡ μετεκπαίδευση στό Πανεπιστήμιο τῆς Πίζας˙ γιά νά διευκολύνει τή φοίτησή τους τούς ἔδινε ὑποτροφίες.

Παράλληλα, ἔγινε προσπάθεια νά ἀποδυναμωθεῖ ἡ ᾽Ορθόδοξη ᾽Εκκλησία. Στήν ἀρχή μέ διάταγμα τοῦ 1926 ἡ ᾽Ορθόδοξη ἐκκλησία ἔχασε τήν ἐποπτεία τῶν κοινοτικῶν σχολείων. Τό 1928 ἱδρύθηκε ἀρχιεπισκοπή τῆς Καθολικῆς ἐκκλησίαςμέ ἕδρα τή Ρόδο κι ἀμέσως ἐνισχύθηκε ὁ ρόλος της στήν εκπαίδευση. Τήν ἐποχή ἐκείνη στά Δωδεκάνησα ὅπως εἶναι φυσικό ἡ διδασκαλία στά σχολεία γινόταν στήν ἰταλική γλώσσα μέ ἀποτέλεσμα τά ἑλληνόπουλα νά κινδυνεύουν νά μή μιλοῦν τά ἑλληνικά.

Τό γεγονός αὐτό δέν ἄφησε ἀμέριμνο τόν π. ᾽Αμφιλόχιο. ῾Η ἑλληνική του συνείδηση δέν τοῦ ἐπέτρεπε νά μείνει ἀδρανής γι᾽ αὐτό ἀποφάσισε νά κάνει ὅ,τι ἔκανε ἡ ἐκκλησία κατά τήν τουρκοκρατία˙ ἵδρυσε κρυφά σχολεῖα.

Μέ τήν προτροπή του δημιουργήθηκαν σέ ὅλα τά νησιά κατηχητικά σχολεῖα στά ὁποία τά ἑλληνόπουλα μαζί μέ τήν ὀρθόδοξη κατήχηση διδάσκονταν τήν ἐλληνική γλώσσα καί τήν ἱστορία.

῾Η μακαριστή Παιδαγωγός Μαρία Πετρούτσου γράφει γιά τήν περίοδο αὐτή:

«Συνδεθήκαμε ἰδιαίτερα μέ τόν π. ᾽Αμφιλόχιο καθῶς συνεργαστήκαμε στό «Κρυφό Σχολειό» ὅταν τό 1937 ἡ ᾽Ιταλική Κυβέρνηση κατάργησε τήν ῾Ελληνική Παιδεία καί στά σχολεῖα τά ῾Ελληνόπουλα τῆς Δωδεκανήσου διδάσκονταν μόνο τήν ᾽Ιταλική γλώσσα.

῾Ο Γέροντας ὑπῆρξε τότε γιά μένα τό στήριγμα, ὁ ἀπεσταλμένος τοῦ Θεού κι ὁ σοφός συμπαραστάτης. ῞Οταν ἡ δική μου συνείδηση ἐπαναστατοῦσε γιά τά ὅσα ἤμουν ὑποχρεωμένη νά λέω ἤ νά κάνω στό δημόσιο τότε Σχολεῖο, ὅταν ἄγρια τρικυμία ἀναστάτωνε τό εἶναι μου, ἔτρεχα στό Γέροντα νά βρῶ ἀνακούφιση. «Δέν ἀντέχω ἄλλο, Γέροντα!», τοῦ ἔλεγα μέ λυγμούς, «θά παραιτηθῶ!». ᾽Εκεῖνος, μέ ἄκουγε ψύχραιμος, ἀλλά κατά βάθος ὑπέφερε μαζί μου. Μοῦ ἔλεγε: «῎Ε, ἔ! Νά παραιτηθεῖς, Μαρία! Νά μείνουν τά ἑλληνόπουλα μόνα τους μαζί μέ τούς ᾽Ιταλούς δασκάλους (ἤμουν ἡ μοναδική ἑλληνίδα στό δημόσιο σχολεῖο). ᾽Εσύ θά ἡσυχάσεις κι ἐκείνα δέν θά βλέπουν πιά ἕναν ἄνθρωπο δικό τους νά βρίσκεται κοντά τους!». ῎Ετσι, μέ βοηθοῦσε νά βλέπω τό βαθύτερο νόημα τοῦ σταυροῦ μου καί νά τόν αἰσθάνομαι ἐλαφρύτερο. ῞Οταν ἦταν ἀργία, πήγαινα μέ τά παιδιά στήν ἐξοχή γιά νά μαζέψουμε χόρτα καί ἀγριολούλουδα, μέ σκοπό νά περάσουμε κι ἀπό τήν Μονή τοῦ Εὐαγγελισμοῦ γιά νά τόν συναντήσουμε, νά τά συμβουλέψει, νά τά ἐξομολογήσει. ῾Η Γερόντισσα τῆς Μονῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, Εὐστοχία, μᾶς μάθαινε τραγούδια ἐθνικοῦ καί θρησκευτικοῦ περιεχομένου καί ἐκκλησιαστικούς ὕμνους. Μερικοί τούς ἔλεγαν ὅτι οἱ ἐπισκέψεις μας ἐκεῖ στό Μοναστήρι ἦταν ἐπικίνδυνο πρᾶγμα. ᾽Αλλά ἐκείνοι δέν λογάριαζαν τίποτα.

῾Η πατρίδα μας ὀφείλει πολλά στόν Γέροντα τῆς Πάτμου, π. ᾽Αμφιλόχιο, γιά τή δράση του κατά τήν περίοδο τῆς ᾽Ιταλικῆς κατοχῆς. ῾Ο Γέροντας, ὄχι μόνο μέ τήν ἵδρυση «κρυφῶν σχολείων» ἀλλά καί μέ τίς συμβουλές καί κυρίως μέ τό παράδειγμά του κράτησε ζωντανό τό ἐθνικό φρόνημα τῶν κατοίκων τῶν Δωδεκανήσων καί ἀναπτέρωσε τίς ἐλπίδες τους ὅτι σύντομα τά νησιά θά ἑνωθοῦν μέ τή μητέρα πατρίδα, τήν ῾Ελλάδα.

Πολύ θλίβονταν ὅταν ἀντίκριζε ἀπό τήν Πάτμο τά βουνά τῆς Μικρᾶς ᾽Ασίας ὅπου ὑπάρχουν οἱ ἑπτά σβησμένες Λυχνίες τῆς ᾽Αποκαλύψεως, δηλαδή ἡ ῎Εφεσος, ἡ Σμύρνη, ἡ Πέργαμος, τά Θυάτειρα, οἱ Σάρδεις, ἡ Φιλαδέλφεια καί ἡ Λαοδίκεια. ῾Η μόνη Λυχνία πού ἦταν ἀναμμένη ἤτανε ἡ Λυχνία τῆς ᾽Αποκαλύψεως (στήν Πάτμο).

Σέ ὁμαδα προσκυνητῶν εἶπε: «῎Εχουμε ἕνα ἀνεξόφλητο χρέος πρῶτα πρός τούς κρυπτοχριστιανούς ἀπέναντι οἱ ὁποίοι περιμένουν μέχρι τώρα κάτι ἀπό ἐμᾶς καί δεύτερο στόν τουρκικό λαό ὁ ὁποῖος στό σύνολό του μάλλον περίπου κατά τό 50% εἶναι ῞Ελληνες ἐξισλαμισθέντες.

῾Ο π. ᾽Αμφιλόχιος πίστευε ἀκράδαντα πώς ἡ ῾Ελλάδα μποροῦσε νά παίξει σπουδαῖο ρόλο στίς μέρες μας, διότι ἡ πανοπλία της εἶναι ἡ ᾽Ορθόδοξη πίστη μας ἡ ὁποία, μόνον αὐτή, μπορεῖ νά δώσει ζωή στήν πεθαμένη πνευματικά Εὐρώπη καί στήν ταλαιπωρημένη Μικρά Ασία καί ὄχι ὁ καλπάζων τεχνικός πολιτισμός.

Πρωτότυπο ἐπιτίμιο

῾Η ἱερά νῆσος τῆς Πάτμου ἔχει ἔδαφος βραχῶδες καί ἄγονο καί τό

πράσινό της ἀκόμα καί σήμερα εἶναι ἐλάχιστο. ῾Ο μακαριστός π. ᾽Αμφιλόχιος γνωρίζοντας τήν ἀξία πού ἔχει γιά ἕνα τόπο ἕνα δένδρο ἄρχισε νά φυτεύει δένδρα καί νά τά περιποιεῖται. Τήν ἀγάπη του αὐτή πρός τά φυτά προσπάθησε νά τήν περάσει καί στά πνευματικά του παιδιά. Αὐτό τό κατόρθωσε μέ τόν ἑξῆς τρόπο: ῞Οταν τά πνευματικοπαίδια του πήγαιναν νά καταθέσουν στό πετραχήλι του τίς πτώσεις τους, ἄν ἔπρεπε σύμφωνα μέ τούς κανόνες τῆς ἐκκλησίας νά τούς βάλει κάποιο ἔπιτίμιο, αὐτός γιά κανόνα τούς ἔβαζε νά φυτέψουν ἕνα ἤ δύο δένδρα καί νά τά περιποιοῦνται μέχρι νά μεγαλώσουν. Μ᾽ αὐτόν τόν πνευματικό τρόπο ἄρχισε νά πρασινίζει τό νησί καί νά ἀλλάζει ἡ ὅψη του.

῾Ιεραπόστολος

῾Ο Γέροντας ᾽Αμφιλόχιος, ὅπως προαναφέραμε, ἔδρασε σέ ὅλη του τή ζωή καί σέ ὅλους τούς τομεῖς πού τοῦ ἀνέθεσε ἡ ᾽Εκκλησία ἱεραποστολικά. Δεχόταν μέ τήν ἴδια ἀγάπη καί τούς ᾽Ορθόδοξους καί τούς ἑτερόδοξους, χωρίς αὐτό, φυσικά, νά σημαίνει ὅτι ἔκαμνε ὁποιαδήποτε ὑποχώρηση δογματική ἤ στά τῆς πίστεως. Οἱ ἑτερόδοξοι μπροστά του ἔκλιναν τό γόνυ τους καί ἀρκετοί μεταστράφηκαν στήν ᾽Εκκλησία τοῦ Χριστοῦ, τήν  ᾽Ορθοδοξία μας.

῞Ενα, ἀπό τά πολλά, παράδειγμα εἶναι καί τό παρακάτω. Μία ᾽Αγγλίδα καθηγήτρια πανεπιστημίου χάρι στόν Γέροντα βαπτίσθηκε ᾽Ορθόδοξη˙ ὅταν τή ρώτησαν -τί ἦταν αὐτό, πού τήν ἔκανε νά ἔρθει στήν ᾽Ορθοδοξία, ἀπάντησε: «Δύσκολη ἡ ἐρώτησή σας. ῎Αν, ὅμως ἐπιμένετε νά σᾶς ἀπαντήσω, σᾶς λέω ὅτι γιά μένα ᾽Ορθοδοξία εἶναι αὐτός ὁ Γέροντας».

῾Ο ἐπίσκοπος Διοκλείας Καλλίστος Γουέαρ μετεστράφη στήν ᾽Ορθοδοξία μετά τή γνωριμία του μέ τόν Γέροντα. ῾Ο Σεβ. Μητροπολίτης Μαυροβονίου κ. ᾽Αμφιλόχιος (Ράντοβιτς) ὁμολογεῖ ὅτι ἀποφάσισε νά γίνει κληρικός μετά τήν ἐξομολόγηση πού ἔκανε στό Γέροντα καί τήν προτροπή του νά εἰσέλθει στίς τάξεις τοῦ κλήρου.

῾Ο π. ᾽Αμφιλόχιος συμβούλεψε τόν μακαριστό ἱεραπόστολο π. Χρυσόστομο Παπασαραντόπουλο νά πάει στήν Οὐγκάντα καί νά ἐργασθεῖ ἱεραποστολικά.

῾Ο Σεβ. κ. ᾽Αμφιλόχιος (Τσούκος) πού διακόνησε τήν ᾽Εκκλησία ὡς ἱεραπόστολος στήν ᾽Αφρική, μέ τήν προτροπή τοῦ Γέροντα, καί σήμερα εἶναι Μητροπολίτης Νέας Ζηλανδίας ὅπου καί ἐργάζεται στήν εὐρύτερη περιοχή της ἀθόρυβα ἱεραποστολικά ἦταν, πνευματικοπαίδι τοῦ π. ᾽Αμφιλοχίου.

῾Η μοναχή ᾽Εμμέλεια, εἴχαμε τήν εὐλογία νά τή γνωρίσουμε, πού γιά χρόνια ἐργάστηκε μέ αὐταπάρνηση καί θεῖο ζῆλο στό ᾽Ορφανοτροφεῖο θηλέων τῆς Ρόδου, ἐκτός ἀπό τή διοίκηση τοῦ ᾽Ορφανοτροφείου, ἀνέπτυξε παράλληλα μεγάλη ἱεραποστολική δραστηριότητα στή Ρόδο κάνοντας κατηχητικά καί κύκλους συμμελέτης τῆς ῾Αγίας Γραφῆς. Οἱ Ροδίτες ἀκόμα τήν ἐνθυμοῦνται καί τή φέρνουν σάν παράδειγμα πρός μίμηση.

Νέος ῞Αγιος τῆς ᾽Εκκλησίας

῞Οσοι γνώρισαν τό σεμνό καί φωτισμένο κληρικό, τόν π. ᾽Αμφιλόχιο Μακρῆ, ὁμολογοῦν ὅτι ἦταν ἕνας ἅγιος ἄνθρωπος. Οἱ πιστοί ὅταν εἶχαν προβλήματα καί δυσκολίες κετέφευγαν σ᾽ αὐτόν νά τά ξεπεράσουν. Μ᾽ ἕνα τηλέφωνο ἤ μ᾽ ἕνα γράμμα γνώριζαν στό Γέροντα τό πρόβλημά τους καί τόν παρακαλοῦσαν νά προσευχηθεῖ γι᾽ αὐτούς. Οἱ προσευχές του πάντα ἔφερναν τό ποθούμενο ἀποτέλεσμα, ἀρκεῖ νά ἦταν σύννομο μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Πολλοί ὁμολογοῦν ὅτι πολλές φορές μέ τή φώτιση τοῦ Θεοῦ διάβαζε τή σκέψη τους, εἶχε δηλαδή τό προορατικό χάρισμα. Μέ τίς κατάλληλες συμβουλές πολλούς ἔσωσε ἀπό ἐπικίνδυνα μονοπάτια καί ἀπό βέβαιες πτώσεις. Διάβαζε τόν συνομιλητή του καί ποτέ μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ δέν ἔπεφτε ἔξω.

᾽Αλλά καί τό λείψανό του μετά τήν κοίμησή του πῆρε μορφή οὐράνια, ὅψη χαρούμενη κι εἰρηνική, ἀπέραντη γαλήνη βασίλευε στό ἀσκητικό του πρόσωπο, πράγματι ἁγιασμένου ἀνθρώπου ἔκφραση, πού κοιμήθηκε ἐν Κυρίω….

῾Ο ἱερομόναχος π. ᾽Ηλίας Καλατζῆς ἔγραψε: -Τὀ 1981, στίς 19 Σεπτεμβρίου, κατόπιν πιέσεων πολλῶν πιστῶν καί τῶν ὑπευθύνων τῆς Μεγάλης Μονῆς τοῦ ῾Αγίου ᾽Ιωάννου τοῦ Θεολόγου, πραγματοποιήθηκε ἡ ἐκταφή τῶν λειψάνων τοῦ Γέροντος. ῞Οταν ἀνοίχθηκε ὁ τάφος, ὁ ὁποῖος βρίσκεται μέσα στά πεῦκα, ὅλη ἡ γύρω περιοχή εὐωδίασε, μέ ἀποτέλεσμα οἱ παρευρισκόμενοι νά ἀρχίσουν νά ἀναρωτιοῦνται τί συμβαίνει. ῾Η εὐωδία διαρκοῦσε καί μετά τήν πλύση τῶν ἁγίων λειψάνων. ῾Ο ῾Ηγούμενος τῆς Μονῆς τοῦ Θεολόγου ᾽Ισίδωρος -ὁ μετέπειτα μακαριστός ἐπίσκοπος Τράλλεων – ὁ ὁποῖος παρευρισκόταν στήν ἐκταφή, χρειάστηκε νά φύγει γιά λίγο ἀπό τό νησί γιά ἀνάγκες τῆς Μονῆς μας. ῞Οταν ἐπέστρεψε μοῦ εἶπε: -Μύρισε τά χέρια μου, ἀκόμη εὐωδιάζουν μετά τό ἄγγιγμα τῆς κάρας τοῦ Γέροντα.

Γιά τήν κατάταξη τοῦ π. ᾽Αμφιλοχίου στό ἁγιολόγιο τῆς ᾽Εκκλησίας μας οἱ ἀδελφές τῆς ῾Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου ὑπέβαλλαν στό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο, ὅπως εἶναι καθιερωμένο, τεκμηριωμένο φάκελο μέ ὅλες τίς ἀποδείξεις ὅτι ὁ Γέροντας εἶναι σήμερα κοντά στό θρόνο τοῦ Θεοῦ καί ὅτι συναγάλλεται καί δοξολογεῖ τόν ῞Υψιστο μαζί μέ τούς ᾽Αγγέλους καί τούς ἄλλους ῾Αγίους. Πιστεύουμε ὅτι σύντομα ἡ ᾽Εκκλησία μας θά τόν ἀνακηρύξει ὡς ἅγιο καί θά ὁρίσει τήν ἡμέρα πού τόν κάλεσε ὁ Θεός κοντά Του ὡς ἡμέρα πού θά ἑορτάζουμε τή μνήμη του (σημείωση από ορθοπραξία: σήμερα έχει γίνει η αγιοκατάταξη του γέροντα)

Ο εὐπατρίδης Γέροντας καί τό πολύκορφο ὄρος τῆς Πάτμου (άγιος Αμφιλόχιος Μακρής - 16/4)

᾽Από τίς νουθεσίες του

῾Ο π. ᾽Αμφιλόχιος, ἄν καί ἦταν ἀσθενικῆς κράσεως, δέν ἔπαυε νά νουθετεῖ καί νά συμβουλεύει ὅσους τοῦ τό ζητοῦσαν. Μέ συγκίνηση οἱ πιστοί θυμοῦνται ἀκόμα τίς συμβουλές του. Μερικές ἀπό αὐτές θά δοῦμε στή συνέχεια. ῎Ελεγε:

*Νά σᾶς ἀξιώσει ὁ Θεός νά πάρετε τό Φῶς ἀπό τήν ἀναμμένη Λυχνία τῆς ᾽Αποκαλύψεως (τήν Πάτμο) καί νά τό μεταφέρετε ἀπέναντι γιά νά ἀνάψετε τίς σβησμένες Λυχνίες τοῦ Εὐαγγελιστοῦ ᾽Ιωάννου στή Μικρά ᾽Ασία.

*Προσκυνητής τόν ρώτησε:-Γιατί ἐπέτρεψε ὁ Θεός νά ξερριζωθοῦν οἱ ῾Ελληνες ἀπό τή Μικρά ᾽Ασία; ῾Η ἀπάντησή του ἦταν: -᾽Επέτρεψε ὁ Θεός νά φύγουνε γιά νά μή βρεθοῦνε ἐκεῖ τήν ἡμέρα πού θά γίνει τό μεγάλο κακό. Φαίνεται, σημειώνει βιογράφος του, ὅτι ὁ Θεός τοῦ τό ἀποκάλυψε αὐτό γιατί εἶχε μεγάλη ἀγωνία γι᾽ αὐτό τό θέμα, τοῦ φανέρωσε ὅτι ἐκεῖ θά γίνει μεγάλο κακό κι ὅτι ὁ πόλεμος θά ἀρχίσει ἀπό τή Συρία…

*Πολλές φορές ἔρχεται ὁ Χριστός καί σοῦ χτυπάει τήν πόρτα τῆς ψυχῆς σου, τόν βάζεις νά καθίσει στό σαλόνι τῆς ψυχῆς σου κι ἐσύ ἀπορροφημένος ἀπό τίς ἀσχολίες σου ξεχνᾶς τό μεγάλο ἐπισκέπτη. ᾽Εκεῖνος περιμένει νά ἐμφανιστεῖς, περιμένει κι ὅταν πλέον ἀργήσεις πολύ σηκώνεται καί φεύγει. ῎Αλλη φορά πάλι εἶσαι τόσο ἀπασχολημένος πού τοῦ ἀπαντᾶς ἀπό τό παράθυρο. Δέν ἔχεις καιρό οὔτε ν᾽ ἀνοίξεις.

*Προσέξτε τά ζῶα, ὅταν βόσκουν στά λιβάδια ἐπιλέγουν τήν τροφή τους. Τά βότανα πού εἶναι δηλητηριώδη τά γνωρίζουν μέ τήν ὄσφρηση καί δέν τά τρώγουν. ῞Ολα τά χορτάρια δέν εἶναι ὠφέλιμα γιά ὅλα τά ζῶα. ῾Η ἐπιλογή εἶναι αύστηρά δική τους καί μόνον. ᾽Εμεῖς οἱ ἄνθρωποι, λογικοί ὄντες, κάνουμε αὐτήν τή διάκριση τῶν ἀλόγων ζώων ἤ καταβροχθίζουμε μέ τή σκέψη, τά μάτια μας καί γενικά τίς αἰσθήσεις μας ὅ,τι μᾶς σερβίρει ὁ διάβολος; Δυστυχία μας˙ δέ ξεχωρίζουμε τό καλό ἔντυπο ἀπό τό κακό, τόν διεστραμμένο λόγο άπό τόν οἰκοδομητικό, γιατί χρησιμοποιοῦμε τήν καταραμένη φράση: «νά δοκιμάσω».

*Κοιτάξτε τά δένδρα πού συνεχῶς προσπαθοῦνε τήν κορυφή τους νά τή βγάζουν στόν ἥλιο. ῎Αν ὑπῆρχε κάποιος τρόπος νά βλέπαμε τήν προσπάθεια πού κάνει κάθε κλαρί νά τραβήξει καί τήν ἐλάχιστη ύγρασία γιά νά ριζώσει στή γῆ, θά μέναμε ἐκστατικοί. Πότε ἐμεῖς τείνουμε στόν ἥλιο τῆς δικαιοσύνης, τό Χριστό; Πότε ἀγωνιζόμαστε νά ριζώσει μέσα μας ἡ πίστη;

*᾽Ακοῦστε τά πουλιά πῶς μέσα στή βαρυχειμωνιά δειλά-δειλά μέ τό κελάηδημά τους προαναγγέλλουν τήν ἄνοιξη, κι ὄχι μόνον τά πτηνά ἀλλά καί πολλά δένδρα μᾶς δίνουν τήν παρηγοριά τῆς ἐρχόμενης ἄνοιξης. ᾽Εμεῖς συναισθανόμαστε καί στοχαζόμαστε τόν ἐρχομό τοῦ Κυρίου ἤ τρώγουμε καί πίνουμε, χωρίς νά ἀντιλαμβανόμαστε ὅτι ὑπάρχει τέλος σ᾽ αὐτό τό θέατρο τῆς ζωῆς;

* Καλά μου παιδιά, πάρτε μαθήματα ἀπό τή φύση καί προσ­αρμόστε τα στή ζωή σας. ῾Ο Θεός δέ μᾶς ἔδωσε μόνον τή Βί­βλο νά μᾶς διδάσκει ἀλλά καί ὁλόκληρη τήν κτίση. ῞Ολα τά ἔργα τοῦ Θεοῦ μᾶς βοηθοῦνε νά βροῦμε τή σωτηρία, ἀλλ᾽ ἐμεῖς τά ἀποστρεφόμαστε. Οἱ προτιμήσεις μας καί οἱ ἐπιλογές μας εἶναι πάντα τό εὔκολο καί τό εὐχάριστο. Μεγάλη δασκάλα ἡ φύση! Καί οἱ Προφῆτες καί οἱ ᾽Απόστολοι κι ὁ ἴδιος ὁ Κύριός μας τήν χρησιμοποιοῦσαν γιά νά μᾶς διδάξουν έκφραστικότερα. ᾽Εμεῖς, ὄχι μόνο δέ μαθητεύουμε, ἀλλά τήν ἀποστρεφόμαστε καί τήν καταστρέφουμε.

*Νά καλλιεργεῖς τήν εὐχή καί θά ἔρθει καιρός πού ἡ καρδιά σου θά σκιρτάει ἀπό χαρά, ὅπως ὅταν πρόκειται νά δεῖς ἕνα πολυαγαπημένο σου πρόσωπο.

*Τή βραδινή προσευχή νά μήν τήν ἀμελεῖς. Νά προσεύχεσαι μέ διάθεση, ὅπως ἐκείνοι πού πηγαίνουν σέ συμπόσιο. Εἶναι ξύπνιοι καί αἰσθάνονται ὅλο χαρά. ῎Ετσι κι ἐσύ ἀφοῦ πρόκειται νά μιλήσεις μέ τό Νυμφίο σου, νά μήν ἀκοῦς ὅταν σοῦ λέγει ὁ πειρασμός διάφορα γιά νά σέ ἐμποδίσει, γιατί ξέρεις ἔχουμε ἕναν πού ἐνδιαφέρεται πολύ γιά μᾶς.

*Η φιλοξενία…. ἡ μεγαλύτερη τῶν ἀρετῶν. ᾽Επισύρει τή χάρη τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος. Στό πρόσωπο κάθε ξένου νά βλέπουμε τόν ἴδιο τό Χριστό.

*Στή Θεία Λειτουργία γιά νά ἔρθει ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ πρέπει νά ἔχεις συγκέντρωση, εἰρήνη καί νά μή σκέφτεσαι τίποτα.

*῾Ο Χριστός εἶναι κοντά μας, ἂς μή τόν βλέπουμε… καμιά φορά μᾶς δίνει καί κανένα μπάτσο ἀπόπολλήἀγάπη.

* ῾Οἄνθρωπος ὅταν δέν ζητάει τά δικαιώματά του θά φωτίσει ὁ Θεός τόν ἄλλον νά τοῦ τά δώσει.

*῞Οταν ἡ καρδιά μας δέν ἔχει τήν ἀγάπη πρός τό Χριστό δέν μποροῦμε νά κάνουμε τίποτα. Εἴμαστε σάν πλοῖα πού δέν ἔχουν φωτιά καί βενζίνη στή μηχανή τους.

* ῞Οσο ὁ ἄνθρωπος ἀγαπάει τό Θεό, τόσο ἔχει ἀγάπη καί γιά τούς ἀνθρώπους. Τούς ἀγαπάει σάν εἰκόνες Θεοῦ, μέ σεβασμό, λεπτότητα καίἁγιασμό.

*῾Οἄνθρωπος πούἔχει ἐγωισμό δέν ἑλκύει κανένα. Καίἂν κάποιον ἑλκύσει, γρήγορα θ᾿ἀπομακρυνθεῖ. ῾Ο πνευματικός σύνδεσμος γίνεται ἀδιάλυτος ὅταν συναντήσει παιδικὸ πνεῦμα, ἀθωότητα καίἁγιασμό. ῾Οἄνθρωπος πού δέν ἔχει Χριστό τά βλέπει ὅλα δύσκολα καί σκοτεινά.

*Στό Μοναστήρι πρέπει νά ξέρετε, ἄλλους ἀνθρώπους στέλνει ὁ Θεός καὶἄλλους στέλνει ὁδιάβολος. ῾Ο Θεός γιά νάἐνισχύσουν, ὁ διάβολος γιά νά διαλύσουν τό Μοναστήρι.

*Σᾶς δίνω μία συμβουλή, ποτέ μή δέχεστε πρόσωπα, μέ κωδωνοκρουσίες, μέἐπαίνους καίθαυμασμούς. Θά τά δέχεστε μέἀγάπη μετρημένη. Ποτέ μή παίρνετε πρόσωπα μέ τή σκέψη τῆς μονιμότητας, χωρίς δοκιμή. ῞Οταν δέν ὑπάρχει στόν ἄνθρωπο ἡἐσωτερική θερμότητα τότε καίκαλοκαίρι νά εἶναι κρυώνει, παγώνει…

*Πρέπει ὁἐξομολόγος πολλές φορές νά κλάψει, νά πονέσει περισσότερο ἀπό τόν ἐξομολογούμενο γιά νά μπορέσει νά τόν ξεκουράσει. Εἰλικρινά πρέπει νά θλίβεται, γιατί τό νιώθει ἡ ψυχή. (Ἰούλιος 1969).

*῾Η εὐχή εἶναι δωρεά τοῦ Θεοῦ. Νά ζητᾶς πάντα μέἐλπίδα.

*Τή φιλοξενία, παιδί μου, νά τήν ἀγαπᾶς γιατί αὐτή εἶναι πούἀνοίγει τίς πύλες τοῦ Παραδείσου. Μέαὐτή φιλοξενεῖς κι ᾿Αγγέλους «Ξένους ξένιζε, ἵνα μὴ τῷ Θεῷ ξένη γένῃ».

*Μήν τρέχετε στά ψαλτήρια καί στούς ὕμνους, πολύ μέ λυπεῖ αὐτό τό πρᾶγμα. Πιό σιγάψάλλετε γιάνά συμμετέχει ὁ νοῦς καίἡ καρδιά σας σέὅ,τι λέτε. ᾽Εγώ θάἤθελα νά κλαῖτε ὅταν ψάλλετε, ἀλλά αὐτόγιά σᾶς… Νά δῶ πότε θά μάθετε νά κλαῖτε. Οἱ παλιοί μοναχοί

κρατοῦσαν πάντοτε μαντήλια στίς ἀκολουθίες.

῎Ας κλείσουμε μέ τίς τελευταῖες ὑποθῆκες του πρός τίς μοναχές τῆς ῾Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, 14 ᾽Απριλίου 1970, 10η μ.μ.

*Στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν βασιλεύει ἡ εἰρήνη καί ἡ χαρά, παιδί μου.

*Νά ἔχετε ἀγάπη μεταξύ σας, νά παρακαλεῖτε τό Θεό νά μέ συγχωρήσει, διότι δέ σᾶς ἔδωσα τίποτε ὡς πατέρας… (Γερόντισσα συγκινημένη). Τό πᾶν, Γέροντα, μᾶς ἔδωσες.

᾽Απευθυνόμενος στίς μοναχές εἶπε: -Τή Γερόντισσα νά τἠν ἀγαπᾶτε. Στή συνέχεια λέγει στή Γερόντισσα: -῾Ο Θεός νά σᾶς ἐνισχύει νά ὁδηγήσετε καλῶς τό ποίμνιον πού σᾶς ἔδωκε νά διευθύνετε. Θά αἰσθάνομαι πολλή χαρά ὅταν σᾶς βλέπω νά προχωρεῖτε. Νά παρακαλεῖτε νά μέ βάλει καί μένα ὁ Κύριος εἰς τήν θέση σας. Πάντα θά εὔχομαι νά ζήσουμε ἀενάως εἰς τήν δόξαν τοῦ Παραδείσου. Θέλω νά συνέχισεις πιστά τό ἔργον μου ὅταν θά φύγω. Θά χαίρομαι ὅταν θά βλέπω ὅτι προχωρεῖτε εἰς τίς ἅγιες γραμμές τοῦ Μοναχισμοῦ….

Θαύματα

῞Ενα ἀπό τά τεκμήρια ὅτι ἕνας πιστός εἶναι κοντά στό Θεό, δηλαδή εἶναι ἅγιος, εἶναι ἡ θαυματουργία. ῾Ο μακαριστός Γέροντας ἔκανε, μέ τίς προσευχές του, πολλά θαύματα ὅταν ζοῦσε καί κάνει καί σήμερα ἀρκεῖ νά τοῦ τό ζητήσουμε μέ πίστη καί ταπείνωση. ᾽Από τό πλῆθος τῶν θαυμάτων του θά μεταφέρουμε ἐδῶ ὁρισμένα.

Θαύματα πού ἔγιναν ὅταν ζοῦσε. ῾Ο Γέροντας ἐνῶ βρισκόταν στό κελί του, στή Μονή τῆς Πάτμου, ἀκούει κάποια ῾Ελένη ἀπό τήν ᾽Ικαρία νά τόν φωνάζει νά πάει νά τή σώσει.

Δέ χάνει καιρό, κατεβαίνει στό λιμάνι τοῦ νησιοῦ καί ὡς ἐκ θαύματος βρίσκει ἰστιοφόρο πού ἔφευγε γιά τήν ᾽Ικαρία. Θαλασσοδαρμένος φθάνει στόν προορισμό του κι ἀμέσως ρωτᾶ ἄν ὑπάρχει κάποια ῾Ελένη χήρα καί πληροφορεῖται ὅτι πρό ἡμερῶν ἔχασε τόν ἄνδρα της˙ ἀμέσως ρώτησε νά μάθει ποῦ μένει. ῞Οταν ἐνημερώθηκε σπεύδει χωρίς καθυστέρηση, ἡ φωνή τῆς ῾Ελένης σριφογυρίζει στό μυαλό του. ᾽Εκεῖ πού βάδιζε βλέπει μιά ἔξαλλη γυναίκα νά τρέχει ἀπελπισμένη, τή φωνάζει μέ τό ὄνομα της καί τῆς λέγει: «῾Ελένη, ποῦ πηγαίνεις, γιά σένα ἦλθα». ῾Η πονεμένη γυναίκα συνέρχεται, βλέπει τόν πνευματικό, σκέπτεται αὐτό πού θά ἔκανε καί ἐξομολογεῖται ὅτι πήγαινε νά πνιγεῖ στή θάλασσα. ῾Η γυναίκα σώθηκε, τό θαῦμα ἔγινε, ὅπως ἡ ἴδια τό ὁμολόγησε.

Πνευματικό του τέκνο, ἡ Μ.Κ., διηγήθηκε ὅτι τό Νοέμβριο τοῦ 1954 ἐπισκέφθηκε τόν Γέροντα στήν Πάτμο καί τή φιλοξένησε στό ῾Ι. Κοινόβιο τοῦ Εὐαγγελισμοῦ. Γιά δύο μερες παρέμενε στόν πῦργο τῆς Μονῆς˙ τήν τρίτη μέρα ὁ ἀείμνηστος ἐπέμενε νά μή κοιμηθεῖ πλέον στό μέρος αὐτό, πρᾶγμα πού ἔγινε. Τή νύκτα ἐκείνη ἔπεσε ἀκριβῶς σ᾽ αὐτό τό κρεβάτι κεραυνός. Εἶναι τυχαῖο γεγονός ἡ σωτηρία ἑνός ἀνθρώπου μέ τήν ἐπιμονή τοῦ πνευματικοῦ του πατρός;

Θαύματα μετά τήν κοίμησή του. Μία πιστή ἐξιστορεῖ. «1η Μαΐου 1991. Πρωί πρωί παίρνω ἕνα τηλεφώνημα ἀπό τήν ῾Ι. Μονή Εὐαγγελισμοῦ Πάτμου, μέ τό ὁποῖο μέ εἰδοποιοῦν, ὅτι ἡ νύμφη τοῦ π. ᾽Ηλία, Εἰρήνη Καλαντζῆ εἶχε εἰσαχθεί ἐπειγόντως στόν «Εὐαγγελισμό» μέ συμπτώματα ὀξείας παγκρεατίτιδας κι ὅτι ἡ κατάστασή της ἦταν πολύ κρίσιμη˙ μοῦ εἶπαν νά μεταφέρω στήν ἀσθενή ἀπό τό ἁγιασμένο νερό μέ τό ὁποῖο πλύθηκαν τά ἱερά λείψανα τοῦ μακαριστοῦ π. ᾽Αμφιλοχίου -μετά τήν ἐκταφή-, τό ὁποῖο φύλαγα ὡς ἁγίασμα στό σπίτι μου. ᾽Αμέσως πῆγα στό νοσοκομεῖο ὅπου βρίσκω τήν Εἰρήνη σέ κωματώδη σχεδόν κατάσταση˙ στά χέρια της ὀροί, στή μύτη σωληνάκια, μόλις καἰ μιλοῦσε˙ γεμάτη πίστη τῆς λέω: ὁ π. ᾽Ηλίας μοῦ παρήγγειλε νά σοῦ φέρω τό νεράκι τοῦ Γέροντα ᾽Αμφιλοχίου, αὐτό θά σέ κάνει καλά˙ πράγματι ἀμέσως μέ τή βοήθεια συγγενοῦς της, πού παρεστέκετο στήν ἀσθενή, ἀλείψαμε μέ τό νεράκι τήν περιοχή τοῦ σώματός της, ὅπου ἦταν τό πάσχον ὄργανον. Τήν ἄλλη μέρα οἱ δικοί της μοῦ εἶπαν ὅτι μετά τήν ἐπάλειψη μέ τό ἁγιασμένο νερό παρουσίασε μία ἀπροσδόκητη γιά τούς ἰατρούς βελτίωση, πού συνεχίστηκε στίς ἐπόμενες μέρες ὡς τήν τελεία ἀποθεραπεία της».

-῾Η Νίκη Τραχανίδου, κόρη τοῦ ᾽Εμμανουήλ Γαμπιεράκη ἀπό τόν Κάμπο τῆς Πάτμου, διηγήθηκε. «῏Ηλθα ἀπό τόν Πειραιά, πού μένω, στήν Πάτμο. ῾Η πρώτη μου δουλειά, ἦταν νά πάω νά προσκυνήσω τόν τάφο τοῦ μακαριστοῦ Γέροντα ᾽Αμφιλοχίου. ᾽Από τό καντήλι τοῦ τάφου του πῆρα λαδάκι καί τό ἔφερα στόν Πειραιά. Μιά μέρα συνάντησα μιά γνωστή μου κυρία ἡ ὁποία μοῦ εἶπε ὅτι ἑτοιμαζόταν νά κάνει ἐγχείρηση στό πόδι, διότι κινδύνευε. Τῆς εἶπα νά ἔλθει νά τήν ἀλείψω μέ τό λάδι τοῦ τάφου τοῦ Γέροντα. Πράγματι ἦλθε σπίτι μου κι ἀφοῦ κάναμε παράκληση στήν Παναγία, τήν ἄλειψα μέ λαδάκι στό πονεμένο πόδι καί σέ ὅλο τό σῶμα. Τό βράδυ στόν ὕπνο μου βλέπω τό Γέροντα ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπε, ὅτι θά γίνει καλά καί νἄρθει στήν Πάτμο νά προσκύνησει τόν τάφο μου καί νά ὁμολογήσει τό θαῦμα. ῾Η ἀσθενής κυρία ἔγινε καλά, ἀπόφυγε τήν ἐγχείρηση καί πῆγε στήν Πάτμο νά ἐκπληρώσει τήν ὑποχρέωσή της. ῾Ομολόγησε τό θαῦμα μπροστά στίς Μοναχές καί τούς προσκυνητές πού ἦταν ἐκεῖ».

Τέλος ὁ ῾Ιερομόναχος ᾽Αμφιλόχιος Διακάκης ἐνημέρωσε τή Μονή γράφοντας: -Πρό ἐτῶν, ξαφνικά στίς 2.30 τό πρωί, μέ ἔπιασε ἕνας ὀξύς πόνος, ὅπως λέμε κολικός. Μή γνωρίζοντας ὅμως τί σημαίνει κολικός καί πῶς ἐκδηλώνεται, νόμιζα ὅτι πεθαίνω ἐκείνη τήν ὥρα. Λέγω τότε· «Γέροντά μου, σῶσε με». Αὐτομάτως σταμάτησε ὁ πόνος καί τό πρωί διαπίστωσα τήν πτώση μιᾶς πέτρας στό μέγεθος τοῦ κριθαριοῦ. ᾽Εδῶ ἦταν τό θαυμαστό σημεῖο. Εἴχαμε θεραπεία κολικοῦ. Οἱ γιατροί μάλιστα ἀπόρησαν γιά τό γεγονός, γιατί στίς ἐξετάσεις ποῦ ἔγιναν φάνηκε ἡ ἀποβολή πέτρας. Δέν πρόλαβα νά ὁλοκληρώσω τήν ἐπίκληση τοῦ Γέροντα καί αὐτόματα παρενέβη.

῾Ομολογοῦν

Τήν ἁγιότητα τοῦ Γέροντα δέν τήν φανερώνουν μόνον τά θαύματά του, τήν τονίζουν καί τήν παραδέχονται κι ὅσοι τόν γνώρισαν. ῎Ας δοῦμε τίς γνῶμες τους καί πῶς τόν σκιαγρφοῦν.

-῾Ο ᾽Επίσκοπος Διοκλείας κ. Κάλλιστος Ware, Καθηγητής στό Πανεπιστήμιο τῆς ᾽Οξφόρδης καί γνωστός συγγραφέας, γράφοντας σ᾽ ἕνα βιβλίο του γιά τήν πνευματική ζωή στήν ῾Ελλάδα λέει ὅτι ὁ Γέρων ᾽Αμφιλόχιος Μακρῆς ὑπήρξε ὁ μεγαλύτερος πνευματικός τῆς ῾Ελλάδας τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα.

-῾Ο μακαριστός Καρδιολόγος καί Καθηγητής τῆς ᾽Ιατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου ᾽Αθηνῶν Γ. Παπαζᾶχος ἔλεγε: ᾽Επρόκειτο πραγματικά γιά ἕναν ἅγιο Γέροντα. Τόν συναντοῦσα στήν Πάτμο, ὅπου μόναζε, ἀλλά καί στήν ᾽Αθήνα. Μιά φορά πού εἶχε ἔρθει, εἶχα τήν εὐλογία νά τόν φιλοξενήσω στό σπίτι μου. ῏Ηταν γαλήνιος, ἤπιος, χαιρόσουν καί μόνο νά τόν βλέπεις. Τήν πρώτη φορά, πού τόν συνάντησα στήν Πάτμο, μόλις μέ εἶδε ἀπό μακριά, χωρίς νά μέ γνωρίζει, ἄνοιξε τά χέρια του καί μοῦ φώναξε «εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος». Μ᾽ ἀγκάλιασε ὕστερα καί μέ φίλησε. Αὐτή εἶναι ἡ ἀγάπη τῶν Γερόντων˙ σ᾽ ἀγκαλιάζουν καί ζεσταίνουν πραγματικά τήν ψυχή σου. Μετά μέ πῆρε καί μοῦ εἶπε: -῎Ελα νά καθίσουμε ἔξω στόν πρωτογιό μου. -Ποιό πρωτογιό σας, Γέροντα; -Αὐτό, πού βλέπεις ἐδῶ πέρα, εἶναι ὁ πρωτογιός μου. -Ποιό, παππούλη; -Αὐτό τό πεῦκο. ῏Ηταν ἕνα πεῦκο, κάτω ἀπό τό ὁποῖο εἶχε βάλει ἕνα μακρόστενο τραπέζι, ὅπου ἔτρωγε μέ διάφορους ἀνθρώπους, πού πήγαιναν νά τόν ἐπισκεφθοῦν. Καί συνέχισε: -Βλέπεις; ᾽Επάνω στόν κορμό του ἔχω καρφώσει αὐτό τό σιδερένιο σταυρό. Τό πεῦκο, λοιπόν, αὐτό εἶναι ὁ πρωτογιός μου καί τόν ἔχω κάνει καί μεγαλόσχημο. ῎Ελα τώρα νά κάνουμε τό ἑξῆς. Νά μή μιλήσεις καθόλου καί ν᾽ ἀκούσεις πῶς ὁ πρωτογιός μου μιλᾶ μέ τή θάλασσα. Πραγματικά, φυσοῦσε ὁ ἀέρας μέσα ἀπό τά κλαδιά τοῦ πεύκου ἀκουγόταν τό θρόισμα τᾶν πευκοβελόνων κι ἀπό κάτω ἀκουγόταν τό κῦμα τῆς θάλασσας. ῏Ηταν μιά σκηνή ἀπερίγραπτης εὐδαιμονίας «νά κάθομαι κοντά σ᾽ ἕνα τέτοιο ἅγιο ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος δέν μιλοῦσε, ἀλλά προσευχόταν, ἐπικοινωνοῦσε μέ τό Θεό. Κάποια στιγμή μοῦ εἶπε: -Αὐτή ἡ πλαγιά, πού τώρα εἶναι γεμάτη πεῦκα, ἦταν ἐντελῶς ξερή. ῞Οποιος, λοιπόν, ἐρχόταν κοντά μου γιά ἐξομολόγηση, τοῦ ἔβαζα μετά «κανόνα» νά φυτέψει δέντρα. -Πολύ ὡραῖο αὐτό, νά πρασινίσει μία κατάξερη πλαγιά ἀπό τήν ἐξομολόγηση τῶν ἁμαρτιῶν τῶν ἀνθρώπων.

῾Ο Γέροντας ὑπέφερε ἀπό σάκχαρο, ἦταν διαβητικός. ῞Οταν ἔμεινε στό σπίτι μας, ἡ γυναίκα μου ἀντιμετώπισε κάποια δυσκολία ὅσον ἀφορούσε τό διαιτολόγιό του. Κι ἐκεῖνος τῆς εἶπε: -Κόρη μου, καμιά στενοχώρια, ὅ,τι ἔχεις ἐτοιμάσει. ῾Ο ᾽Αμφιλόχιος εἶναι ἁπλός. Πράγματι, ἦταν τόσο ἁπλός, πού σ᾽ ἔβγαζε ἀμέσως ἀπό τή δύσκολη θέση κι ἔμπαινε ἀπό τήν πρώτη στιγμή μέσα στήν καρδιά σου. ῏Ηταν τόσο ἐξαγιασμένος ἄνθρωπος, πού προσωπικά δέν ἔχω ἀμφιβολία ὅτι ἡ διοικοῦσα ᾽Εκκλησία θά τόν ἀνακηρύξει καί ἐπίσημα ἅγιο.

῾Ο εὐπατρίδης τῆς ᾽Εκκλησίας

   ῞Ολοι ὅσοι τόν γνώρισαν ὁμολογοῦν ὅτι ὁ μακαριστός Γέροντας τῆς Πάτμου ἦταν μιά χαρισματική καί δυσεύρετη μορφή μέσα στή νεώτερη ἱστορία τῆς ᾽Εκκλησίας μας. Τοῦ ταιριάζει ἀπόλυτα ὁ τίτλος τοῦ εὐπατρίδη. Τόν Γέροντα τόν διέκρινε μία σπάνια πνευματική ἀρχοντιά καί εὐγένεια καί ὑπῆρξε ὁμολογουμένως ἕνας ἀπό τούς βασικούς πρωτεργάτες τῆς ἀναγέννησης τοῦ μοναχισμοῦ,«τοῦ εὐζωνικοῦ τάγματος τῆς ᾽Εκκλησίας»,ὅπως τόν ἀποκαλοῦσε. ῎Αν ἡ ζωή μᾶς φέρει στήν Πάτμο ἄς μήν ἀμελήσουμε νά πᾶμε στό μοναστήρι του νά προσκυνήσουμε τόν τάφο του καί νά τοῦ ποῦμε τούς καημούς καί τά προβλήματά μας. ῾Ο Γέροντας πάντα ἀκούει ὅτι τοῦ ζητοῦνε οἱ πιστοί, τρέχει στό θρόνο τοῦ Θεοῦ καί ἐναποθέτει στά πόδια Του τά αἰτήματά μας καί παρακαλεῖ γιά τήν ἐκπλήρωσή τους.

῎Ας ἔχουμε τήν εὐχή του καί τίς προσευχές του. ᾽Αμήν.

ΠΗΓΗ: agiameteora.net

Αὐτός, ὁ Θεάνθρωπος εἶναι ἡ κεφαλὴ τῆς ἐκκλησίας, καὶ ὄχι ἕνας ἄνθρωπος, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι (ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς)


Αὐτός, ὁ Θεάνθρωπος εἶναι ἡ κεφαλὴ τῆς ἐκκλησίας, καὶ ὄχι ἕνας ἄνθρωπος, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι (ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς)

 Ἄνθρωπος καὶ Θεάνθρωπος



Πῶς αἰσθάνεται ὁ ὀρθόδοξος ἐνώπιον τοῦ Προσώπου τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ; Ὅλος παναμαρτωλός: αὐτὸ εἶναι τὸ αἴσθημά του, ἡ στάση του, ὁ τρόπος του, ὁ νοῦς του, ὁ λόγος του, ή συνείδησή του, ἡ ἐξομολόγηση του, αὐτὸς ὁ ἴδιος, ὁλόκληρος.

Αὐτὸ τὸ αἴσθημα τῆς προσωπικῆς παναμαρτωλότητος ἐνώπιον τοῦ Γλυκυτάτου Κυρίου εἶναι ἡ ψυχὴ τῆς ψυχῆς του καὶ ἡ καρδιὰ τῆς καρδιᾶς του. Ρίξτε ἕνα βλέμμα στὶς εὐχὲς μετανοίας, τίς ωδές, τὰ τροπάρια, τὰ στιχηρὰ τῆς Δευτέρας καὶ τῆς Τρίτης, ἔστω, στὴν Παρακλητική, καὶ ἀμέσως θὰ διαπιστώσετε ὅτι τὸ αἴσθημα αὐτὸ ἀποτελεῖ ἱερὸ χρέος καὶ προσευχητική πραγματικότητα παντὸς ὀρθοδόξου χριστιανοῦ ἀνεξαιρέτως. Σ’ αὐτὸ προπορεύονται καὶ μᾶς ὁδηγοῦν πάντοτε οἱ ἀθάνατοι παιδαγωγοί μας, οἱ ἅγιοι Πατέρες. Ἂς θυμηθούμε τουλάχιστον δύο ἀπὸ αὐτούς: τὸν Ἅγιο Ι. τον Δαμασκηνό καὶ τὸν Ἅγιο Συμεὼν τὸν Νέο Θεολόγο. Ἡ ἁγιότητά τους εἶναι ἀναμφιβόλως χερουβική· ή προσευχή τους ἀσφαλῶς σεραφική· ἐντούτοις, οἱ ἴδιοι ἔχουν μιὰ πλήρη ἐπίγνωση τῆς προσωπικής τους παναμαρτωλότητας καὶ συγχρόνως μιὰ βαθύτατη διάθεση μετανοίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ βιωματικὴ ἀντινομία τῆς ὀρθοδόξου εὐαγγελικῆς, ἀποστολικῆς πίστης μας καὶ τῆς ταπεινοφροσύνης μας μέσα στὴν πίστη αὐτή.

Ὁ «ἀλάθητος» ἄνθρωπος καὶ ἀπέναντί του ὁ «παναμαρτωλός» ἄνθρωπος· ἡ ταπεινοφροσύνη ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος καὶ ἡ ὑψηλοφροσύνη ἀπὸ τὸ ἄλλο. Τὸ ἀπαράμιλλο ἀηδόνι τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Θεανθρώπου, ὁ Ἅγιος Χρυσόστομος, εὐαγγελίζεται: «Θεμέλιός ἐστι τῆς καθ’ ἡμᾶς φιλοσοφίας ἡ ταπεινοφροσύνη». Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι τὸ θεμέλιο τῆς φιλοσοφίας μας γιὰ τὴν ζωὴ καὶ τὸν κόσμο, γιὰ τὸν χρόνο καὶ τὴν αἰωνιότητα, περὶ τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῆς Ἐκκλησίας. Ἐνῶ θεμέλιο παντὸς οὑμανισμοῦ, ἀκόμη κι ἐκείνου τοῦ ἀναχθέντος σὲ δόγμα, εἶναι ἡ ὑψηλοφροσύνη, ἡ πίστη στὸν λόγο τοῦ ἀνθρώπου, στὸν νοῦ καὶ τὴν λογική του.

Ἡ ὑψηλοφροσύνη μετέτρεψε σὲ διάβολο ἀκόμη καὶ τὸν ἀκτινοβολοῦντα Ἑωσφόρο. Ἡ ὑψηλοφροσύνη εἶναι ἡ ἀνίατος νόσος τοῦ νοῦ τοῦ διαβόλου. Εντός της βρίσκονται καὶ ἀπὸ αὐτὴν πηγάζουν ὅλα τὰ λοιπὰ διαβολικὰ κακά. Ἐνῶ ἡ ταπεινοφροσύνη μᾶς διδάσκει νὰ ἀναθέτουμε τὴν ἐλπίδα μας καὶ νὰ ἔχουμε ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στὸν ἅγιο, καθολικό, θεανθρώπινο νοῦ τῆς Ἐκκλησίας, τὸν «νοῦν Χριστοῦ». «Ἡμεῖς νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν». Ἐμεῖς ἐντὸς τοῦ θεανθρωπίνου σώματος τοῦ Χριστοῦ, τῆς Ὀρθοδόξου Εκκλησίας, στὴν ὁποία ὁ Θεάνθρωπος Χριστὸς εἶναι τὸ πᾶν: καὶ ἡ κεφαλὴ καὶ τὸ σῶμα καὶ ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ἀγάπη καὶ ἡ δικαιοσύνη καὶ ὁ χρόνος καὶ ἡ αἰωνιότητα ἀλλὰ καὶ ἐμεῖς διὰ τῆς πίστεως σὲ Αὐτὸν καὶ τῆς ἐν Αὐτῷ ζωῆς.” Διότι «τὰ πάντα δι᾿ Αὐτοῦ καὶ εἰς Αὐτὸν ἔκτισται· καὶ Αὐτός ἐστιν πρὸ πάντων καὶ τὰ πάντα ἐν Αὐτῷ συνέστηκε· καὶ Αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας, ἵνα γένηται ἐν πᾶσιν Αὐτὸς πρωτεύων». Αὐτός, ὁ Θεάνθρωπος καὶ ὄχι ἕνας ἄνθρωπος, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι. 

Ταπεινῶς ζητῶ συγγνώμην, διότι καὶ ἐγὼ ὁ παναμαρτωλός, ὄντως παναμαρτωλός, ἐτόλμησα νὰ ψελλίσω αὐτὲς τὶς λίγες λέξεις περὶ τῆς Β’ Συνόδου τοῦ Βατικανοῦ. Ἔπραξα δὲ τοῦτο «καθ’ ὑπακοήν». Τοῦτο ἐζητήθη ἀπὸ μένα τὸν μηδαμινὸ καὶ παναμαρτωλό. Ἐξετέλεσα τὴν ὑπακοὴ εἰλικρινῶς, εὐσυνειδήτως, μὲ συνοχὴ καρδίας καὶ στεναγμούς, ἐρειδόμενος στὴν ὑποστήριξη τοῦ ἁγίου πρωτοκορυφαίου Αποστόλου.

Ἂν δὲ κάποιος, διαβάζοντας τις γραμμές αὐτές, αἰσθανθεῖ τὸν ἑαυτό του θιγόμενο, ἂς μὲ συγχωρέσει, διότι λόγῳ τῆς παναμαρτωλότητός μου δὲν μπόρεσα νὰ διατυπώσω καλύτερα τὴν ἀλήθεια περὶ τῆς Παναληθείας. Καὶ ἂς ἱκετεύσει τὸν Γλυκύτατο Κύριο Ἰησοῦ, τὸν πάντοτε φιλεύσπλαγχνο καὶ πολυεύσπλαγχνο γιὰ κάθε ἁμαρτωλὸ μετανοοῦντα, νὰ συγχωρέσει καὶ σὲ μένα τὸν παναμαρτωλὸ τὶς νέες μου καὶ τὶς νεώτερές μου ἁμαρτίες. Διότι πιστεύω, ἐξ ὅλης καρδίας πιστεύω, ὅτι «πολὺ ἰσχύει δέησις δικαίου», ἀκόμη καὶ γιὰ ἕναν παναμαρτωλό, ὅπως εἶμαι ἐγώ, σὲ ὅλο τὸ εἶναι μου. 

Άνθρωπος και Θεάνθρωπος σ. 146-148, Μετάφραση Αθανασίου Γιέφτιτς, εκδόσεις Ι.Μ. Βατοπαιδίου – Δεκ. 2020

Αντιγραφή orthopraxia.gr 


Η αληθινή άλωση μετά το 1821.

Η αληθινή άλωση μετά το 1821

Η αληθινή άλωση μετά το 1821

Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης (Ὁμότιμος Καθηγητής Θεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ.)

Διδασκόμαστε από την Ιστορία, τιμούμε τους αγωνιστές - Ειδήσεις - νέα - Το  Βήμα Online

  1. Τό θαῦμα τῆς ἐπιβίωσης τοῦ Ἑλληνισμοῦ κατά τήν Τουρκοκρατία.

Εἶναι πλέον κατασταλαγμένη καί γενικά ἀποδεκτή ἡ ἱστορική ἐκτίμηση, σύμφωνα μέ τήν ὁποία τά ἔθνη χάνονται, ὄχι ὅταν χάσουν τήν κρατική τους ὑπόσταση, τό σῶμα τους, ἀλλά ὅταν χάσουν τόν πολιτισμό τους, τήν ψυχή τους. Ἦταν συγκλονιστική ἡ ἐντύπωση πού προκλήθηκε στόν τότε γνωστό κόσμο ἀπό τήν εἴδηση τῆς ἁλώσεως τῆς Πόλης. Ἡ ὑπερχιλιετής ἔνδοξη χριστιανική αὐτοκρατορία, πού τόσο μεγαλόπνοα θεμελίωσε ὁ Μ. Κωνσταντῖνος, ἐξέπνευσε μαζύ μέ τήν τελευταία πνοή ἑνός ἄλλου Κωνσταντίνου, τοῦ Παλαιολόγου, πού ἐπάξια ὑπεράσπισε τήν τιμή καί τό μεγαλεῖο της πέφτοντας ἡρωϊκά σέ ἕνα ἄνισο ἀγώνα. Ἡ Ὀρθοδοξία, ἡ ὁποία κατά θεία ρύθμιση κουβαλοῦσε ἐνσωματωμένο μέσα της τόν Ἑλληνισμό, διέτρεχε θανάσιμο κίνδυνο. Γιατί δέν ἐπρόκειτο ἁπλῶς γιά τό τέλος ἑνός κράτους· θά δοκιμαζόταν τώρα σκληρά ἡ ἀντοχή τῆς ὀρθόδοξης πίσης, ἡ ὁποία ἐγονιμοποίησε καί διεμόρφωσε τόν ὀρθόδοξο πολιτισμό μέσα στά κρατικά ὅρια τῆς Ρωμανίας, συγχρόνως ὅμως ἐπέδρασε ἀποφασιστικά στήν ἱστορική πορεία καί ἐξέλιξη μεγάλων ἐθνῶν, τῶν σλαβικῶν. Θά ἐπεβίωνε ἆραγε τό πνεῦμα, ἡ ψυχή αὐτοῦ τοῦ πολιτισμοῦ, ἔστω καί ἄν ὁ κρατικός φορέας του ἔπαυε πλέον νά ὑπάρχει;

Σημειώνουμε τήν ἀδιαφιλονίκητη ἐπισήμανση ὅτι, παρά τήν γεωγραφική συρρίκνωση καί πολιτική ἐξασθένηση πού ὑφίστατο σταδιακά ἡ αὐτοκρατορία, παρατηρεῖται μετά τόν Μ. Φώτιο μία ἐκρηκτική πνευματική ἄνθηση πού κορυφώνεται τόν 14ο αἰώνα, στήν ἡσυχαστική θεολογία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ, ἡ ὁποία μέσα στήν γενική ἀπογοήτευση καί ἀποθάρρυνση τῶν τελευταίων πρίν ἀπό τήν ἅλωση χρόνων, κατά τούς ὁποίους ὅλοι περίμεναν τό τέλος, ἐκφράζεται καί ἐκπροσωπεῖται ἐπάξια ἀπό τόν Ἅγιο Μᾶρκο Ἐφέσου τόν Εὐγενικό, ὁ ὁποῖος γνωρίζοντας ὅτι δέν μπορεῖ νά ἐπιβιώσει ἕνα ἔθνος χωρίς πίστη καί πολιτισμό, χωρίς πνευματική καί πολιτιστική ταυτότητα, ἀρνεῖται στήν Φερράρα-Φλωρεντία, μόνος ἀπό ὅλους τούς ἡγέτες, τήν ἀποστασία τοῦ ἐκλατινισμοῦ καί τήν ὑποταγή στόν πάπα καί διασώζει τήν Ὀρθοδοξία. Ὁ ἴδιος ὑποδεικνύει λίγο πρίν ἀπό τόν θάνατό του (1444-1445) τόν διάδοχό του στόν ἀγώνα ὑπέρ τῆς Ὀρθοδοξίας, τόν κρατικό τότε ἀξιωματοῦχο, φιλόσοφο καί θεολόγο Γεώργιο Σχολάριο, τόν μετέπειτα μοναχό (1450) Γεννάδιο καί πρῶτο μετά τήν ἅλωση πατριάρχη καί ἐθνάρχη Γεννάδιο Σχολάριο.

Ἦταν πράγματι θεϊκῆς ἔμπνευσης αὐτή ἡ ὑπόδειξη γιά τή διαδοχή. Γιατί σέ λίγο, μέσα ἀπό τά συντρίμια καί τά χαλάσματα τῆς καταστροφῆς καί τοῦ θανάτου, ἔπρεπε νά ὑπάρξει, νά συντηρηθεῖ, ἡ ἐλπίδα γιά τήν ἀνάσταση καί τή ζωή, νά διασωθεῖ τό ἀκμαῖο καί δυνατό καί ζωντανό πνεῦμα τοῦ ὀρθοδόξου πολιτισμοῦ, ὅπως καί ἔγινε στό πρόσωπο, στή δράση καί στήν προσφορά τοῦ Γενναδίου Σχολαρίου. Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός εἶχε καλά διαγνώσει καί ἐκτιμήσει τήν κατάσταση. Ὁ Σχολάριος ἦταν ὁ μόνος ἱκανός καί ἄξιος νά ἀνταποκριθεῖ στόν μεγάλο αὐτό ἱστορικό ρόλο τῆς διάσωσης καί ἐπιβίωσης τοῦ Ἑλληνισμοῦ καί τῆς Ὀρθοδοξίας. Μεγάλος φιλόσοφος, μεγάλος θεολόγος καί μεγάλος ἐκκλησιαστικός πολιτικός, ἐπαναλαμβάνει τόν 15ο αἰώνα, κάτω ἀπό ἀσύγκριτα πιό δύσκολες συνθῆκες, τήν περίπτωση τοῦ Μ. Φωτίου. Ὅπως καί ἐκεῖνος, ὑπῆρξε ὁ ἀποτελεσματικώτερος ἀντίπαλος τοῦ πάπα καί τῶν Δυτικῶν, αὐτός πού ἀχρήστευσε καί ἄφησε μετέωρες καί ἀνεφάρμοστες τίς ἀποφάσεις τῆς Φερράρας-Φλωρεντίας, ὄχι μόνο μέ τά θεολογικά του συγγράμματα, ἀλλά καί ὡς ἔμπιστος σύμβουλος τῶν δύο τελευταίων Παλαιολόγων, τοῦ Ἰωάννου Ζ´ καί τοῦ Κωνσταντίνου ΙΑ´, καί ὡς ὀργανωτής καί ἐμψυχωτής τῶν ἀντιδράσεων κλήρου καί λαοῦ. Εἶναι πολύ χαρακτηριστικό ὅτι αὐτές τίς δύο μεγάλες μορφές, ἀνάμεσα βέβαια σέ ἄλλες, ἰδιαίτερα κακοποίησε καί συκοφάντησε ἡ δυτική ἱστοριογραφία καί ἡ θεολογική ἔρευνα, παρασύροντας σ᾽ αὐτό καί μερικούς δικούς μας ἐπιστήμονες, ἀνύποπτους καί ἀνυποψίαστους ὡς πρός τά δρώμενα στήν πορεία τῆς ἱστορίας, δούλους τῆς βιβλιογραφίας καί τῶν παραπομπῶν, καί κατά συνέπεια τῶν ἐπιρροῶν, ὅταν βέβαια δέν πρόκειται γιά συνειδητούς ἀποστάτες.

Μετά λοιπόν τήν ἅλωση, τήν συγκεντρωμένη στούς αἰῶνες δύναμη καί αἴγλη τῆς Ὀρθοδοξίας ἔκλεινε μέσα του ὁ Σχολάριος. Ἡ ψυχή ἑνός ὁλοκλήρου πολιτισμοῦ εἶχε ἐγκαταβιώσει σέ ἕνα ἡγέτη· ἔπρεπε νά μήν ἀφήσει τήν συνείδηση τοῦ Γένους νά ταφεῖ κάτω ἀπό τήν συμφορά καί τήν δουλεία. Καί τό ἐπέτυχε αὐτό πλήρως, ἐφαρμόζοντας συνετή ἐκκλησιαστική πολιτική, ὥστε νά ἐξασφαλίσει τήν ἀνοχή τοῦ ἀλλόθρησκου κατακτητῆ καί νά συσπειρώσει τούς ὑπόδουλους Ρωμιούς κάτω ἀπό τή σκέπη τῆς Ἐκκλησίας, πού λειτουργοῦσε πλέον καί ὡς ἐθναρχική ἐξουσία ὑποκαθιστώντας τήν καταλυθεῖσα πολιτική. Ἔπρεπε πρό παντός νά βροῦν στήριγμα καί ἐνθάρρυνση κάτω ἀπό ἕνα ἀξιόπιστο ἡγέτη οἱ Ὀρθόδοξοι πιστοί, γιά νά ἀποφευχθοῦν οἱ ἑκούσιοι ἐξισλαμισμοί, πού ἐξασφάλιζαν τιμές καί ἀνέσεις καί πού μποροῦσαν ἀπό μικρό ρυάκι νά μεταβληθοῦν σέ ὁρμητικό ρεῦμα καί νά παρασύρουν τά πάντα. Ὁ Ἑλληνισμός καί ἡ Ὀρθοδοξία μπροστά στήν νέα αὐτή κατάσταση, στήν νέα αὐτή πορεία, βρῆκαν στό πρόσωπο τοῦ Γενναδίου Σχολαρίου τόν νέο Μωϋσῆ, πού θά τούς ὁδηγοῦσε στήν ἔρημο τῆς δουλείας, πού θά συντηροῦσε κάτω ἀπό νέο καθστώς, ὅ,τι εἶχε ἐπιτευχθῆ κατά τή διάρκεια τῆς λαμπρῆς βυζαντινῆς χιλιετίας. Ἔχουν ἐπισημανθῆ καί καταγραφῆ ἀπό παλαιές ἱστορικές πηγές καί ἀπό σύγχρονους ἐρευνητές αὐτά πού κατόρθωσε ἡ ἐθναρχοῦσα Ἐκκλησία, ἡ συμβολή της π.χ. στήν παιδεία τῶν ὑποδούλων στά περίφημα ἑλληνικά σχολεῖα, κρυφά καί φανερά, στήν Πατριαρχική Ἀκαδημία πού ὁ ἴδιος ὁ Σχολάριος ἐδημιούργησε, στίς σχολές τῆς Πάτμου, τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τῆς Σμύρνης, τῆς Χίου, τῶν Ἰωαννίνων κ.τ.λ. Καί μόνον τό παιδευτικό ἔργο τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰωλοῦ ἀρκεῖ γιά νά δείξει τί ὀφείλει ὁ Ἑλληνισμός στήν Ἐκκλησία, ἀφοῦ δέν θά ὑπῆρχε χωρίς αὐτή.

Ἀπό τίς παλιές ἱστορικές πηγές παραθέτουμε ὅσα γιά τόν πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο ὡς νέο Μωϋσῆ λέγει ὁ σύγχρονός του Θεόδωρος Ἀγαλλιανός· «Καί ἄλλον τινά Ἰωσήφ διά τοῦ Φαραώ σιτίσοντα λαόν λιμῷ τακέντα ἤ Μωϋσῆν ἐξάξοντα τῆς Αἰγύπτου τόν λαόν παρεσκεύασεν ὁ Κύριος, ἐπιστήσας διά τοῦ κρατοῦντος τῇ ἐκκλησίᾳ καί παντί τῷ χριστιανικῷ γένει, κατά τό πολύ αὐτοῦ ἔλεος, καί εἰς πατριάρχην ἀποκαταστήσας ὅν προέφημεν θεῖον ἄνδρα, τόν ἱερόν Γενάδιον»[1]. Ὁ ἴδιος ὁ πατριάρχης Γεννάδιος προφητικά διεῖδε, καί αὐτό ἐπαλαηθεύθηκε πλήρως, ὅτι τό Γένος ἀπό τούς κληρικούς καί μοναχούς πρέπει νά ἀναμένει τήν ἀνόρθωση καί τήν εὐημερία του· «Ὅθεν, εἰ μέλλει ποτέ τό δείλαιον ἡμῶν γένος τόν ἥλιον εὐτυχέστερον ὁρᾶν αὐτοῖς ἐπιλάμποντα, ἐξ ἡμῶν αὖθις τῶν ἱερωμένων καί μοναχῶν ἀνατεῖλαι δεῖ τήν τῆς πνευματικῆς ὑγείας ἀρχήν, ἐρρωμένως καί μετά σπουδῆς τήν τοιαύτην ἀναλαβομένων προαίρεσιν, καί πολλή ἐλπίς ἐστιν ἐπί τῇ θείᾳ φιλανθρωπίᾳ τό γένος ἡμῶν ἅπαν παντοίως ἀναρρωσθήσεσθαι» [2].

Ξένος ἱστορικός, ὁ Ρουμᾶνος Ν. Iorga, ἐπισημαίνει ὅτι στή φτωχική συνοικία τοῦ Φαναρίου, στήν Κωνσταντινούπολη, διατηρήθηκε μιά ἀπό τίς πιό ἰσχυρές ἐξουσίες, στίς ὁποῖες ὑποτάχθηκε ποτέ τό ἀνθρώπινο πνεῦμα στό διάβα τῶν τόσων διαδοχικῶν πολιτισμῶν, τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Ὁ οἰκουμενικός πατριάρχης κατόρθωσε χρησιμοποιώντας τήν ὑπάρχουσα αὐτοκρατορία νά ὑποκαταστήσει τή χαμένη αὐτοκρατορία[3]. Θά μποροῦσε κανείς νά γράψει τόμους ὁλόκληρους γιά νά παρουσιάσει καί κατοχυρώσει τό θαῦμα αὐτό τῆς ἐπιβίωσης τοῦ Ἑλληνισμοῦ καί τῆς Ὀρθοδοξίας ὑπό τήν ἡγεσία καί σκέπη τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία παρέλαβε σέ κατάπτωση καί καταστροφή τό Γένος καί τοῦ ἔδωσε πάλι οἰκουμενική δύναμη καί ἰσχύ. Χωρίς κρατική ὑπόσταση, κάτω ἀπό ἀπό ἐχθρική πολιτική ἐξουσία ἡ Ἐκκλησία ἀντλώντας δύναμη ἀπό τό Θεό καί ἀπό τούς ἁγίους, ἀπό τήν Παράδοση τῆς Ὀρθοδοξίας καί τοῦ Ἑλληνισμοῦ, δέν ἐπέτρεψε νά ὁδηγηθοῦμε στόν ἀφανισμό, περιόρισε τήν ἅλωση μόνο στό κράτος, στό σῶμα, καί κράτησε ἀδούλωτη καί ἐλεύθερη τήν ὀρθόδοξη πίστη, τόσο ἐλεύθερη, ὥστε νά προτιμοῦν οἱ Ὀρθόδοξοι ἀκόμη καί τό θάνατο, ὅπως οἱ νεομάρτυρες, ἀρκεῖ νά μή προδώσουν καί παραδώσουν τήν πίστη τους.

  1. Τό νεοελληνικό κράτος πνευματικά αἰχμάλωτο.

Δυστυχῶς ἡ κατάσταση αὐτή ἄλλαξε ριζικά μετά τήν ἐπανάσταση τοῦ 1821 καί τήν ἵδρυση τοῦ νεοελληνικοῦ κράτους. Θά περίμενε κανείς ὅτι στό μικρό καί ἄγονο κομμάτι τῆς ἑλληνικῆς γῆς, ὅπου δημιουργήθηκε ἡ μικρή ἐλεύθερη ἑλληνική πολιτεία, μετά ἀπό ἐπικούς ἀγῶνες, ἀφοσιωμένων καί πιστῶν στό Θεό καί στήν Ἐκκλησία ἀγωνιστῶν, τοῦ Κολοκοτρώνη, τοῦ Μακρυγιάννη, τοῦ Παπαφλέσσα, τοῦ Ἀθανασίου Διάκου κ.ἄ., μέ σύνθημα «γιά τοῦ Χριστοῦ τήν πίστη τήν ἁγία, γιά τῆς πατρίδος τήν ἐλευθερία», καί μέ πρωτομάρτυρα τήν κορυφή τῆς Ὀρθοδοξίας, τόν οἰκουμενικό πατριάρχη Γρηγόριο Ε´, θά περίμενε λοιπόν κανείς ὅτι μέσα στίς συνθῆκες τοῦ ἐλευθέρου πλέον πολιτικοῦ βίου θά ἐκάρπιζαν καί θά καρποφοροῦσαν πολύ περισσότερο ὁ Ἑλληνισμός καί ἡ Ὀρθοδοξία, θά ξαναζοῦσε ἡ Ρωμιοσύνη, ἡ Ρωμανία, θά ξανακτυποῦσαν τά σήμαντρα τῆς Ἁγίας Σοφίας, θά τιμόταν ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί θά τῆς δινόταν ὅλες οἱ δυνατότητες γιά νά ἐπιτελέσει τό ἔργο της, θά ξαναλειτουργοῦσαν τά «ἑλληνικά» σχολεῖα τῆς Ἐκκλησίας, τοῦ πατρο-Κοσμᾶ, γιά νά διδάξουν στά Ἑλληνόπουλα Χριστό καί Ἑλλάδα.

Πολύ γρήγορα ὅμως ἡ ἐξουσία ἄλλαξε χέρια. Οἱ εὐλαβεῖς καί ἡρωϊκοί ἀγωνιστές τοῦ ᾽21 βρέθηκαν στίς φυλακές ἤ ἐγκαταλείφθηκαν καί πέθαναν πεινασμένοι καί περιφρονημένοι. Αὐτό πού δέν δέχθηκαν νά κάνουν οἱ μεγάλες μορφές τοῦ Γένους, ὁ Μ. Φώτιος, ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς, ὁ ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός, ὁ Γεννάδιος Σχολάριος, νά προδώσουν τήν ὀρθόδοξη πίστη προκειμένου νά σώσουν τό κράτος, νά σκοτώσουν τό πνεῦμα, γιά νά σώσουν τό σῶμα, τό ἔκαναν δυστυχῶς οἱ ἡγέτες τοῦ νεοελληνικοῦ κράτους. Παρέδωσαν τήν Ἑλλάδα στά χέρια ξένων, τῶν Βαυαρῶν τοῦ Ὄθωνος καί τῶν ἐντοπίων ὑποστηρικτῶν τους, οἱ ὁποῖοι ἀπό τότε μέχρι σήμερα ἔχουν ὡς μόνιμο στόχο νά ξερριζώσουν καί νά ἀφανίσουν ὅ,τι θυμίζει Ὀρθοδοξία καί Βυζάντιο, νά ἀποδυναμώσουν τελείως τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μέ νόμους καί μέ συκοφαντίες, καί ἀφοῦ καταστήσουν τήν Ἑλλάδα ἀγνώριστη, ἀνορθόδοξη καί ἀνελλήνιστη, νά τήν ἑνώσουν στίς εὐρωπαϊκές κοινότητες, ἐκλατινισμένη πλέον καί φραγγεμένη, ἤ ἐξευρωπαϊσμένη, ὅπως ὡραιοποιημένα τό λέμε σήμερα, σωματικά καί πολιτικά ἐλεύθερη, πνευματικά καί πολιτιστικά σκλάβα καί αἰχμάλωτη, ὅπως καί ἔγινε.

Ἔτσι ἀποδεικνύεται, ὅπως ἔχουν γράψει καί ἄλλοι, ὅτι τό Βυζάντιο δέν πέθανε τό 1453, γιατί ἐπεβίωσε μέσα στήν Τουρκοκρατία, πού ἀποτελεῖ Βυζάντιο μετά τό Βυζάντιο· τό Βυζάντιο πέθανε μέ τήν ἵδρυση τοῦ νεοελληνικοῦ κράτους, τό ὁποῖο στά χέρια ξένων σχεδιαστῶν καί ἀναξίων ἡγετῶν δέν κληρονόμησε τίποτε ἀπό τό μεγαλεῖο τῆς Ρωμιοσύνης, ἀλλά μόνο τά χαμηλά καί τιποτένια, ὅπως μέ πολλή δύναμη γράφει στόν «Προφητικό» του ὁ ἐθνικός μας ποιητής Κωστῆς Παλαμᾶς, ἀπευθυνόμενος στή Ρωμιοσύνη:

Καί τό γέλιο, καί τό ψέμμα τό Βασίλειο

πού γεννήθηκε ἀπό σένα μέσ᾽ στόν ἥλιο,

κοίτα Θεέ! θά σέρνεται μπροστά

σέ μπαλσαμωμένη κουκουβάγια.

Μ᾽ ὅλα σου θά ζῆ τά χαμηλά,

μέ καμμιά σου δέ θά ζῇ μεγαλωσύνη,

κι᾽ οἱ προφῆτες πού θά προσκυνᾶ,

νᾶνοι καί ἀρλεκῖνοι.

Καί σοφοί του καί κριτάδες

τοῦ ἄδειου λόγου οἱ τροπαιοῦχοι,

καί διαφεντευτάδες

κυβερνῆτες του οἱ εὐνοῦχοι.

  1. Ἡ ἅλωση τῶν ἡγετῶν τῆς Ἐκκλησίας.

Αὐτά ἰσχύουν ἐν πολλοῖς καί γιά κάποια σημαντική μερίδα κληρικῶν καί θεολόγων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πλέον ἀποβυζαντινοποιηθῆ καί ἐκμοντερνισθῆ τόσο ὡς πρός τήν ἐξωτερική τους ἐμφάνιση καί συμπεριφορά, ὅσο καί ὡς πρός τίς ἐκκλησιολογικές τους θέσεις. Ἡ δυτική ἐκκοσμίκευση καί προσαρμογή ἔχουν τόσο πολύ αἰχμαλωτίσει τίς ἐπιθυμίες τους, ὥστε ἔχει διαγραφῆ ἀπό τόν νοῦ τους ἡ εἰκόνα τοῦ ὀρθοδόξου κληρικοῦ μέ τήν ἁγιασμένη παραδοσιακή ἐμφάνιση, τήν ἀποστολική πτωχεία καί τήν ἀσκητική ζωή, τήν ἁπλότητα καί ταπείνωση καί ἑλκύονται περισσότερο ἀπό κοσμικά πρότυπα ζωῆς, ἀπό τήν ἄνεση καί εὐημερία.

Περισσότερο ὅμως ἐπικίνδυνη καί κατακριτέα, γιατί ἀναφέφεται στήν πίστη, στό δόγμα, ὅπου δέν χωράει καμμία ὑποχώρηση καί κανένας συμβιβασμός, εἶναι ἡ στάση πολλῶν κληρικῶν καί θεολόγων, καί μάλιστα κορυφαίων, σέ ἐκκλησιολογικά θέματα. Τή ζωή τοῦ καθενός μας, ὅσο προκλητική καί σκανδαλιστική εἶναι, θά τήν κρίνει ὁ Θεός· ἡ ἁμαρτωλότητα καί ἡ ἀναξιότητα λίγο ἤ πολύ ἀγκαλιάζουν ὅλους μας, μολονότι τό μεγαλεῖο τῆς Ὀρθοδοξίας τό ὀφείλουμε στούς ἁγίους της, καί ὅλοι πρέπει νά ἐπιδιώκουμε νά γίνουμε ἅγιοι. Στήν πίστη ὅμως καί στήν ἀλήθεια δέν χωρεῖ συμβιβασμός, δέν ὑπάρχουν βαθμίδες καί ποσοστά πίστεως οὔτε ἄσκηση οἰκονομίας· ἤ δέχεσαι ὅλα, καί τά πιό μικρά, ὅσα οἱ Ἀπόστολοι καί οἱ Πατέρες ὅρισαν καί διετύπωσαν ἤ στήν ἀντίθετη περίπτωση δέν ἀνήκεις στήν Ἐκκλησία, εἶσαι ἐκτός τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτό τό «στήκετε καί κρατεῖτε τάς παραδόσεις» τοῦ ἀποστόλου Παύλου [4] καί τό «ἑπόμενοι οὖν τοῖς θείοις πατράσι» τῶν οἰκουμενικῶν συνόδων, ἀποτελεῖ ἀπαραίτητο ὅρο γιά νά εἶναι κανείς Ὀρθόδοξος, γιά νά ἀνήκει εἰς τήν Μίαν Ἁγίαν, Καθολικήν καί Ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν, πού εἶναι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

Αὐτή ἡ ἀπόλυτη πίστη στήν ἀλήθεια τῆς Ὀρθοδοξίας, πού δέν δέχθηκαν μέ τίποτε, ἀκόμη καί μέ θυσίες τῆς ζωῆς τους, νά τήν μειώσουν καί νά τήν σχετικοποιήσουν οἱ Ἅγιοι, οἱ Μάρτυρες, οἱ Πατέρες, εἴτε ἀπέναντι τῶν αἱρέσεων, εἴτε ἀπέναντι τῶν ἄλλων θρησκειῶν, ἐξευτελίζεται σήμερα μπροστά στά κοσμικά αἰτήματα τῆς ἀνεξιθρησκείας, τῆς ἰσότητας τῶν ὁμολογιῶν καί τῶν θρησκειῶν, τῆς ταυτίσεως τῆς ἀληθείας μέ τήν πλάνη. Οἱ αἱρετικοί καί σχισματικοί, Μονοφυσίτες, Παπικοί, Προτεστάντες, ὀνομάζονται ἐκκλησίες, καί μάλιστα ἀδελφές ἐκκλησίες, οἱ Μονοφυσίτες συγκαταλέγονται στίς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες, καί ὁ Μωάμεθ δέν εἶναι ὁ πλανεμένος προφήτης τοῦ Ἰσλάμ, ἀλλά ὄργανο καί αὐτός τοῦ Θεοῦ καί μέτοχος τῆς ἀληθείας. Καί ἀναρωτιέται ἔτσι κανείς· ἦσαν λοιπόν ἀνόητοι καί πλανεμένοι ὅσοι μαρτύρησαν γιά νά μήν ὁμολογήσουν τόν Μωάμεθ προφήτη, οἱ νεομάρτυρες, ὅσοι βασανίσθηκαν καί ἐξορίσθηκαν γιά νά μή δεχθοῦν τίς αἱρέσεις καί τά σχίσματα, οἱ ὁμολογητές, ὅσοι ἔγραψαν καί ἐκήρυξαν καί ἐδίδαξαν ἐναντίον τῶν αἱρετικῶν καί σχισματικῶν, ἐναντίον τοῦ Μωάμεθ καί τοῦ Ἰσλάμ, οἱ Πατέρες καί διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας; Ὑπάρχει μεγαλύτερη βλασφημία ἐναντίον τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀπό τήν ἄρνηση τῆς ἁγιότητας καί Ὀρθοδοξίας τῶν ἁγίων, τῶν μαρτύρων, τῶν ὁμολογητῶν, τῶν Πατέρων, μέ τούς ὁποίους ὀφείλουμε νά εἴμαστε ἑνωμένοι στήν πίστη, νά πιστεύουμε ὅ,τι αὐτοί πιστεύουν καί νά ἀπορρίπτουμε ὅσα αὐτοί ἀπορρίπτουν;

Αὐτό προφύλαξε καί ἔσωσε τήν Ὀρθοδοξία ἀπό τόν ἐκλατινισμό, στίς μακραίωνες προσπάθειες τῶν Δυτικῶν νά μᾶς φραγκέψουν, καί ἀπό τόν ἐξισλαμισμό κατά τήν διάρκεια τῆς Τουρκοκρατίας. Ἐντοπίζει πράγματι κανείς ὅτι ἐκτός ἀπό τούς μηχανισμούς τοῦ Διαφωτισμοῦ, τῶν μισσιοναρίων τοῦ πάπα καί τῶν προτεσταντῶν, τῆς προπαγάνδας τῶν κομμουνιστῶν καί τοῦ ὑλιστικοῦ μοντέλου ζωῆς, πού δροῦν ἐναντίον τῆς Ὀρθοδοξίας, συγχρόνως σχεδόν ἄρχισε μία διαβρωτική διεργασία τοῦ φρονήματος τῶν κληρικῶν καί τῶν θεολόγων. Καί αὐτό κατορθώθηκε μέ τήν ἀνάπτυξη τῆς περιφήμου Οἰκουμενικῆς Κινήσεως, πού ἀπέβλεπε στήν προσέγγιση καί στόν διάλογο μεταξύ τῶν Χριστιανῶν, μέ τελικό στόχο τήν ἕνωση τοῦ διηρημένου χριστιανικοῦ κόσμου. Καί ἐνῶ θά μποροῦσε κανείς νά δεχθεῖ ὅτι ἡ κίνηση αὐτή εἶχε ἀγαθά κίνητρα καί ὄντως ἀπέβλεπε στήν ἐπίτευξη τοῦ στόχου τῆς ἑνότητας, «ἵνα πάντε ἕν ὦσι» [5], κατέληξε δυστυχῶς σέ πλήρη σχετικοποίηση τῆς ἀληθείας, ἀφοῦ τείνει νά γίνει ἀποδεκτό καί ἀπό πολλούς Ὀρθοδόξους, ὅτι ἡ ἀλήθεια δέν βρίσκεται σέ μία μόνο Ἐκκλησία, ὅτι καμμία ἀπό τίς ὑπάρχουσες ἐκκλησίες δέν ἀντιπροσωπεύει τήν Μία, Ἁγία, Καθολική καί Ἀποστολική Ἐκκλησία, ἀλλά ὅλες ἀποτελοῦν κλαδιά τοῦ ἑνός δένδρου τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτή ἡ ἐκκλησιολογική σύγχυση πού ἐπέφερε ὁ Οἰκουμενισμός σημαίνει ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῶν Ἁγίων καί Πατέρων ἐπλανᾶτο μέχρι σήμερα στήν πίστη της περί τοῦ ὅτι αὐτή εἶναι ἡ Ἐκκλησία καί ὅλα τά ἐκτός αὐτῆς τμήματα τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου εἶναι σχίσματα καί αἱρέσεις. Σημαίνει ὅμως ἀκόμη κάτι πολύ σημαντικό καί ζημιογόνο. Μέ τήν ὑπογραφή καί παραδοχή τῶν ἴδιων τῶν Ὀρθοδόξων ἀφαιρεῖται κάθε δυνατότητα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία νά λειτουργήσει ὡς χῶρος ὑποδοχῆς καί ἀνάπαυσης τῶν ἀπογοητευμένων ἀπό τόν ἐκκοσμικευμένο Χριστιανισμό τῆς Δύσεως Χριστιανῶν, πού καταφεύγουν πολλές φορές στήν πλάνη τοῦ Ἰσλάμ καί ἄλλων θρησκειῶν καί κινημάτων, νά προσφέρει κατά τήν τρίτη χιλιετία ὅσα δέν τῆς ἄφησαν νά προσφέρει κατά τήν δεύτερη χιλιετία οἱ δυσμενεῖς ἱστορικές συγκυρίες, οἱ διαρκεῖς ἀγῶνες ἀνάμεσα στούς Φράγκους τῆς Δύσης καί στούς Τούρκους τῆς Ἀνατολῆς, τό προγραμματικό σχέδιο τοῦ πάπα καί τῶν συμμάχων του νά τήν θέσουν μέ κάθε τρόπο στό περιθώριο τῶν ἱστορικῶν καί πνευματικῶν ἐξελίξεων. Ἀπελευθερωθήκαμε σωματικά τό 1821 ἀπό τούς Τούρκους καί ὑποδουλωθήκαμε πνευματικά στούς Φράγκους, στούς Εὐρωπαίους δηλαδή καί τούς Ἀμερικανούς[6].


[1]. Βλ. Χρ. Πατρινελη, Ὁ Θεόδωρος Ἀγαλλιανός, ταυτιζόμενος πρός τόν Θεοφάνη Μηδείας καί οἱ ἀνέκδοτοι λόγοι του. Μία νέα ἱστορική πηγή περί τοῦ πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως κατά τούς πρώτους μετά τήν ἅλωσιν χρόνους, Ἀθῆναι 1966, σελ. 98.

[2]. Γενναδιου Σχολαριου, Ἅπαντα τά εὑρισκόμενα, ἔκδ. L. Petit-X. Siderides-M. Jugie, τόμ. Ι, σελ. 182.

[3]. N. Iorga, Τό Βυζάντιο μετά τό Βυζάντιο, Ἀθῆνα 1985, σελ. 15-16.

[4]. Β´ Θεσ. 2, 15.

[5]. Ἰω. 17, 21.

[6]. Περισσότερα βλέπε εἰς Πρωτοπρεσβύτερος Θεοδωρος Ζήσης, Ἑπόμενοι τοῖς θείοις Πατράσι, Θεσσαλονίκη 1993, σελ. 136-148 καί εἰς τό βιβλίο τοῦ ἰδίου Φραγκέψαμε. Ἡ Εὐρωπαϊκή μας αἰχμαλωσία, Θεσσαλονίκη 1994.

Η αληθινή άλωση μετά το 1821.

Τὸ ποτήρι τῶν θλίψεων (Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ)

Τὸ ποτήρι τῶν θλίψεων

Τὸ ποτήρι τῶν θλίψεων

Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ

Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ: Αρρώστειες και θλίψεις - ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ


Μιὰ χάρη ζήτησαν ἀπὸ τὸν Χριστὸ δύο ἀγαπημένοι μαθητές Του, ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Ἰωάννης, λίγο πρὶν τὸ Πάθος Του.

-Διδάσκαλε, τοῦ εἶπαν, θέλουμε αὐτὸ ποὺ θὰ σοῦ ζητήσουμε νὰ μᾶς τὸ κάνεις. -Τὶ θέλετε νὰ κάνω γιὰ σᾶς; ρώτησε Ἐκεῖνος. -Ὅταν θὰ ἐγκαταστήσεις τὴν ἔνδοξη βασιλεία Σου, τοῦ ἀποκρίθηκαν, βάλε μας νὰ καθίσουμε ὁ ἕνας στὰ δεξιά Σου καὶ ὁ ἄλλος στὰ ἀριστερά Σου. -Δὲν ξέρετε τὶ ζητᾶτε, τοὺς εἶπε τότε ὁ Ἰησούς. Μπορεῖτε νὰ πιεῖτε τὸ ποτήρι τῶν παθημάτων ποὺ θὰ πιῶ ἐγὼ καὶ νὰ βαπτιστεῖτε μὲ τὸ βάπτισμα μὲ τὸ ὁποῖο θὰ βαπτιστῶ ἐγώ;-Μποροῦμε, τοῦ λένε.

Καὶ ὁ Ἰησοῦς τοὺς ἀπάντησε:

-Τὸ ποτήρι ποὺ θὰ πιῶ ἐγὼ θὰ τὸ πιεῖτε, καὶ μὲ τὸ βάπτισμα τῶν παθημάτων μου θὰ βαπτιστεῖτε. Τὸ νὰ καθίσετε ὅμως στὰ δεξιά μου καὶ στὰ ἀριστερά μου δὲν μπορῶ νὰ σᾶς τὸ δώσω ἐγώ, ἀλλὰ θὰ δοθεῖ σ’ αὐτοὺς γιὰ τοὺς ὁποίους ἔχει ἑτοιμαστεῖ. (βλ. Μάρκ. 10: 35-40)

Πρόλογος

Ὁ πόνος, σωματικός ἢ ψυχικός, ἀπὸ τὶς δοκιμασίες καὶ τὰ βάσανα τούτης τῆς ζωῆς εἶναι τὸ ἀναπόφευκτο πικρὸ ποτήρι τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ πόνος εἶναι ἡ ἴδια ἡ ζωή του. Θάνατοι, ἀρρώστιες, κατατρεγμοί, διαμάχες, φτώχεια, ἀποτυχίες, μοναξιά, φοβίες, ἀγωνίες, πειρασμοί… Πολύς καὶ ποικίλος πόνος, ποὺ ὀρθώνει ἀμείλικτα ερωτήματα στὶς ψυχές καὶ προσδίδει ἀπύθμενη τραγικότητα στὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξη.

Δὲν τὸν δημιούργησε ὁ Θεός τὸν πόνο, ἀλλὰ μπῆκε στὴ ζωή τῶν ἀνθρώπων μετὰ τὴν πτώση τῶν Πρωτοπλάστων, ἐξαιτίας τῆς ἁμαρτίας. Ὁ νέος Ἀδὰμ ὅμως, ὁ Θεάνθρωπος Ἰησούς, σήκωσε στοὺς ὤμους Του μαζὶ μὲ τὴν ἁμαρτία καὶ τὸν πανανθρώπινο πόνο. Ἔτσι μεταμόρφωσε τὸν ἐξουθενωτικὸ χαρακτῆρα τοῦ πόνου σὲ σωτήριο φάρμακο καὶ ἀνέδειξε τὶς θλίψεις ὡς κατ’ ἐξο­χήν ὁδὸ θεραπείας, ἐξαγιασμοῦ καὶ τελειώσεως τοῦ ἀνθρώπου.

Ἀπὸ τότε ὁ Χριστός παραμένει ἡ μοναδική ἀδιάψευστη ἐλπίδα τῶν πονεμένων. Τα λόγια Του ἀντηχοῦν παρήγορα μέσα στοὺς αἰῶνες: «Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγώ ἀναπαύσω ὑμᾶς» (Ματθ. 11:28). «Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἔξετε. Ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον» (Ἰω. 16:33).

Δίχως τὸν Χριστὸ τὰ ἀνθρώπινα δεινὰ εἶναι φορτίο βαρύ καὶ ἀσήκωτο. Μὲ τὸν Χριστὸ ὁ πόνος μετατρέπεται σὲ γλυκασμό, ἡ οδύνη σὲ παράκληση, ἡ ἀγωνία σὲ ἐλπίδα, τὸ ἄγχος σὲ ὑπομονή, ὁ Γολγοθᾶς σὲ Ἀνάσταση.

Οι ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας, βλέποντας κάθε δοκιμασία ὡς ἐπίσκεψη Θεοῦ καὶ ἀφορμή πνευματικοῦ κέρδους, χαίρονταν στὰ παθήματά τους, ἐνῶ ἀντίθετα ἀνησυχοῦσαν στὶς μακρὲς περιόδους ἀναψυχῆς.

Τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία γιὰ τὶς θλίψεις παρουσιάζει μὲ γλαφυρὸ τρόπο στὶς ἐπόμενες σελίδες ὁ ἅγιος Ἰγνάτιος Μπριαντσανίνωφ (1807-1867), ἐπίσκοπος Καυκάσου καὶ Μαύρης Θάλασσας. Ὑπῆρξε σύγχρονος καὶ ἰσάξιος τῶν μεγάλων στάρετς τῆς Ρωσίας, ὁσίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ, ὁσίου Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου καὶ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κρονστάνδης.

Ο ἅγιος Ἰγνάτιος, μαζὶ μὲ τὸ λαμπρὸ παράδειγμα τῆς ὁσιακῆς του βιοτῆς, ἄφησε στὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ ὡς κληρονομιὰ πολύτιμη καὶ τὰ ἐμπνευσμένα του συγγράμματα. Σὲ αὐτὰ ἡ εὐαγγελική ἀλήθεια καὶ ἡ ἁγιοπατερική διδαχή παρουσιάζονται μὲ τρόπο οἰκεῖο στὸν σύγχρονο ἄνθρωπο.

Τὸ κείμενο ποὺ ἀκολουθεῖ περιέχεται στὸν δεύτερο τόμο τῆς ἑλληνικῆς μεταφράσεως τῶν ἔργων του, «Ἀσκητικὲς ἐμπειρίες Β’», ποὺ ἐπιμελεῖται καὶ ἐκδίδει ἡ Μονή μας. Τὸ προσφέρουμε μὲ τὴν ὁλόθερμη εὐχὴ νὰ ἀγγίξει παραμυθητικὰ τὴν ψυχή κάθε πονεμένου ἀναγνώστη καὶ νὰ τοῦ προσθέσει ὑπομονή, μεγαλοψυχία, ἐλπίδα καὶ πίστη στὸν «δι’ ἡμᾶς παθόντα καὶ ἀναστάντα» Κύριο.

Θρόνους καὶ δόξα ζήτησαν ἀπὸ τὸν Κύριο δύο ἀγαπημένοι Του μαθητές. Κι Ἐκεῖνος τοὺς πρόσφερε τὸ ποτήρι Του (βλ. Μάρκ. 10:35-40).

Τὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ εἶναι τὸ μαρτύριο, τὰ παθήματα.

Τὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ σ’ ἐκείνους ποὺ τὸ πίνουν χαρίζει ἐδῶ στὴ γῆ τὴν πρόγευση τῆς εὐλογημένης βασιλείας τοῦ Χριστοῦ καὶ ἑτοιμάζει στὸν οὐρανὸ θρόνους αἰώνιας δόξας.

Ἄφωνοι στεκόμαστε ὅλοι μπροστὰ στὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ. Κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ παραπονεθεῖ γι’ αὐτὸ τὸ ποτήρι, κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ ἀρνηθεῖ αὐτὸ τὸ ποτήρι. Γιατὶ Ἐκεῖνος ποὺ μᾶς πρόσταξε νὰ τὸ γευθοῦμε, τὸ ἦπιε πρῶτος ἀπ’ ὅλους.

Ὡ δένδρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ! Θανάτωσες στὸν παράδεισο τοὺς προπάτορές μας, ἐξαπατώντας τους μὲ τὸ δόλωμα τῆς αἰσθησιακῆς ἡδονῆς καὶ μὲ τὸ δόλωμα τῆς λογικῆς (βλ. Γεν. 2:9, 16-17. 3:1-7). Ὁ Χριστός, ὁ Λυτρωτὴς τῶν καταδικασμένων ἀνθρώπων, ἔφερε στὴ γῆ, στοὺς πεσμένους καὶ ἐξορίστους, τὸ δικό Του ποτήρι, τὸ ποτήρι τῆς σωτηρίας. Ἡ πίκρα τοῦ ποτηριοῦ Του ἐξαφανίζει ἀπὸ τὴν καρδιὰ τὴ θανάσιμη καὶ ἁμαρτωλή ἡδονή. Ἡ ταπείνωση, ποὺ ξεχειλίζει ἀπὸ τὸ ποτήρι Του, θανατώνει τὸ ὑπερήφανο σαρκικὸ φρόνημα. Ὅποιος πίνει τοῦτο τὸ ποτήρι μὲ πίστη καὶ ὑπομονή, ἀποκτᾶ πάλι τὴν αἰώνια ζωή, ποὺ τὴ στερηθήκαμε ἐξαιτίας τῆς γεύσης τοῦ ἀπαγορευμένου καρποῦ.

Θα πιῶ τὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ, «θα πιῶ τὸ ποτήρι τῆς σωτηρίας» (Ψαλμ. 115:4).

Τὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ τὸ δέχεται ὁ χριστιανός, ὅταν τὶς θλίψεις τῆς ἐπίγειας ζωῆς τὶς ὑπομένει μὲ τὸ πνεῦμα τῆς εὐαγγελικῆς ταπεινοφροσύνης.

Ὁ ἅγιος ἀπόστολος Πέτρος ὅρμησε μὲ γυμνὸ μαχαίρι νὰ ὑπερασπίσει τὸν Θεάνθρωπο, ποὺ ἦταν περικυκλωμένος ἀπὸ τοὺς ἀνόμους. Μὰ ὁ πραότατος Κύριος Ἰησοῦς εἶπε στὸν Πέτρο: «Βάλε τὸ μαχαίρι στὴ θήκη. Θέλεις νὰ μὴν πιῶ τὸ ποτήρι ποὺ ὅρισε ὁ Πατέρας γιὰ μένα;» (Ἰω. 18:11).

Λέγε κι ἐσὺ τὸ ἴδιο, γιὰ νὰ παρηγορήσεις καὶ νὰ δυναμώσεις τὴν ψυχή σου, ὅταν οἱ συμφορές σὲ περικυκλώνουν: «Νὰ μὴν πιῶ τὸ ποτήρι ποὺ ὅρισε ὁ Πατέρας γιὰ μένα;».

Πικρὸ εἶναι τὸ ποτήρι. Μιὰ μόνο ματιὰ ἂν τοῦ ρίξει ὁ ἄνθρωπος, χάνει τὴ λογική του. Ἐσύ, ὅμως, στὴ θέση τῆς λογικῆς βάλε τὴν πίστη καὶ πιὲς μὲ γενναιότητα τὸ πικρὸ ποτήρι. Σοῦ τὸ προσφέρει ὁ Πατέρας σου, ὁ πανάγαθος καὶ πάνσοφος Πατέρας σου.

Δὲν σοῦ τὸ ἑτοίμασαν οὔτε οἱ Φαρισαῖοι οὔτε ὁ Καϊάφας οὔτε ὁ Ἰούδας! Δὲν σοῦ τὸ δίνουν οὔτε ὁ Πιλᾶτος οὔτε οἱ στρατιῶτες του! «Νὰ μὴν πιῶ τὸ ποτήρι ποὺ ὅρισε ὁ Πατέρας γιὰ μένα;».

Οἱ Φαρισαῖοι ραδιουργοῦν, ὁ Ἰούδας προδίδει, ὁ Πιλᾶτος προστάζει τὸν ἄνομο φόνο, οἱ στρατιῶτες ἐκτελοῦν τὸ πρόσταγμά του. Ὅλοι, μὲ τὶς πονηρές τους πράξεις, ἑτοίμασαν τὴ βέβαιη καταστροφή τους. Μὴν ἑτοιμάζεις κι ἐσὺ τὴν ἐξίσου βέβαιη καταστροφή σου μὲ τὴ μνησικακία, μὲ τὴν ἐπιθυμία ἢ τὴν πρόθεση ἐκδικήσεως καὶ μὲ τὴν ἀγανάκτηση ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν σου.

Ὁ οὐράνιος Πατέρας εἶναι παντοδύναμος καὶ παντεπόπτης. Βλέπει τὶς θλίψεις σου. Ἄν, λοιπόν, ἦταν ἀπαραίτητη καὶ ὠφέλιμη γιὰ σένα ἡ ἀποφυγή τοῦ ποτηριοῦ Του, ὁπωσδήποτε θὰ σοῦ τὸ ἔπαιρνε.

Ὅπως μαρτυροῦν ἡ Ἁγία Γραφή καὶ ἡ Ἐκκλησιαστική Ἱστορία, ὁ Κύριος πολλὲς φορὲς ἔχει ἐπιτρέψει νὰ δοκιμαστοῦν μὲ θλίψεις ἀγαπημένα Του πρόσωπα, ἀλλὰ καὶ πολλὲς φορὲς ἔχει ἀπομακρύνει τὶς θλίψεις ἀπὸ τοὺς φίλους Του, σύμφωνα μὲ τὶς ἀνεξιχνίαστες βουλές Του.

Ὅταν ἐμφανίζεται μπροστὰ σου τὸ ποτήρι, μὴν κοιτᾶς τοὺς ἀνθρώπους ποὺ σοῦ τὸ δίνουν. Σήκωσε τὰ μάτια σου στὸν οὐρανὸ καὶ λέγε: «Νὰ μὴν πιῶ τὸ ποτήρι ποὺ ὅρισε ὁ Πατέρας γιὰ μένα;».

«Θα πιῶ τὸ ποτήρι τῆς σωτηρίας» (Ψαλμ. 115:4). Δὲν μπορῶ νὰ ἀρνηθῶ τὸ ποτήρι, τὸ ἐχέγγυο τῶν οὐράνιων καὶ αἰώνιων αγαθών. Ὁ ἀπόστολος τοῦ Χριστοῦ μὲ διδάσκει τὴν ὑπομονή: «Για νὰ μποῦμε στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ, πρέπει νὰ περάσουμε ἀπὸ πολλές θλίψεις» (Πράξ.14:22). Πῶς εἶναι δυνατὸ ν’ ἀρνηθῶ τὸ ποτήρι αὐτό, τὸ μέσο μὲ τὸ ὁποῖο θὰ φτάσω στὴν οὐράνια βασιλεία καὶ θὰ τὴν οἰκειωθῶ ὁλοκληρωτικά; Ναί, θὰ δεχθῶ τὸ ποτήρι, θὰ δεχθῶ τὸ δῶρο τοῦ Θεοῦ!

Τὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ εἶναι, στ’ ἀλήθεια, δῶρο τοῦ Θεοῦ. «Σ’ ἐσᾶς», ἔγραφε ὁ μέγας Παῦλος στοὺς χριστιανούς τῶν Φιλίππων, «δόθηκε τὸ χάρισμα ὄχι μόνο νὰ πιστεύετε στὸν Χριστό, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποφέρετε γι’ Αὐτόν» (Φιλιπ. 1:29).

Τὸ ποτήρι φαινομενικὰ τὸ παίρνεις ἀπὸ χέρια ἀνθρώπινα. Τὶ σημασία ἔχει γιὰ σένα ἂν σοῦ τὸ δίνουν δίκαια ἢ ἄδικα; Ἐσὺ ὀφείλεις νὰ φερθεῖς σωστά, ὅπως ταιριάζει σ’ ἕναν ἀκόλουθο τοῦ Ἰησοῦ: Μὲ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ μὲ ζωντανὴ πίστη νὰ δεχθεῖς τὸ ποτήρι. Καὶ ἀφοῦ τὸ δεχθεῖς, μὲ ἀνδρεία νὰ τὸ πιεῖς ὅλο, ὡς τὴν τελευταῖα του σταγόνα.

Ὅταν παίρνεις τὸ ποτήρι ἀπὸ τὰ χέρια τῶν ἀνθρώπων, νὰ σκέφτεσαι ὅτι προέρχεται ἀπ’ Αὐτόν, ποὺ εἶναι ὄχι ἁπλῶς Ἀθῶος ἀλλὰ καὶ Πανάγιος. Καὶ καθὼς θὰ τὸ σκέφτεσαι, νὰ ἐπαναλαμβάνεις γιὰ σένα καὶ γιὰ τοὺς ἄλλους ταλαίπωρους ἁμαρτωλοὺς τὰ λόγια τοῦ μακάριου καὶ συνετοῦ ἐκείνου ληστοῦ, ποὺ σταυρώθηκε στὰ δεξιὰ τοῦ σταυρωμένου Θεανθρώπου: «Ἐμεῖς δίκαια τιμωρούμαστε γι’ αὐτὰ ποὺ κάναμε… Θυμήσου με. Κύριε, ὅταν ἔρθεις στὴ βασιλεία Σου» (Λουκ. 23:41-42).

Μετὰ γύρισε στοὺς ἀνθρώπους, ποὺ σοῦ δίνουν τὸ ποτήρι, καὶ πές τους: “Εὐλογημένοι νὰ εἶστε ἐσεῖς, τὰ ὄργανα τῆς δικαιοσύνης καὶ τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ. Εὐλογημένοι νὰ εἶστε ἀπὸ τώρα καὶ στὴν αἰωνιότητα”. Ἄν, ὡστόσο, δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ κατανοήσουν καὶ νὰ δεχθοῦν τὰ λόγια σου, μὴ ρίξεις τὰ πολύτιμα μαργαριτάρια τῆς ταπεινώσεως στὰ πόδια ἐκείνων ποὺ δὲν μποροῦν νὰ τὰ ἐκτιμήσουν. Πὲς καλύτερα τὰ λόγια αὐτὰ μὲ τὸν νοῦ καὶ τὴν καρδιὰ σου.

Μόνο ἔτσι θὰ ἐκπληρώσεις τὴν ἐντολὴ τοῦ Εὐαγγελίου ποὺ λέει: «Νὰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθρούς σας, νὰ δίνετε εὐχές σ’ ἐκείνους ποὺ σᾶς δίνουν κατάρες» (Ματθ. 5:44).

Νὰ προσεύχεσαι στὸν Κύριο γι’ αὐτούς ποὺ σὲ λύπησαν ἢ σὲ πρόσβαλαν. Νὰ Τὸν παρακαλᾶς νὰ τοὺς ἀνταποδώσει πρόσκαιρα καὶ αἰώνια ἀγαθὰ σ’ αὐτὸ ποὺ σοῦ ἔκαναν, καὶ νὰ τοὺς τὸ λογαριάσει σὰν ἀρετὴ τὴν ἡμέρα τῆς Κρίσεως.

Ἀκόμα κι ἂν ἡ καρδιὰ σου δὲν θέλει νὰ φερθεῖς μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο καὶ ἀντιδρᾶ, ἐσὺ ἀνάγκασέ την. Τὸν οὐρανὸ μποροῦν νὰ τὸν κληρονομήσουν μόνο ὅσοι ἀσκοῦν βία στὸν ἑαυτό τους γιὰ τὴν ἐκπλήρωση τῶν εὐαγγελικῶν ἐντολῶν (βλ. Ματθ. 11:12).

Ἂν δὲν θέλεις νὰ φερθεῖς ἔτσι, τότε δὲν θέλεις νὰ εἶσαι ἀκόλουθος καὶ μαθητὴς τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Μὲ προσοχὴ κοίταξε βαθιὰ μέσα σου καὶ ἀναρωτήσου: Μήπως βρῆκες ἄλλο δάσκαλο; Μήπως ὑπο­τάχθηκες σ’ αὐτόν; Δάσκαλος τοῦ μίσους εἶναι ὁ διάβολος.

Φρικτὸ ἔγκλημα εἶναι ἡ ἀδικία ἢ ἡ καταπίεση τοῦ πλησίον. Ἀκόμα πιὸ φρικτὸ ἔγκλημα εἶναι ὁ φόνος. Ἄν, ὅμως, μισεῖς τὸν καταπιεστή σου, τὸν συκοφάντη σου, τὸν προδότη σου, τὸν φονιά σου, ἂν δὲν ξεχνᾶς τὸ κακὸ ποὺ σοῦ ἔκαναν, ἢ καὶ τοὺς ἐκδικεῖσαι, διαπράττεις ἁμαρτία βαριὰ σχεδόν ὅσο καὶ ἡ δική τους. Ἄδικα παριστάνεις στὸν ἑαυτό σου καὶ στοὺς ἄλλους τὸν δίκαιο. «Ὅποιος μισεῖ τὸν ἀδελφό του εἶναι ἀνθρωποκτόνος», διακήρυξε ὁ ἀγαπημένος μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ (Α’ Ιω. 3:15).

Ἡ ζωντανή πίστη στὸν Χριστό μᾶς μαθαίνει νὰ δεχόμαστε τὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ. Καὶ τὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ, ὅταν τὸ γευόμαστε, ξεχύνει στὶς καρδιές μας τὴν ἐλπίδα στὸν Χριστό. Ἡ ἐλπίδα στὸν Χριστό, πάλι, χαρίζει στὶς καρδιές δύναμη καὶ παρηγοριά.

Τὸ παράπονο γιὰ τὸ ποτήρι ποὺ ἔχει προοριστεῖ ἀπὸ τὸν Θεό, ἡ ἀγανάκτηση, ἡ ἀνυπομονησία, ἡ μικροψυχία καὶ προπαντὸς ἡ ἀπελπισία εἶναι ἁμαρτίες μπροστὰ στὸν Κύριο, εἶναι τὰ κακόμορφα παιδιὰ τῆς ἐγκληματικῆς ἀπιστίας.

Εἶναι ἁμαρτία νὰ βαρυγγωμοῦμε ἐναντίον τῶν ἀδελφῶν μας, ὅταν αὐτοὶ γίνονται ὄργανα τῶν δοκιμασιῶν μας. Πολὺ μεγαλύτερη ἁμαρτία εἶναι νὰ βαρυγγωμοῦμε ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, ὅταν τὸ ποτήρι τῶν θλίψεων κατεβαίνει σ’ ἐμᾶς κατευθείαν ἀπὸ τὸν οὐρανό.

Ὅποιος πίνει τὸ ποτήρι μὲ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ μὲ εὐχές πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ποὺ τοῦ τὸ προσφέρουν, αὐτὸς ἔφτασε στὴν ἁγία ἀνάπαυση, στὴ χάρη τῆς εἰρήνης τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἀπὸ τώρα κιόλας ἀπολαμβάνει τὸν πνευματικὸ παράδεισο τοῦ Θεοῦ.

Τὰ πρόσκαιρα βάσανα αὐτὰ καθεαυτὰ εἶναι ἀσήμαντα. Ἐμεῖς τὰ θεωροῦμε σημαντικά, ἐπειδὴ εἴμαστε κολλημένοι στὴ γῆ καὶ στὰ φθαρτά, ἐπειδὴ εἴμαστε ψυχροὶ ἀπέναντι στὸν Χριστὸ καὶ τὴν αἰωνιότητα.

Ὅσες θλίψεις κι ἂν δοκιμάζουμε στὴν παροῦσα ζωή, αὐτὲς δὲν μποροῦν νὰ συγκριθοῦν μὲ τὰ ἀγαθὰ ποὺ μᾶς περιμένουν στὴν αἰωνιότητα, ἀλλὰ οὔτε καὶ μὲ τὴν παρηγοριὰ ποὺ ἀπὸ ἐδῶ κιόλας μᾶς χαρίζει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα.

«Αὐτὰ ποὺ τώρα ὑποφέρουμε», λέει ὁ ἀπόστολος, «δὲν ἰσοσταθμίζουν τὴ δόξα ποὺ μᾶς ἐπιφυλάσσει ὁ Θεός στὸ μέλλον» (Ρωμ. 8:18).

Οἱ ψυχές ποὺ δοκιμάζουν διάφορες θλίψεις, εἴτε φανερές, ἀπὸ τὶς ἐνέργειες μοχθηρῶν ἀνθρώπων, εἴτε ἀφανείς, ἀπὸ τὴν ἐπανάσταση αἰσχρῶν λογισμῶν μέσα στὸν νοῦ, ἢ ὑποφέρουν ἀπὸ σωματικές ἀσθένειες, ἂν ὑπομείνουν ὡς τὸ τέλος, θὰ ἀξιωθοῦν νὰ στεφανωθοῦν ὅπως οἱ μάρτυρες καὶ ν’ ἀποκτήσουν ὅση κι ἐκεῖνοι παρρησία ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

Ὑπομένεις τὴν πικρὴ καὶ ἀηδιαστική γεύση τῶν φαρμάκων. Ὑπομένεις τὸν τόσο ὁδυνηρὸ ἀκρωτηριασμὸ καὶ καυτηριασμὸ κάποιου μέλους σου. Ὑπομένεις τὸ μακροχρόνιο βάσανο τῆς πείνας καὶ τὴν ἐπίσης μακροχρόνια ἀπομόνωση στὸ δωμάτιό σου, λόγω σοβαρῆς ἀρρώστιας. Ὑπομένεις τὰ πάντα, γιὰ νὰ ἀποκατασταθεῖ ἡ κλονισμένη ὑγεία τοῦ σώματός σου, τὸ ὁποῖο, καὶ καλὰ νὰ γίνει, ὁπωσδήποτε θὰ ξαναρρωστήσει, ὁπωσδήποτε θὰ πεθάνει καὶ θὰ λιώσει. Ὑπόμενε, λοιπόν, καὶ τὴν πίκρα τοῦ ποτηριοῦ τοῦ Χριστοῦ, ποὺ θὰ φέρει τὴ θεραπεία καὶ τὴν αἰώνια μακαριότητα στὴν ἀθάνατη ψυχή σου.

Τὸ ποτήρι σοῦ φαίνεται ἀνυπόφορο, θανατηφόρο; Τότε, ἂν καὶ ὀνομάζεσαι χριστιανός, δὲν ἀνήκεις στὸν Χριστό. Γιὰ τοὺς ἀληθινοὺς μαθητές τοῦ Χριστοῦ τὸ ποτήρι Του εἶναι ποτήρι χαρᾶς. Γι’ αὐτὸ ἀκριβῶς καὶ οἱ ἅγιοι ἀπόστολοι, μετὰ τὸν ξυλοδαρμό τους μπροστὰ στὸ συνέδριο τῶν πρεσβυτέρων τῶν Ἰουδαίων, «ἔφυγαν χαρούμενοι, ἐπειδὴ ὁ Θεός τοὺς ἀξίωσε νὰ κακοποιηθοῦν γιὰ χάρη τοῦ Χριστοῦ» (Πράξ. 5:41).

Πικρές εἰδήσεις ἄκουσε ὁ δίκαιος Ἰώβ. Ἡ μιὰ μετὰ τὴν ἄλλη ἐρχόταν κι ἔπεφτε βαριὰ πάνω στὴν ἀκλόνητη καρδιὰ του. Ἀπ’ ὅλες πιὸ βαριὰ ήταν ἡ τελευταία: Ὅλοι του οἱ γιοὶ κι ὅλες του οἱ κόρες ἔχασαν ξαφνικὰ τὴ ζωή τους μὲ θάνατο βίαιο καὶ τραγικὸ (βλ. Ἰώβ 1:13-19). Ἀπὸ τὴ μεγάλη του θλίψη ὁ δίκαιος Ιώβ ξέσκισε τὰ ρούχα του κι ἔριξε στάχτη στὸ κεφάλι του. Ὕστερα, ὅμως, δείχνοντας τὴ ζωντανή του πίστη, ἔπεσε καταγῆς, προσκύνησε τὸν Κύριο καὶ εἶπε: «Ἐγώ γυμνὸς βγῆκα ἀπὸ τὴν κοιλιὰ τῆς μάνας μου, γυμνός καὶ θὰ φύγω ἀπὸ τὸν κόσμο τοῦτο. Ὁ Κύριος τὰ ἔδωσε ὅλα, ὁ Κύριος καὶ τὰ πῆρε πίσω. Ὅπως φάνηκε καλὸ στὸν Κύριο, ἔτσι κι ἔγινε. Ἂς εἶναι δοξασμένο τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου σ’ ὅλους τοὺς αἰῶνες!» (Ιώβ 1:21).

Μὲ ἁπλότητα καρδιᾶς νὰ ἐμπιστεύεσαι Ἐκεῖνον ποὺ καὶ τὶς τρίχες τοῦ κεφαλιοῦ σου τὶς ἔχει μετρημένες (βλ. Ματθ. 10:30). Αὐτὸς γνωρίζει πόσο πρέπει νὰ πιεῖς ἀπὸ τὸ θεραπευτικὸ ποτήρι ποὺ σοῦ προσφέρει, γιὰ νὰ γίνεις καλά.

Ὁ Θεὸς ποτὲ δὲν ἀφήνει τοὺς πιστούς δούλους Του νὰ δοκιμαστοῦν πάνω ἀπὸ τὶς δυνάμεις τους. «Ὁ Θεός, ποὺ κρατάει τὶς ὑποσχέσεις Του», γράφει ὁ ἅγιος ἀπόστολος Παύλος, «δὲν θὰ ἐπιτρέψει σὲ κανέναν πειρασμὸ νὰ ξεπεράσει τὶς δυνάμεις σας. Ἀλλά, ὅταν ἔρθει ὁ πειρασμός, θὰ δώσει μαζὶ καὶ τὴ διέξοδο, ὥστε νὰ μπορέσετε νὰ τὸν ἀντέξετε» (Α’ Κορ. 10:13).

Οἱ ἄνθρωποι γνωρίζουν πόσο βάρος μπορεῖ νὰ σηκώσει ἕνα ζώο. Πολύ περισσότερο ἡ ἄπειρη Σοφία τοῦ Θεοῦ γνωρίζει πόσο βαριές δοκιμασίες μπορεῖ νὰ σηκώσει μιὰ ψυχή.

Ὁ κεραμοποιός γνωρίζει καὶ τὴν ἔνταση τῆς φωτιᾶς καὶ τὸν χρόνο ποὺ πρέπει νὰ μείνουν σ’ αὐτὴν τὰ πήλινα σκεύη, γιὰ νὰ ψηθοῦν σωστά. Γιατί, ἂν παραψηθοῦν, σπάζουν, κι ἂν πάλι μισοψηθοῦν, εἶναι ἀκατάλληλα γιὰ χρήση. Πολύ περισσότερο ὁ Θεός γνωρίζει πόσον καιρὸ πρέπει νὰ βαστήξει ἡ φωτιὰ τῆς δοκιμασίας καὶ πόσο δυνατή πρέπει νὰ εἶναι αὐτὴ ἡ φωτιά, ὥστε τὰ λογικὰ Του σκεύη, οἱ χριστιανοί, νὰ γίνουν ἰκανοὶ γιὰ τὴν εἴσοδο στὴ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Κοίτα συχνὰ τὸν Ἰησοῦ: Μπροστὰ στοὺς σταυρωτές Του στεκόταν ἄφωνος, «σὰν τὸ ἀρνὶ μπροστὰ σ’ αὐτὸν ποὺ τὸ κουρεύει». Παραδόθηκε στὸν θάνατο «σὰν τὸ ἀθῶο πρόβατο ποὺ ὁδηγεῖται στὴ σφαγή» (Ησ. 53:7. Πράξ. 8:32). Μὴν πάρεις ἀπ’ Αὐτόν τὰ μάτια σου, Καὶ τὶς θλίψεις σου θὰ τὶς διαλύσει μια οὐράνια, πνευματική γλυκύτητα. Μὲ τὶς πληγές τοῦ Ἰησοῦ θὰ θεραπευ­θοῦν οἱ πληγές τῆς καρδιᾶς σου.

«Φτάνει, ἐὼς ἐδώ!», εἶπε ὁ Κύριος σ’ ἐκείνους ποὺ θέλησαν νὰ Τον ὑπερασπίσουν στὸν κῆπο τῆς Γεθσημανῆ. Κι ὕστερα ἄγγιξε τὸ κομμένο αὐτὶ τοῦ δούλου, ποὺ εἶχε ἔρθει γιὰ νὰ Τὸν συλλάβει, καὶ τὸν θεράπευ­σε (βλ. Λουκ. 22:51).

«Μήπως νομίζεις», ἀποκρίθηκε ὁ Κύριος σ’ ἐκεῖνον ποὺ μὲ τὸ μαχαίρι προσπάθησε νὰ πάρει μακριά Του τὸ ποτήρι, «ὅτι δὲν μπορῶ νὰ παρακαλέσω τὸν Πατέρα μου, κι Αὐτὸς νὰ μοῦ στείλει γιὰ συμπαράσταση πάνω ἀπὸ δώδεκα λεγεώνες ἀγγέλων;» (Ματθ. 26:53).

Στὸν καιρὸ τῶν συμφορῶν μὴ ζητᾶς βοήθεια ἀπὸ ἀνθρώπους. Μὴ χάνεις πολύτιμο χρόνο, μὴ σπαταλᾶς τὶς ψυχικές σου δυνάμεις γυρεύοντας αὐτὴ τὴν ἀνίσχυρη βοήθεια. Ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ περιμένεις βοήθεια. Μὲ δική Του ἐντολή, ὅταν πρέπει, θὰ ἔρθουν οἱ ἄνθρωποι νὰ σὲ βοηθήσουν.

Σώπαινε ὁ Κύριος μπροστὰ στὸν Πιλᾶτο καὶ τὸν Ἡρώδη. Δὲν εἶπε οὔτε λέξη γιὰ νὰ δικαιωθεῖ. Τὴν ἁγία καὶ σοφὴ σιωπή Του νὰ μιμεῖσαι, ὅταν βλέπεις πὼς οἱ ἐχθροί σου ἐπιδιώκουν νὰ σὲ καταδικάσουν ὁπωσδήποτε, γιὰ νὰ κρύψουν μὲ τὴ δική σου καταδίκη τὴ δική τους κακή προαίρεση.

Όπως κι ἂν εμφανιστεῖ μπροστά σου τὸ ποτήρι, εἴτε σὰν τὰ σύννεφα, ποὺ μαζεύονται σιγά-σιγὰ καὶ προειδοποιοῦν γιὰ τὴν καταιγίδα, εἴτε αἰφνίδια, σὰν δυνατός ἀνεμοστρόβιλος, ἐσὺ πὲς στὸν Θεό: «Ἄς γίνει τὸ θέλημά Σου»! (Λουκ. 11:2).

Εἶσαι μαθητὴς τοῦ Ἰησοῦ, ἀκόλουθος τοῦ Ἰησοῦ, ὑπηρέτης τοῦ Ἰησοῦ. Ἐκεῖνος εἶπε: «Ὅποιος θέλει νὰ μὲ ὑπηρετεῖ, ἂς ἀκολουθεῖ τὸν δικό μου δρόμο, κι ὅπου εἶμαι ἐγώ, ἐκεῖ θὰ εἶναι κι ὁ δικός μου ὑπηρέτης» (Ιω. 12:26). Ὁ Ἰησοῦς πέρασε τὴν ἐπίγεια ζωή Του μὲ μαρτύρια. Ἦταν κατατρεγμένος ἀπὸ τὴ γέννησή Του ὡς τὸν τάφο. Ἡ κακία Του ἑτοίμαζε πικρὸ θάνατο ἀπὸ τότε ποὺ ἦταν στὰ σπάργανα. Μὰ κι ὅταν πραγματοποίησε τὸν σκοπό της, δὲν ἱκανοποιήθηκε. Προσπάθησε νὰ ἐξαφανίσει ἀπὸ προσώπου γῆς ἀκόμα καὶ τὴ μνήμη Του.

Στ’ ἀχνάρια τοῦ Κυρίου βαδίζοντας ὅλοι οἱ ἐκλεκτοί Του, διάβηκαν ἀπὸ τὸν δρόμο τῶν πρόσκαιρων βασάνων στὴ μακάρια αἰωνιότητα. Μαζὶ μὲ τὶς σαρκικές ἀπολαύσεις δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ ὑπάρχει καὶ πνευματική κατάσταση. Νὰ γιατὶ ὁ Κύριος δὲν παύει νὰ προσφέρει τὸ ποτήρι Του στοὺς ἀγαπημένους Του: Ἐπειδή μ’ αὐτὸ τοὺς κάνει νεκροὺς γιὰ τὸν κόσμο καὶ ἱκανούς γιὰ τὴ ζωή τοῦ Πνεύματος. «Ἔτσι δείχνει ὁ Θεὸς τὴν πρόνοιά Του γιὰ ἕναν ἄνθρωπο, μὲ τὸ νὰ τοῦ στέλνει διαρκῶς θλίψεις», λέει ὁ ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σύρος.

Ὅταν προσεύχεσαι, ζήτα ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ ἀπομακρύνει ἀπὸ σένα κάθε συμφορά, κάθε πειρασμό. Δὲν πρέπει νὰ ρίχνεσαι μὲ αὐτοπεποίθηση καὶ ἀπερίσκεπτη τόλμη στὴ δίνη τῶν θλίψεων. Σ’ αὐτὴ τὴν αὐτοπεποίθηση κρύβεται ἡ ὑπερηφάνεια. Ὅταν, ὅμως, οἱ θλίψεις ἔρχονται ἀπὸ μόνες τους, μὴν τὶς φοβᾶσαι. Μὴ νομίζεις πως ἦρθαν τυχαῖα, ἀπὸ τὴ συνδρομή τῶν περιστάσεων. Ὄχι. Ἀπὸ τὴν ἀνεξιχνίαστη πρόνοια τοῦ Θεοῦ παραχωρήθηκαν. Γεμάτος πίστη, γεμάτος ἀνδρεία καὶ μεγαλοψυχία, ταξίδευε ἄφοβα μέσα στὸ σκοτάδι καὶ τ’ ἄγρια κύματα πρὸς τὸ ἤσυχο λιμάνι τῆς αἰωνιότητας. Ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς σὲ καθοδηγεῖ ἀόρατα.

Μάθε νὰ λὲς μὲ βαθιὰ εὐλάβεια τὴν προσευχὴ ποὺ ἔκανε ὁ Κύριος στὸν Πατέρα Του ἐκεῖ, στὸν κῆπο τῆς Γεθσημανῆ, τὶς τόσο δύσκολες ὧρες πρὶν ἀπὸ τὰ παθήματα καὶ τὸν σταυρικὸ θάνατό Του. Μ’ αὐτὴ τὴν προσευχὴ νὰ ἀντιμετωπίζεις καὶ νὰ νικᾶς κάθε θλίψη. «Πατέρα μου», εἶπε ὁ Κύριος, «ἂν εἶναι δυνατόν, ἂς μὴν πιῶ αὐτὸ τὸ ποτήρι. Ὅμως ἂς μὴ γίνει τὸ δικό μου θέλημα ἀλλὰ τὸ δικό Σου» (Ματθ. 26:39).

Νὰ προσεύχεσαι στὸν Θεὸ νὰ διώχνει μακριὰ σου τὶς συμφορές, ἀλλὰ συνάμα νὰ ἀπαρνεῖσαι τὸ θέλημά σου ὡς θέλημα ἁμαρτωλό, θέλημα τυφλό. Τὸν ἑαυτό σου, τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα σου, τὶς περιστάσεις, τὶς παροῦσες καὶ τὶς μελλοντικές, τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἔχεις στὴν καρδιά σου, ὅλους νὰ τοὺς ἐμπιστεύεσαι καὶ ὅλα νὰ τ’ ἀφήνεις στὸ πανάγιο καὶ πάνσοφο θέλημα τοῦ Θεοῦ.

«Μένετε ἄγρυπνοι καὶ προσεύχεστε, γιὰ νὰ μὴ σᾶς νικήσει ὁ πειρασμός. Τὸ πνεῦμα εἶναι πρόθυμο, ἡ σάρκα ὅμως εἶναι ἀδύναμη» (Μάρκ. 14:38). Ὅταν μᾶς κυκλώνουν οἱ θλίψεις, πρέπει νὰ πυκνώνουμε τὶς προσευχές, γιὰ νὰ ἐλκύουμε πιὸ ἰσχυρὰ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ. Γιατὶ μόνο μὲ τὴ βοήθεια τῆς χάριτος μποροῦμε νὰ ξεπεράσουμε ὅλες τὶς πρόσκαιρες ἐπίγειες συμφορές.

Ὅταν πάρεις τὸ οὐράνιο δῶρο τῆς ὑπομονής, νὰ προσέχεις ἄγρυπνα τὸν ἑαυτό σου, γιὰ νὰ διατηρήσεις τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ. Διαφορετικά, ἡ ἁμαρτία θὰ γλιστρήσει στὴν ψυχή ἢ στὸ σῶμα σου καὶ θὰ διώξει μακριά σου τὴ χάρη. Τότε ἡ θλίψη, ποὺ παραχωρήθηκε ἀπὸ τὸν Κύριο γιὰ τὴ σωτηρία σου καὶ τὴν τελείωσή σου, θὰ πέσει πάνω σου βαριὰ καὶ θὰ σὲ συντρίψει μὲ τὴ λύπη, τὴν ἀκηδία καὶ τὴν ἀπελπισία, ἐπειδὴ στὸ δῶρο τοῦ Θεοῦ δὲν ἔδειξες τὴν εὐλάβεια ποὺ τοῦ πρέπει.

Οἱ ἅγιοι μάρτυρες ἔψαλλαν ὕμνους χαρᾶς, ἐνῶ βρίσκονταν μέσα σὲ ἀναμμένα καμίνια, ἐνῶ πατοῦσαν πάνω σὲ καρφιά, ἐνῶ ἦταν δεμένοι σὲ τροχούς μὲ κοφτερὰ σπαθιά, ἐνῶ ἔβραζαν μέσα σὲ καζάνια μὲ κοχλαστὸ νερὸ ἢ λάδι. Καὶ ἡ δική σου καρδιά, ὅταν μὲ τὴν προσευχή ἐλκύσει τὴν παρηγορητική χάρη καὶ μὲ τὴν πνευματική ἐγρήγορση τὴ φυλάξει μέσα της, τότε καὶ στὶς δυστυχίες καὶ στὶς πικρές συμφορές θὰ ψάλλει ὕμνους χαρᾶς, ὕμνους δοξολογίας καὶ εὐχαριστίας στὸν Θεό.

Ὁ νοῦς ποὺ καθαρίστηκε μὲ τὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ, γίνεται θεατὴς πνευματικῶν ὁραμάτων. Ἀρχίζει νὰ βλέπει τὴν ἀόρατη στὸν σαρκικὸ νοῦ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἀγκαλιάζει τὰ πάντα, νὰ βλέπει τὸν νόμο τῆς φθορᾶς σ’ ὅλα τὰ φθαρτά, νὰ βλέπει τὴν ἀσύλληπτη ἀλλὰ τόσο κοντινή σὲ ὅλους αἰωνιότητα, νὰ βλέπει τὸν Θεὸ στὰ μεγάλα Του ἔργα, στὴ δημιουργία καὶ τὴν ἀναγέννηση τοῦ κόσμου. Ἡ ἐπίγεια ζωή του φαίνεται σὰν ἕνα σύντομο ταξίδι, τὰ γεγονότα της τοῦ φαίνονται σὰν ὅνειρα καὶ τὰ ἀγαθά της τοῦ φαίνονται σὰν πρόσκαιρες ὀφθαλμαπάτες, σὰν φευγαλέες ἀλλὰ ὁλέθριες πλάνες τοῦ νοῦ καὶ τῆς καρδιάς.

Καὶ γιὰ τὴν αἰωνιότητα; Τὶ καρπὸ δίνουν οἱ πρόσκαιρες αὐτὲς θλίψεις; Ὅταν ὁ ἅγιος ἀπόστολος Ἰωάννης ἀξιώθηκε νὰ δεῖ ἀνοιχτὸ τὸν οὐρανό, κάποιος ἀπὸ τοὺς κατοίκους του, δείχνοντας ἕνα αμέτρητο πλῆθος ὁλόλαμπρων λευκοφορεμένων πιστῶν, ποὺ γιόρταζαν μπροστὰ στὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ τὴ σωτηρία τους, τὸν ρώτησε: «Ποιοὶ εἶναι αὐτοὶ ποὺ φοροῦν λευκές στολές κι ἀπὸ ποῦ ἦρθαν;». Κι ὁ Θεολόγος Ἰωάννης τοῦ ἀπάντησε: «Κύριέ μου, ἐσὺ ξέρεις». Τότε ὁ οὐρανοπολίτης τοῦ εἶπε: «Αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ πέρασαν τὸν μεγάλο διωγμό, ποὺ ἔπλυναν τὴ στολή τους καὶ τὴ λεύκαναν μὲ τὸ αἶμα τοῦ Ἀρνίου. Γι’ αὐτὸ στέκονται μπροστὰ στὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ καὶ Τὸν λατρεύουν μέρα καὶ νύχτα στὸν ναό Του, κι Αὐτὸς ποὺ κάθεται στὸν θρόνο θὰ εἶναι πάντα μαζί τους. Δὲν θὰ πεινάσουν πιά, οὔτε θὰ διψάσουν ποτέ. Δὲν θὰ ὑποφέρουν ἀπὸ τὸν ἥλιο οὔτε ἀπὸ ἄλλον καύσωνα. Τὸ Ἀρνίο, ποὺ εἶναι στὴ μέση τοῦ θρόνου, σὰν καλός βοσκός θὰ τοὺς κατευθύνει καὶ θὰ τοὺς ὁδηγήσει στὶς νεροπηγές τῆς ζωῆς. Ὁ Θεός θὰ ἐξαφανίσει κάθε δάκρυ ἀπὸ τὰ μάτια τους» (Αποκ. 7:13-17).

Ἡ αἰώνια ἀποξένωση ἀπὸ τὸν Θεό, τὸ αἰώνιο μαρτύριο στὸν ἄδη, ἡ αἰώνια κοινωνία μὲ τοὺς δαίμονες καὶ τοὺς δαιμονοποιημένους ἀνθρώπους, ἡ αἰώνια φωτιά, ἡ αἰώνια παγωνιά, τὸ αἰώνιο σκοτάδι τῆς γέεννας -νὰ τὶ εἶναι πραγματικὰ θλίψη, θλίψη μεγάλη, φρικτή, ἀφόρητη!

Στὴ μεγάλη αἰώνια θλίψη ὁδηγοῦν οἱ ἐπίγειες ἀπολαύσεις.

Ἀπ’ αὐτὴ τὴ θλίψη προφυλάσσει καὶ σώζει τὸ ποτήρι τοῦ Χριστοῦ ὅποιον τὸ πίνει εὐγνωμονώντας καὶ δοξολογώντας τὸν Θεό. Μὲ τὸ πικρὸ ποτήρι τῶν πρόσκαιρων θλίψεων ὁ Πανάγαθος προσφέρει στὸν ἄνθρωπο τὸ ἀπέραντο καὶ αἰώνιο ἔλεός Του. Ἀμήν.


Ἡ φωνὴ τῶν Πατέρων
Ἱερὰ Μονὴ Παρακλήτου

Αντιγραφή από orthodoxfathers

Τὸ ποτήρι τῶν θλίψεων (Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ)

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς: Ο Θεμελιωτής της Ορθοδόξου Πνευματικότητος (Β΄ Κυριακή των Νηστειών)

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς: Ο Θεμελιωτής της Ορθοδόξου Πνευματικότητος.

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

Ορθόδοξος Συναξαριστής :: Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ο Θαυματουργός


 

Η δεύτερη Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη σε μια από τις μεγαλύτερες πατερικές μορφές της Εκκλησίας μας, στον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης (1347-1359). Ο μεγάλος αυτός άνδρας έζησε σε μια πολύ ταραγμένη ιστορική περίοδο για την Εκκλησία μας, κατά την οποία ο κίνδυνος νοθεύσεως της αλήθειας υπήρξε μεγάλος και όπου η ορθόδοξη πνευματικότητα κινδύνευε να αλωθεί από τον δυτικό σχολαστικισμό και η υπεράσπισή της έλαχε στην μεγάλη αυτή πνευματική μορφή.        

     Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1296 από ευσεβείς γονείς, οι οποίοι ασκούσαν την νοερά προσευχή. Έλαβε σπουδαία μόρφωση κοντά στον ονομαστό δάσκαλο και θεολόγο Θεόδωρο Μετοχίτη. Ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β΄ εκτίμησε τις ικανότητές του και τον προόριζε για υψηλά κρατικά αξιώματα. Όμως ο Γρηγόριος αδιαφόρησε για τα σχέδια του αυτοκράτορα, διότι από νέος αγάπησε τη μοναχική και ασκητική ζωή. Κατέφυγε καταρχήν στο όρος Παπίκιο στη Θράκη και κατόπιν στο Άγιο Όρος, όπου πέρασε αρκετά χρόνια της ζωής του. Ακόμη και μετά την εκλογή του ως αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης το 1347, ζούσε ως ασκητής. 

     Το 1335 ο μοναχός, θεολόγος και φιλόσοφος Βαρλαάμ τον Καλαβρός, ήρθε από την Ιταλία στην ορθόδοξη ανατολή για να αντικρούσει το κίνημα του ησυχασμού. Βαθύτατα επηρεασμένος από αριστοτελισμό, τη λατινική θεολογία και τον σχολαστικισμό, δίδασκε πως ο άνθρωπος είναι αδύνατον να γνωρίσει, να προσεγγίσει και να ενωθεί με το Θεό. Επίσης δίδασκε πως ο Θεός είναι «κλεισμένος στον εαυτό του» και δε μπορεί να ενωθεί με τους ανθρώπους.

Αντίθετα οι ορθόδοξοι Πατέρες, κάνοντας τη διευκρίνιση μεταξύ της ουσίας και των ενεργειών του Θεού, δίδασκαν πως η γνώση της ουσίας του Θεού είναι μεν αδύνατος, όχι όμως οι άκτιστες θείες ενέργειες, οι οποίες δίνονται ως ύψιστες δωρεές στους ανθρώπους και γίνονται φανερές σε όσους κατορθώνουν να καθαρθούν από τα πάθη τους. Κύριο μέσο φωτισμού και προσωπικής εμπειρίας των ακτίστων ενεργειών του Θεού είναι η αδιάκοπη νοερά προσευχή, στην οποία ασκούνταν οι ησυχαστές μοναχοί, δια της αδιάκοπης προσευχής: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ και Λόγε του Θεού, ελέησόν με», κατόρθωναν να βλέπουν με τα σωματικά τους μάτια το Άκτιστο Φως, δηλαδή τη δόξα του Θεού.

     Για τους δυτικούς, και εν προκειμένω για τον εκπρόσωπό τους μοναχό Βαρλαάμ, η δια της νοεράς προσευχής και της νίψεως θεοπτία ήταν ακατανόητη και βλάσφημη. Κατηγορούσαν τους ησυχαστές για αιρετικούς (μεσσαλιανιστές) και τους μέμφονταν ως «ομφαλοσκόπους», επειδή οι μοναχοί αυτοί επικέντρωναν το βλέμμα τους, κατά τη διάρκεια της προσευχής, στο στέρνο, στο μέρος της καρδιάς. Η σύγκρουσή τους με τον άγιο Γρηγόριο υπήρξε σφοδρή και προκάλεσε πνευματική θύελλα, εφάμιλλη της εικονομαχίας.     

     Ο άγιος Γρηγόριος υπήρξε υπερασπιστής του ησυχασμού, της πνευματικότερης έκφρασης του ορθοδόξου μοναχικού ιδεώδους, διότι ήταν απόλυτα πεπεισμένος πως η θεοπτία μέσω της ασκήσεως και της νοεράς προσευχής είναι σύμφωνη με τη διδασκαλία της Εκκλησίας. Γι’ αυτό υπήρξε δάσκαλος και εμπνευστής του ησυχασμού. Συνεχίζοντας ο ίδιος την μακραίωνη παράδοση των αρχαίων Πατέρων και ασκητών της Εκκλησίας, δίδασκε πως ο άνθρωπος, με την άσκηση και τη νίψη, μπορεί να δει και από αυτή τη ζωή, με τα φυσικά του μάτια, το άκτιστο φως του Θεού, αυτό το φως που είδαν οι μαθητές του Χριστού κατά τη Μεταμόρφωσή Του στο όρος Θαβώρ. 

        Ο άγιος Γρηγόριος ανάλαβε να υπερασπίσει τον ησυχασμό και να τον διασώσει από την επέλαση των σχολαστικών της Δύσεως. Τον αγώνα του ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη, όπου έγραψε το περισπούδαστο έργο του: «Περί των Ιερώς  Ησυχαζόντων», με το οποίο αποδεικνύει ότι η θεοπτία του ησυχασμού είναι σύμφωνη με την αγία Γραφή και την Παράδοση της Εκκλησίας. Αναπτύσσοντας τη θεολογία των προγενέστερων μεγάλων Πατέρων, δίδαξε πως ο Θεός υπάρχει ως θεία Ουσία, η οποία είναι απόλυτα απρόσιτη στον άνθρωπο. Απορρέουν όμως από Αυτόν οι άκτιστες ενέργειες, οι οποίες αυτές μπορούν να γίνουν μεθεκτές από τον άνθρωπο. 

Τρεις μεγάλες σύνοδοι συγκροτήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, το 1341, το 1347 και το 1351, επικύρωσαν τη θεολογία του αγίου Γρηγορίου, δικαίωσαν τους ησυχαστές και καταδίκασαν τον Βαρλαάμ και τους μαθητές του. Παρ’ όλα αυτά όμως ο φιλοδυτικός πατριάρχης Ιωάννης Καλέκας τον κατηγόρησε το 1343 για στάση και κατόρθωσε να το στείλει στην εξορία τέσσερα χρόνια. Το 1347 δικαιώθηκε και εξελέγη αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Το 1350 συνελήφθη από τους Τούρκους και απελευθερώθηκε το 1355. Κοιμήθηκε στις 14 Νοεμβρίου του 1359 στη Θεσσαλονίκη και το 1368 ανακηρύχτηκε άγιος.

       Ο μεγάλος αυτός άνδρας κατέστη πρότυπο και δάσκαλος της άσκησης και ενσαρκωτής των χριστιανικών αρετών. Είτε ως αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, είτε ως μοναχός στο Άγιο Όρος, δίδασκε τον αέναο αγώνα κατά του κακού και της αμαρτίας. Προτρέπει την καθολική κάθαρση από τα ψυχοκτόνα πάθη, η οποία ονομάζεται στην ασκητική ορολογία νίψη και δείχνει το δρόμο της ασκήσεως, ως μονόδρομο της σωτηρίας και της θεώσεως. 

      Η μεγάλη αυτή πατερική μορφή λειτουργεί αναμφίβολα ως φωτεινό ορόσημο για μας τους πιστούς αυτή την κατανυκτική περίοδο. Τα βαθυστόχαστα ορθόδοξα συγγράμματά του, όχι μόνο αποπνέουν άρωμα ευσέβειας, αλλά είναι πρακτικός οδηγός για την ψυχοσωματική μας άσκηση. Είναι ο μεγάλος δάσκαλος της πνευματικής πορείας και του αγώνα μας για νίψη και κάθαρση από τα ψυχοκτόνα πάθη μας, ώστε δι’ αυτής να λαμπρύνουμε το χιτώνα της ψυχής μας για να έχει έτσι τη δυνατότητα της μεγάλης συνάντησής της με τον Νυμφίο Χριστό! 

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης | Πεμπτουσία

 

 

Πολλή αγάπη κλείνει στο στήθος του ο λαός μας (Φ. Κόντογλου)

Πολλή αγάπη κλείνει στο στήθος του ο λαός μας!

Φώτης Κόντογλου

Πολλή αγάπη κλείνει στο στήθος του ο λαός μας (Φ. Κόντογλου)


Ένα τόσο επίκαιρο Άρθρο του Κόντογλου στην Ελευθερία που γράφτηκε στις 9/2/1964, με αφορμή την αγάπη που εισέπραξε από τον κόσμο μετά το ατύχημα που είχε με την αγαπημένη του γυναίκα Μαρία. Συγκεκριμένα 5 μήνες μετά το αυτοκινητικό ατύχημα που είχαν με τη γυναίκα του τον Σεπτέμβριο του 1963 και κυριολεκτικά ευλογούσε τον Θεό που δεν την πήρε από κοντά του! Και είναι επίκαιρο για πολλούς λόγους, όπως θα διαπιστώσετε. Τόσο για την αγάπη του προς την αγαπημένη του σύζυγο όσο και για την αγάπη που μπορούν να επιδείξουν οι Έλληνες … (Από την Σελίδα “Αρχείο Φώτη Κόντογλου”)

“Πολλή αγάπη υπάρχει στον βλογημένο λαό μας. Αυτό το είχα καταλάβει και πριν, αλλά τώρα, με τη συμφορά που έπαθα, είδα ένα πράγμα που μ’ έκανε να δακρύζω από χαρά κι από ευγνωμοσύνη. Ναι. Πολλή αγάπη κλείνει στο στήθος του ο λαός μας. Σας βεβαιώνω πως δε λογαριάζω αν τη φανερώνει για το πρόσωπό μου ή για άλλον. Τι σημασία έχουνε τα πρόσωπα; Σημασία έχει ότι υπάρχει γύρω μας αυτός ο ατίμητος θησαυρός, η αγάπη, η πόνεση, η φροντίδα για τον άλλον, αδιάφορα ποιον βρίσκει κάθε φορά για να φανερωθεί. Σαν ποτάμι δροσερό τούτη η αγάπη δροσολογά τον πυρωμένο ξέρακα της ζωής μας. Δένει τους ανθρώπους μεταξύ τους και τους δυναμώνει, για τούτο ο μακάριος Παύλος λέγει πως είναι «ο σύνδεσμος της τελειότητος». Σύνδεσμος αγιασμένος, αγκάλιασμα αδελφικό, περίπτυξη με δάκρυα ανακούφισης. Διώχνει μακριά τον εγωισμό, το κακό δηλητήριο, που χωρίζει τους ανθρώπους, ξορκίζει το σατανά τον ανθρωποκτόνο.

Δεν πιστεύω κανένας άλλος λαός να νιώθει τόση αγάπη και συμπόνια. Τώρα κατάλαβα καλά, πως όλοι οι Έλληνες έχουνε μέσα τους τούτο το τίμιο ξύλο, κι ας μη φαίνεται, ας το κρύβει ο χαρακτήρας τους. Κακοί, αληθινά κακοί κι αμετακίνητοι πολύ λίγοι υπάρχουνε ανάμεσά μας. Ξέρω πως έχουνε φυτρώσει στον τόπο μας κάποια αγκαθερά και φαρμακερά τέρατα, που κάνουνε τον άνθρωπο ν’ ανατριχιάζει. Μα είναι λίγα, σαν τις δράκαινες, που φυτρώνουνε εδώ κι εκεί απάνω στα καλοκάγαθα βουνά μας. Οι άλλοι, όσοι φαίνουνται κακοί, γίνονται από αδυναμία και ανάγκη. Τα πάθη θολώνουνε τα μάτια τους, η ζήλεια, η ματαιοδοξία, το κακό φιλότιμο, το πολιτικό πείσμα. Σε ώρες που αυτά τα πάθη είναι μουδιασμένα, αναπηδά αναπάντεχα η καλοσύνη, σαν το καθαρό νερό, που τινάζεται από το βράχο. Θεληματικά κακές ψυχές δεν έχουμε στον τόπο μας. Γι αυτό έλεγε ο Σωκράτης «Ουδείς εκών κακός». Γιατί σε άλλους τόπους, απ’ όσο ξέρω, βρίσκουνται κακοί άνθρωποι, που είναι κακοί χωρίς ανάγκη. Κι όσοι δεν είναι κακοί είναι αδιάφοροι στον πόνο τ’ αλλουνού. Εκεί υπάρχει και η σατανική αρρώστια της ψυχής που την λένε σαδισμό. Να χαίρεται ο άνθρωπος σαν βασανίζεται ο άλλος. Τέτοια αποτρόπαια πλάσματα δεν υπάρχουνε σε μας. Η μονάχη ιστορία που δεν έχει να δείξει τέτοια αρρωστιάρικα τέρατα είναι η ελληνική.

Λοιπόν ας μη φανεί παράξενο αυτό που λέγω για την αγάπη που έχει ο λαός μας. Και δεν μιλώ έτσι επειδή κολακεύτηκα από τη μεγάλη συμπάθεια αυτού του λαού προς εμένα. Εγώ μπορεί να μην την αξίζω. Συχνά βλέπουμε αυτή η αγάπη να ρίχνεται επάνω σε πρόσωπα που δεν είναι άξια ν’ αγαπηθούνε. Γι αυτό έχω την ιδέα, πως ο λαός μας νιώθει την ανάγκη ν’ αγαπήσει, να δώσει τη συμπάθειά του σε κάποιον. Και μη βρίσκοντας πάνα έναν άξιο, πέφτει σε μας, τους ανάξιους. Όπως λέγω στους θεολόγους, πως λαός μας διψά την αγιότητα και δε θέλει θεολογίες κούφιες. Και γι αυτό φτάνει να είναι λίγο ηθικός ένας παπάς ή ένας καλόγερος και τον λέγει άγιο.

Καλή φυλή, βλογημένη φυλή, μ’ όλα τα κουσούρια που της φορτώνουμε.

Πόσα ξεπετάγματα καλής καρδιάς, συγνώμης και ενθουσιασμού βλέπουμε κάθε τόσο! Που βρίσκει αυτό το κέφι τούτος ο βασανισμένος κόσμος, που’ ναι φορτωμένος με όλες τις συμφορές, ο λαός μας που ξαγοράζει κάθε μέρα και ώρα της ζωής του με πόνο και με αγώνα, όσο κανένας στον κόσμο; Ποιος θα πίστευε πως μέσα σε τούτη την άγρια μηχανοκρατία, πνιγμένος από τις μπενζίνες και τα πετρέλαια, ακούγοντας όλες αυτές τις διδασκαλίες της κάθε λογής παλιανθρωπιάς και του συμφέροντος, αδικημένος, περιπαιγμένος, ποιος θα πίστευε πως θα διατηρούσε αυτή την πατρογονική ευαισθησία του;

Κάθουμαι ξαπλωμένος στο κρεβάτι μου και κοιμίζω τον πόνο μου σιγοψέλνοντας και φέρνοντας στο νου μου ένα πλήθος ανθρώπων που πονέσανε και κλάψανε για μας. Πλούσιους, φτωχούς, νιούς, ηλικιωμένους, καλόγερους, παιδάκια, ψυχές και πνοές. Και λέγω στον εαυτό μου : «Τι έκανες εσύ που ν’ αξίζεις να πληρωθείς με τόση αφοσίωση»; Αυτά τα παλιόχαρτα, που τα γέμισα με τους δικούς μου τους καημούς, τόσο καλό κάνανε σε ένα σωρό ψυχές και δεν το ήξερα; Τι τους έδωσα; Φαίνεται πως εκείνο που τους έδωσα άξιζε πολύ μ’ όλο που φαινότανε τιποτένιο. Με πονέσανε γιατί πόνεσα μαζί τους και προσπάθησα να τους ανακουφίσω. Μ’ όλη τη δύναμη της ψυχής μου και τους παρηγόρησα με την ελπίδα του Θεού, που στηρίζει κι εμένα τον ίδιον. Αν τους έδινα να φάνε και να πιούνε και να ντυθούνε, ίσως και να μην το γνωρίζανε τόσο βαθιά. Το ξέρω γιατί σε τούτη την περίσταση μέσα στο πλήθος που ήρθε κοντά μου δακρύζοντας, οι περισσότεροι από κείνους που βοήθησα στην φτώχια τους, θυσιάζοντας γι αυτούς τα πάντα, ήρθανε δίχως δάκρυα, με ψεύτικη συμπόνια, σαν από χρέος, που τους πείραζε πως το χρωστούσανε. Φαίνεται πως ό,τι έχει σχέση με το κορμί κι ό,τι γίνεται γι αυτό είναι χοντρό και βαρύ, μπροστά στο ό,τι γίνεται για την ψυχή.

Λοιπόν κατάλαβα τώρα, σε τούτη τη θέση που βρίσκουμαι και που το κεφάλι μου είναι ζαλισμένο κι η καρδιά μου κουρασμένη, πως παρεκτός από τα άλλα η αγάπη είναι τάξη κι η κακία ακαταστασία, ταραχή, καταστροφή. Αγάπη και Ειρήνη. Κακία και Πόλεμος και Θάνατος. Από δω που σας βλέπω αδέλφια μου, σε μια πιθαμή από το Χάρο, πόσο απορώ για την τρέλα που μας ρίχνουνε τα πάθη μας. Άνθρωπε βλογημένε φάγε και πιες με μέτρο, δίχως ν’ αρπάχνεις τ’ αλλουνού το μερίδιο, ζήσε με τη χρειαζούμενη ανάπαυση, φχαρίστησε τον Κύριο, βγάλε από άνω σου την ψώρα της περφάνιας και θα δεις πως η ζωή μας θα χάσει τη αγριότητά της.

Τι μαλώνετε για τα πολιτικά, για τα λεφτά, για τα αξιώματα, για τις εξουσίες και φαρμακώνετε τη ζωή σας. Όλοι είμαστε μελλοθάνατοι, για κανέναν δεν υπάρχει έλεος. Ο καθένα μας ας είναι αγαπητός στα μάτια του άλλου γιατί είναι και κείνος μελλοθάνατος σαν κι αυτόν. Το κορμί η «πολύμοχθος σάρξ» που γι αυτή κάναμε τον κόσμο κόλαση, πόσο θα βαστάξει; Δώστε προσοχή στην ψυχή, σ αυτόν τον αθάνατο θησαυρό και τότε και το σώμα σας θ’ ανακουφισθεί και θα γεμίσει από ευφροσύνη. Σηκώστε τα χέρια σας, που τα κουνάτε περήφανα και παρακαλέστε τον Κύριο, γιατί άλλη σωτηρία δεν υπάρχει από αυτόν. Παρατήστε τις ψευτιές, τα ξεγελάσματα και τις ψευτοπαρηγοριές. Ο μοναχός αληθινός παρηγορητής είναι το Πνεύμα το Άγιον, ο Παράκλητος γιατί είναι ό ίδιος και η Πηγή της Ζωής, «Αγίω Πνεύματι πάσα ψυχή ζωούται και καθάρσει υψούται, λαμπρύνεται». Παρηγοριά αληθινή κι ελπίδα δεν υπάρχει σε ό,τι πεθαίνει.

«Επικάλεσαί με εν ημέρα θλίψεως σου και εξελούμαι σε και δοξάσεις με»

(Ψαλ. μθ’)

100 ἑκατομμύρια τά θύματα τοῦ κομμουνισμοῦ!

ἑκατομμύρια τά θύματα τοῦ κομμουνισμοῦ

100 ἑκατομμύρια τά θύματα τοῦ κομμουνισμοῦ

 

Image result for γεωργιοσ σκρεκασ
Τα όσα συνέβησαν και στην χώρα μας, δεν είναι αμελητέα. Φρικτά ήταν τα μαρτύρια των ανθρώπων και ειδικά των Ιερέων. Χαρακτηριστική η περίπτωση του π. Γεώργιου Σκρέκα, τον οποίον σταύρωσαν Μ. Παρασκεύη οι Κομμουνιστές.


Η ΣΤΑΣΙΣ τῶν εὐρωβουλευτῶν τῶν ἑλληνικῶν κομμάτων κατά τήν διάρκεια τῆς συζητήσεως γιά τήν ἔκδοση ψηφίσματος τοῦ Εὐρωκοινοβουλίου γιά τήν ἐξίσωση ναζισμοῦ – κομμουνισμοῦ, ἄνοιξε τόν ἀσκό τοῦ Αἰόλου. Τά ζητήματα μνήμης εἶναι πάντοτε ἐπίκαιρα στήν ἤπειρό μας. Διχάζουν καί προκαλοῦν. Ὅπως ἔλεγε καί ἡ Μάργκαρετ Θάτσερ, στήν Εὐρώπη συζητᾶμε διαρκῶς «τί ἔγινε», ἐνῶ στίς ΗΠΑ συζητοῦν συνεχῶς «τί θά γίνει». Δέν εἶναι ἀχρείαστη ἡ ἱστορική συζήτησις, ἀρκεῖ ἡ ἱστορία νά μήν γίνεται φυλακή καί ἑστία διχασμοῦ. Προσφάτως ὁ «Ριζοσπάστης» μέ τόν ὁποῖο ἡ ἐφημερίδα μας ἔχει ἱστορικούς ἰδεολογικούς λογαριασμούς (μέ τήν καλή ἔννοια!), μᾶς ἐπέκρινε γιά τό ἄρθρο ἀναγνώστου μας σχετικά μέ τά μνημεῖα πού θά τοποθετήσει ἀδεία τοῦ Κέντρου Νεωτέρων Μνημείων τό ΚΚΕ στήν Γυάρο. Ἐξέφρασε δέ τήν ἐνόχλησή του ἕως καί ὁ Γενικός Γραμματεύς τοῦ κόμματος Δημήτρης Κουτσούμπας.

Ἡ ἐφημερίς μας θεωρεῖ ὅτι ἡ ἱστορική ἀναδρομή ἀξίζει τόν κόπο, ἀρκεῖ νά μήν μᾶς ἀπομακρύνει ἀπό τό σήμερα πού κατά μείζονα λόγο ὀφείλουμε νά παρατηροῦμε. Διατηρώντας τίς ἀπόψεις μας ἰσχυρές γιά τό ποῦ μπορεῖ νά ὁδηγεῖ ἡ συζήτησις γιά τό χθές (τίς διατυπώνουμε σέ διπλανές στῆλες), σεβόμενοι πλήρως τούς ἀναγνῶστες μας, παραχωροῦμε σήμερα τό βῆμα τοῦ κυρίου θέματος τῆς «Ἑστίας» στόν ἐπίτιμο δικηγόρο Ἀλέξανδρο Πηνιώτη, ὁ ὁποῖος καταθέτει στοιχεῖα ἀπό ἐκθέσεις γιά τά θύματα τοῦ ναζισμοῦ καί τοῦ κομμουνισμοῦ στήν Σοβιετική Ἕνωση, στήν κομμουνιστική Κίνα καί ἀλλοῦ. Ὁ ἀριθμός τῶν θυμάτων ἀνέρχεται κατ’ αὐτές κοντά στά 100 ἑκατομμύρια ἀνθρώπους, ἐκ τῶν ὁποίων 200.000 ἱερεῖς. Ὁ ἀντίλογος ἀπό ὅποιον διαφωνεῖ –ἀκόμη καί ἀπό τό ΚΚΕ– εὐπρόσδεκτος. Ἀκολουθεῖ ἡ ἐπιστολή τοῦ ἀναγνώστου μας, ὁ ὁποῖος μαζί μέ τήν σύζυγό του Χρυσούλα Πετίνη-Πηνιώτη ἐκδίδουν μέ ἰδιαίτερη ἐπιτυχία ἐπί σειράν ἐτῶν τό Δελτίον Ἐργατικῆς Νομοθεσίας.

Εὐρωψήφισμα κατά τοῦ κομμουνισμοῦ

(Ποιοί εὐρωβουλευτές ψήφισαν «ναί» καί ποιοί «ὄχι»)

Ἀπό τόν ἐν ἐπικεφαλίδι τίτλο τῆς ἀγαπητῆς «Ἑστίας» τῆς 24-9-2019 πληροφορηθήκαμε ὅτι ἡ Εὐρωβουλή ἐπικύρωσε τό ψήφισμα πού καταδικάζει τά ἐγκλήματα κατά τῆς ἀνθρωπότητος ἀπό τόν Ναζισμό καί τόν Κομμουνισμό, ἐξομοιώνοντας πλήρως τά δύο ὁλοκληρωτικά συστήματα, μέ 535 ψήφους ὑπέρ, 66 κατά καί 52 λευκά. Αὐτό ὅμως πού προκαλεῖ μεγάλη ἐντύπωση εἶναι τό πῶς ψήφισαν οἱ 19 Ἕλληνες εὐρωβουλευτές, μέ τήν στάση τῶν περισσοτέρων νά ἀποτελεῖ ἔκπληξη. «Μόνη ἡ κ. Ἄννα-Μισέλ Ἀσημακοπούλου ἀπό τήν Ν.Δ. ὑπερψήφισε τήν καταδίκη, μαζί μέ τόν Ἐμμ. Φράγκο τῆς Ἑλληνικῆς Λύσης. Οἱ ὑπόλοιποι εὐρωβουλευτές τῆς Ν.Δ. ἀκολούθησαν διαφορετικούς δρόμους, ἡ κ. Μαρία Σπυράκη τό κατεψήφισε, ἐνῶ οἱ κ.κ. Εὐάγγελος Μεϊμαράκης, Ἐλίζα Βόζενμπεργκ καί Μανώλης Κεφαλογιάννης ἀπεῖχαν ἀπό τήν ψηφοφορία. Ἀντιθέτως οἱ κ.κ. Στέλιος Κυμπουρόπουλος, Γιῶργος Κύρτσος καί Θοδωρῆς Ζαγοράκης ψήφισαν λευκό. Ἀπό τόν ΣΥΡΙΖΑ, κατά τοῦ ψηφίσματος, ἦσαν οἱ κ.κ. Δημήτρης Παπαδημούλης, Πέτρος Κόκκαλης καί Κώστας Ἀρβανίτης, ἀλλά ἀπεῖχαν οἱ κ.κ. Στέλιος Κούλογλου, Ἕλενα Κουντουρᾶ καί Ἀλέξης Γεωργούλης. Ἀπό τό ΚΙΝΑΛ ὁ κ. Νικ. Ἀνδρουλάκης ψήφισε κατά καί ἡ κ. Εὔα Καϊλῆ ἀπεῖχε, ὁ κ. Ἀθανάσιος Κωνσταντίνου ἀπό τήν Χρυσή Αὐγή ἀπεῖχε, ἐνῶ λευκό ψήφισε ὁ κ. Γιάννης Λαγός, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνεξαρτητοποιηθεῖ ἀπό τήν Χρυσή Αὐγή. ‘Ολοι οἱ εὐρωβουλευτές τοῦ ΚΚΕ ψήφισαν κατά».

Ὑπάρχουν συντριπτικά ἔγγραφα ἀποδεικτικά στοιχεῖα πού ἀποτυπώνουν εὔλογα τά ἐγκλήματα τῶν κομμουνιστῶν στή Σοβιετική Ἕνωση καί σέ ἄλλες χῶρες τοῦ ὑπαρκτοῦ σοσιαλισμοῦ, τά ὁποῖα τελευταίως εἶδαν τό φῶς τῆς δημοσιότητος καί στήν Κυπριακή Ἐφημερίδα «Ἀλήθεια τῆς Κυριακῆς». Τό Ἄουσβιτς καί τό Μπούχενβαλντ ἔγιναν συνώνυμα τῆς βαρβαρότητος. Οἱ μεγαλόσχημοι Ναζί παρεπέμφθησαν σέ δίκη στήν Νυρεμβέργη καί καταδικάσθηκαν γιά τά ἐγκλήματα κατά τῆς εἰρήνης, γιά ἐγκλήματα πολέμου καί ἐγκλήματα κατά τῆς ἀνθρωπότητος. Ὁ μελετητής Rodolf Rummel ἀναφέρει ὅτι τά ἀκόλουθα κομμουνιστικά καθεστῶτα ἔχουν δολοφονήσει τόν μεγαλύτερο ἀριθμό ἀνθρώπων: Ἡ Σοβιετική Ἕνωση 62 ἑκατομμύρια, ἡ Κομμουνιστική Κίνα 35 ἑκατομμύρια, ἡ Ναζιστική Γερμανία 21 ἑκατομμύρια, ἡ Ἐθνικιστική Κίνα 10 ἑκατομμύρια. Στήν Καμπότζη τοῦ Πόλ Πότ 3.000 νεκροί, ἐξαιτίας «λαθῶν», 11.000 ἐκτελέσεις «Βιετναμέζων Πρακτόρων» καί 30.000 δολοφονίες ἀπό «Βιετναμέζους Πράκτορες» συμπληρώνουν τά θύματα τοῦ Ἐρυθροῦ Χμέρ. Ἑκατοντάδες νεκροί στήν Πολωνία, τήν Ρουμανία, τήν Τσεχοσλοβακία καί τήν Βαλτική.

Ὁ Ἀλεξάντερ Γιάκοβλεφ, πρόεδρος Ἐπιτροπῆς γιά τήν ἀποκατάσταση τῶν θυμάτων τῆς πολιτικῆς καταστολῆς, παρουσιάζοντας τήν Ἔκθεση τῆς Ἐπιτροπῆς σέ δημοσιογραφική διάσκεψη στή Μόσχα (Νοέμβριος 1995) ἀπεκάλυπτε ὅτι 200.000 Ἱερεῖς δολοφονήθηκαν κατά τή διάρκεια τῆς σοβιετικῆς ἐξουσίας σέ ἕνα φρικιαστικό κύκλο σταυρώσεων, γδαρσίματος τῶν κρανίων καί ἄλλων κτηνωδῶν βασανιστηρίων. Λίγοι ἄνθρωποι γνωρίζουν γιά τό Κολυμά καί τό Μαγκατάν, λίγοι ἔχουν διαβάσει «τό Ἀρχιπέλαγος Γκουλάγκ» τοῦ Ἀλεξάντερ Σολζενίτσιν. Ἀρκετοί ὅμως γνωρίζουν τήν ἐξόντωση τῶν 22.500 Πολωνῶν ἀξιωματικῶν, ἀστυνομικῶν, διανοούμενων, πολιτικῶν κρατουμένων καί αἰχμαλώτων πολέμου πού εἶχαν συλληφθεῖ μετά τήν εἰσβολή τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως στήν Πολωνία καί ἐκτελέσθηκαν στό δάσος τοῦ Κατίν, κατόπιν ἐντολῆς τοῦ Ἰωσήφ Στάλιν.

Ἴσως ὅλα τά παραπάνω τραγικά γεγονότα δέν ἔτυχε νά τά πληροφορηθοῦν οἱ Ἕλληνες Εὐρωβουλευτές. Δέν ἔμαθαν ὅμως γιά τά πρωτοφανῆ ἐγκλήματα τῶν Κομμουνιστῶν στήν Ἑλλάδα; Δέν ἄκουσαν γιά Μελιγαλᾶ, γιά Φενεό, γιά διυλιστήρια τῆς Οὖλεν, γιά Στιμάγκα, γιά Κιλκίς, γιά …!!! Νά θυμίσω στούς Ἕλληνες εὐρωβουλευτές ὅτι ὁ τότε Ἀρχιεπίσκοπος καί Ἀντιβασιλεύς Δαμασκηνός ὑπελόγισε τόν ἀριθμό τῶν πάσης φύσεως θυμάτων εἰς 65.000. Μόνον στήν Ἀθήνα καί τόν Πειραιᾶ ἐφονεύθησαν ἀπό τήν Ο.Π.Λ.Α καί τίς ἐπικουρικές δολοφονικές ὁμάδες τοῦ ΚΚΕ 15.685 ἄνδρες, γυναῖκες καί παιδιά. Μεταξύ τῶν θυμάτων τῆς κομμουνιστικῆς θηριωδίας περιλαμβάνονται 14.890 ἀξιωματικοί, ὑπαξιωματικοί καί ὁπλῖτες μας, 1.515 χωροφύλακες, 5.219 πολῖτες ἐκ τῶν ὁποίων 165 ἱερεῖς. Οἱ τραυματίες καί ἀνάπηροι ἀξιωματικοί, ὑπαξιωματικοί καί ὁπλῖτες, ἀνῆλθαν σέ 32.450 (ἀξιωματικοί 1.850) καί οἱ χωροφύλακες σέ 2.239. Ὅλα αὐτά τά ἀγνοοῦν; Ἤ μήπως τά γνωρίζουν ἀλλά τά ἐπιδοκιμάζουν ἤ τουλάχιστον τά ἀνέχονται; Ἡ πατρίδα μας πέρασε ἤδη ἀρκετά ἀπό τήν κομμουνιστική βαρβαρότητα, ἄς μήν τό ξεχνᾶμε. Οἱ ἡγέτες τῆς Ἀριστερᾶς, οἱ μεγάλοι ἔνοχοι γιά τίς ἀδελφοκτόνες συγκρούσεις πού καταμάτωσαν τήν πατρίδα μας, δέν τόλμησαν ποτέ νά λαλήσουν τήν γλῶσσα τῆς ἀλήθειας καί δέν εἶχαν τήν γενναιότητα γιά μία συγγνώμη γιά τό αἱματοκύλισμα τῆς χώρας μας.

Μετά τιμῆς
Ἀλέξανδρος Κων. Πηνιώτης
Ἐπίτιμος Δικηγόρος


Σχόλιο ΧΒ για την Ορθοπραξία

Αφορμή για να ανέβει αυτό το κείμενο, είναι η άρνηση των Ελλήνων αριστερών – που δηλώνουν παράλληλα Χριστιανοί, να παραδεχθούν τα αίσχη που διέπραξαν οι κομμουνιστές στο παρελθόν, και ιδιαίτερα κατά των Ορθοδόξων! Αν αρνούμαστε τα όσα συνέβησαν, αρνούμαστε και τα μαρτύρια των Ρώσων αγίων.

Άκουγα τον Καζάκη προ καιρού, που νομίζω είναι ένας “σχετικά έντιμος” αριστερός να δηλώνει πως υπήρξε ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ (!!!) στην ΕΣΣΔ και πως όσοι σκοτώθηκαν, σκοτώθηκαν επειδή ήταν με τον Τσάρο. Παραλείπει βέβαια, ο συμπαθής κύριος Καζάκης, να μας πει, ποια ήταν η κανονική εκκλησία και ποια ήταν αυτή (η “εκκλησία”) που απολάμβανε την ελευθερία… Η μια υπέστη τα φρικτότερα μαρτύρια που μπορούσε να σκεφτεί ο διάβολος και η άλλη απολάμβανε “προνομίων”.

Ας σοβαρευτούμε…

Το άρθρο δεν ανέβηκε για να “ταπεινώσει” τους καλοπροαίρετους αριστερούς, αλλά για να τους προβληματίσει. Άλλωστε εγώ δεν είμαι ούτε αριστερός, ούτε δεξιός, αλλά Χριστιανός Ορθόδοξος, και μόνο! Σε Εκείνον μόνο πιστεύω και Εκείνον μόνο λατρεύω. Αφήστε που κάποτε πίστευα τα ίδια, και πολύ χειρότερα, από αυτά που πιστεύει ο κ. Καζάκης.

Μέχρι να μου ανοίξει, ο φιλεύσπλαχνος Κύριος μας, τα μάτια. Και, μακάρι, να ανοίξει και εκείνων τα μάτια, ακόμα περισσότερο.

Ποιός ἒχει δίκαιο, αὐτοί οἱ ἂνθρωποι ἢ οἱ ἃγιοι Πατέρες;

Ποιός ἒχει δίκαιο, αὐτοί οἱ ἂνθρωποι ἢ οἱ ἃγιοι Πατέρες;

Ἒλλειψη γνησίου ἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος.

 

Ἱερομ. Εὐσεβίου (Βίττη), “ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΝΕΥ. ΟΙΚΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ, Τόμος Γ΄”.




Ἒλλειψη γνησίου ἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος. Πολλοί χριστιανοί σήμερα δέν ἒχουν πιά γνήσιο ἐκκλησιαστικό φρόνημα ἢ εἶναι μέσα τους ἐντελῶς ξεθωριασμένο, δηλαδή ἀνύπαρκτο. Αὐτό σημαίνει πώς δέν ἒχουν μέσα τους τή συνείδηση, ὃτι εἶναι μέλη τῆς Ἐκκλησίας, δηλαδή τοῦ Χριστοῦ. Ἀντίθετα μπορεῖ νά ἒχουν στό ἒπακρο ἀναπτυγμένη τή συνείδηση τοῦ ὃτι ἀνήκουν σέ ἓνα κόμμα, σέ ἓνα σύλλογο, σέ μιά ἀθλητική ὁμάδα, σέ ἓνα συνδικᾶτο, σέ κάποια ὀργάνωση κοσμική. Γιά ὃλα αὐτά δείχνουν ζῆλο, ἐνθουσιασμό, εὐθιξία, πού μπορεῖ νά γίνη καί δυναμίτης, πού νά ἀνατινάζη ὃλα στόν ἀέρα γιά μιά στιγμή. Γιά ἓνα πρᾶγμα δέν τούς νοιάζει καθόλου΄ γιά τήν Ἐκκλησία. Τούς εἶναι ξένη ἢ σχεδόν ξένη. Γι’αὐτό καί παρουσιάζοναται νωθροί, νωθρότατοι, προκειμένου νά ἀντιδράσουν στήν εἰσβολή τοῦ “ταύρου ἐν ὑαλοπωλείω”, τοῦ Σατανᾶ μέσα στήν Ἐκκλησία διά τοῦ “χαράγματος” τοῦ “κατατεθέντος σημάτός του”, 666.

Αὐτοί οἱ ἂνθρωποι καί γιά ζητήματα σάν αὐτό πού μᾶς ἀπασχολεῖ ἐδῶ, μιλοῦν καθησυχαστικά. Δέ χρειάζονται φανατισμοί καί ἀκρότητες, Δέν ἐπιτρέπονται σήμερα μεσαιωνισμοί καί βυζαντινισμοί. Οἱ φανατισμοί, λένε, δημιουργοῦν ἀναστατώσεις καί ταράζουν τήν κοινή γνώμη. Ὁ σημερινός ἂνθρωπος, ἰσχυρίζονται, ἒχει ἂλλες ἀνάγκες σέ σχέση μέ ἂλλες ἐποχές. Δέν τοῦ χρειάζονται πολλές θρησκευτικότητες. Δέ λέμε, συνεχίζουν, καλές καί ὡραῖες εἶναι οἱ παραδόσεις μας, τίς ὁποῖες σεβόμαστε, καλή καί ἡ Ἐκκλησία, καί αὐτή κάποιον καλό σκοπό ἐξυπηρετεῖ. Καί ἡ Ὀρθοδοξία πρό πάντων σήμερα ἀποτελεῖ πολιτιστικό στοιχεῖο σημαντικώτατο. Ἒτσι τό ὃλο ἐνδιαφέρον γιά τήν Ἐκκλησία εἶναι τύπου φολκλορίκ, μέ τά κεράκια καί τά εἰκονίσματα τά παλιά, μέ τά κτίσματα τά παλαϊκά, μέ τά κειμήλια τά ἀρχαῖα κλπ, κλπ. Καί ὃταν φτάσουμε σέ φλέγοντα ζητήματα, ὃπως τό 666, ἐκεῖ πιά ἀρχίζουν τίς εἰρωνεῖες καί οὒτε λίγο οὒτε πολύ βλέπουν τούς πιστούς, πού ἀντιδροῦν, κάτι σάν τρελλούς, κάτι σάν ἀφηνιασμένα ἀπό τυφλόν καί παράλογο φανατισμό ὂντα, ἒξω ἀπό χρόνο καί τόπο. Τό ἐρώτημα εὶναι, ποιός ἒχει δίκαιο, αὐτοί οἱ ἂνθρωποι ἢ οἱ ἃγιοι Πατέρες; Ἡ φωνή τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπό τή Γραφή καί τήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας ἢ οἱ κήρυκες ἑνός δικῆς τους κατασκευῆς καί ἐμπνεύσεως χριστιανισμοῦ πού νά κάνη γιά κάθε χρήση;


Αντιγραφή από εδώ

Από τον Βίο του Μεγάλου Κωνσταντίνου.

0

Από τον Βίο του Μεγάλου Κωνσταντίνου

Συναξαριστής αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου

 




Γράφει δέ ὁ Μελέτιος (τόμ. ἅ, σελ. 335) ὅτι ἀφ᾽ οὐ ἐτελείωσεν ἡ πρώτη Σύνοδος, ἔχαιρεν Μέγας ὁ ὁ Κωνσταντῖνος διά τήν κατά τῶν ἐχϑρῶν τῆς Ἐκκλησίας νίκην. Διά τοῦτο φέρωντας ὅλους τούς Πατέρας τῆς Συνόδου ἀπό τήν Νίκαιαν εἰς τήν ἐδικήν τοῦ Κωνσταντινούπολιν, ἐπροσκάλεσεν αὐτούς εἰς εὐωχίαν καί τράπεζαν. Καθήμενος δέ καί αὐτός μεταξύ τῶν Πατέρων, ἐτίμησεν αὐτούς λαμπρῶς μέ τά πρέποντα δῶρα. Τοῦ δέ Ἁγίου Παφνουτίου καί τῶν λοιπῶν Ὁμολογητῶν, κατεφίλει τούς εὐγαλμένους ὀφθαλμούς, καί τά στρεβλωϑέντα και πληγωθέντα μέλῃ ὑπό τῶν τυράννων ἐν τῷ καιρῷ τοῦ διωγμοῦ, διά να λάβῃ ἁγιασμόν ἀπό αὐτά. Ἐνουϑέτει δέ ὅλους τούς Ἐπισκόπους, να ἔχουν εἰρήνην καί ὁμόνοιαν εἰς τήν πίστιν, να δείχνουν ἀγάπην εἰς τόν πλησίον, καί να μή ὑβρίζουν ἣ να ἀτιμάζουν τούς ἀδελφούς τῶν.


Ἐπειδή δέ τίνες ἔδωκαν ἀναφοράς εἰς αὐτόν ἐναντίον τινῶν Ἐπισκόπων, οὐδέ να ἀναγνώση ταύτας ἠθέλησεν ὁ μακάριος βασιλεύς, οὔτε εἰς ἐξέτασιν ἔφερε τούς κατηγορουμένους Ἐπισκόπους, ἀλλ᾿ ἐνώπιον πάντων τάς ἔκαυσε λέγων ταῦτα τά ἀξιομνημόνευτα λόγια· «Ἐάν καί μόνος μου ἤθελα ἴδω τίνα Ἀρχιερέα να ἁμαρτάνῃ, βέβαια ἔμελλον να τόν σκεπάσω μέ τήν πορφύραν μου». Τόσον δέ ἀμνησίκακος ἦτον ὁ ἀοίδιμος Κωνσταντῖνος, ὥστε ὀποῦ, ἐπειδή μερικοί ἐλιϑοβόλησαν τήν εἰκόνα τοῦ, παρεκίνουν αὐτόν οἱ φίλοι τοῦ να τιμωρήσῃ τούς ὑβριστάς, διατί μέ τούς λίθους ἐπλήγωσαν τό πρόσωπόν του. Ὁ δέ ἀνεξίκακος βασιλεύς, ψηλαφήσας τό πρόσωπόν του, καί χαμογελάσας εἶπε ταῦτα τά ἀξιομνημόνευτα· «Οὐδαμοῦ πληγήν ἐπί τοῦ μετώπου γεγενημένην ὀρῷ, ἀλλ’ ὑγιής μέν ἡ κεφαλή, ὑγιής δέ ἡ ὄψις ἅπασα» (Χρυσ. Λόγ. κ’, εἰς τούς Ἀνδριάντας).

Λόγος περὶ ψευδοπροφητῶν καὶ ψευδοδιδασκάλων. Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου

Λόγος περὶ ψευδοπροφητῶν καὶ ψευδοδιδασκάλων – Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.

Εἰς τό Ἀρχαίο Κείμενο, Ἐδώ

πρόταση αντί των προγραμμάτων σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης


 

α. Ὀδυνηρός ὁ λόγος, καθὼς εἶναι καὶ ὁ τελευταῖος, ὅπως μου ἔχει δηλωθεῖ, ἀλλὰ καὶ γεμάτος πολλὴ χαρά.  Ἀπὸ τὴν μιὰ εἶναι ὀδυνηρός, διότι δὲν θὰ σᾶς ξαναμιλήσω.  Ἀπὸ  τὴν ἄλλη εἶναι γεμάτος χαρά, διότι ἔφθασε ὁ καιρὸς ν’ ἀναχωρήσω καὶ νὰ βρεθῶ μὲ τὸν Χριστό, καὶ ὅπως εἶπε ὁ Κύριος, «Οὐκέτι λαλήσω μὲθ΄ ὑμῶν» (Ἰωάν. 14.30).

Καὶ τώρα θὰ μιλήσω μὲ πόνο καρδιᾶς περὶ τῶν ψευδοπροφητῶν καὶ ψευδοδιδασκάλων καὶ τῶν ἄθεων αἱρετικῶν, γιὰ τοὺς ὁποίους ὁ Παῦλος ἔλεγε, «Πονηροὶ ἄνθρωποι καὶ γόητες προκόψουσιν ἐπὶ τὸ χεῖρον, πλανῶντες καὶ πλανώμενοι» (Β’ Τὶμ 3.13), καὶ γιὰ τοὺς ὁποίους πολλὲς φορὲς σᾶς μίλησα ἤδη. Διότι πολλὲς ὁμιλίες ἔκανα μὲ τὴν χάρη τοῦ Χριστοῦ, ὅπως πολὺ καλὰ γνωρίζετε ἐσεῖς ποὺ ἀγαπᾶτε τὸ Θεό. Σχεδὸν σὲ κάθε ὁμιλία ἀναφερθήκαμε σ’ αὐτούς, ἂν θυμάστε τὰ ὅσα εἴπαμε χθές.

Γνωρίζω ὅτι θυμάστε καὶ μάλιστα ὅσοι εἶστε φιλόπονοι καὶ ἀγαπᾶτε τὴν Γραφὴ καὶ τὸν Χριστό.  Διότι αὐτὸς ποὺ ἀγαπᾶ νὰ διαβάζει τὴν Γραφὴ δίκαια θὰ μποροῦσε νὰ ὀνομαστεῖ καὶ φιλοχριστός, σύμφωνα μὲ αὐτὸ ποὺ εἰπώθηκε ἀπὸ τὸν Δεσπότη, ὅτι «Ὁ ἀγαπῶν μέ, τοὺς λόγους μου τηρεῖ» (Ἰωάν. 4.14: ὁ μὴ ἀγαπῶν μὲ τοὺς λόγους μου οὐ τηρεῖ), «Ὁ ἀγαπῶν μέ, ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ Πατρός μου» (Ἰωάν. 14.21),  «Ὁ ἀγαπῶν μέ, ἐν τῷ νόμω μελετήσει ἡμέρας καὶ νυκτὸς» (Ψὰλμ 1.2), δηλ. τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὶς λοιπὲς Γραφές.

Αὐτοῦ του εἴδους ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἀνεξάλειπτη τὴν μνήμη τοῦ Θεοῦ στὴν καρδιά του, διότι περιμένοντας Αὐτὸν νὰ ἐπανέλθει ἐκ τῶν οὐρανῶν, πάντα φροντίζει νὰ εἶναι ἕτοιμος ὅταν θὰ ἔρθει ἡ ὥρα τῆς παρουσίας Του. Ἔχοντας πάντα ἀνὰ χείρας τὰ ἱερὰ βιβλία, δὲν ξεχνᾶ ἐκεῖνα τὰ φοβερὰ βιβλία, γιὰ τὰ ὁποῖα ἔχει γραφεῖ, «Κριτήριον ἐκάθισε, καὶ βίβλοι ἠνεώχθησαν» (Δᾶν. 7.10).

Βλέπε πόσο κέρδος εἶναι νὰ ἐρευνᾶ κανεὶς τὶς Γραφές, ὅπως πολλὲς φορὲς ἀκούσατε. Τί λέμε λοιπόν; Ὅτι τίποτα δὲν παρέλειψε καὶ δὲν παρασιώπησε ἡ Γραφὴ ἀπὸ ὅσα εἶναι συμφέροντα, ἀλλὰ παντοῦ φωνάζει διὰ τῶν προφητῶν καὶ ἀποστόλων καὶ μαρτυρεῖ ἀπὸ πρὶν καὶ προσπαθεῖ νὰ προειδοποιήσει καὶ νὰ ἐξασφαλίσει τὸν καθένα, ὡς μητέρα φιλοτεκνος ποὺ ἀγαπᾶ τὰ παιδιά της.

Ἐπίσης ἀναφέρεται στὰ περασμένα, στὰ παρόντα καὶ στὰ μέλλοντα, χωρὶς νὰ παραβλέπει τίποτα, ὅπως εἰπώθηκε, ἀπὸ αὐτὰ ποὺ μᾶς συμφέρουν. Καὶ τοῦτο χωρὶς νὰ μιλᾶ στὰ κρυφά, χωρὶς νὰ ψιθυρίζει, ἀλλὰ παντοῦ φωνάζει μὲ πόνο καὶ δύναμη, διὰ μέσω τοῦ νόμου, τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἀποστόλων καὶ αὐτοῦ του ἴδιου του Δεσπότη.

Διὰ μέσω τοῦ Ἠσαΐα τοῦ προφήτη λέγει, «Ἀναβόησον ἐν ἰσχύϊ, καὶ μὴ φείση, ὡς σάλπιγγα ὕψωσον τὴν φωνήν σου» (Ἡσ. 58.1), καὶ πάλι λέγει, «Ἒπ΄ ὅρος ὑψηλὸν ἀναβηθι ὁ εὐαγγελιζόμενος Σιῶν» (Ἡσ. 40.9), καὶ παρακάτω λέγει, «Ὑψώσατε, μὴ φοβεῖσθε» (Ἡσ. 40.9). Πάλι ὁ Δαβὶδ λέγει, «Ἐκοπίασα κράζων, ἐβραγχίασεν ὁ λάρυγξ μου» (Ψάλμ. 68.4). Ὁ Ἰωάννης ὁ Θεολόγος στὴν Καθολικὴ ἐπιστολὴ τοῦ λέγει, «Βλέπετε ἑαυτοὺς» (Β’ Ἰωάν. 1.8). Ὁ Παῦλος; «Βλέπετε πῶς περιπατεῖτε» (Ἔφ. 5.15). Ὁ Κύριος, «Ἐγὼ παρρησία ἐλάλησα τῷ κόσμω, καὶ ἐν κρυπτῶ ἐλάλησα οὐδὲν» (Ἰωάν. 18.20). Καὶ ἀλλοῦ ὁ Εὐαγγελιστὴς γι’ Αὐτὸν λέει, ὅτι «Ἔστηκε, καὶ ἔκραξεν λέγων· Ἐὰν τὶς διψά, ἐρχέσθω πρὸς μέ, καὶ πινέτω» (Ἰωάν. 7.37).

Βλέπεις μὲ πόσο ἀγώνα, μὲ πόση σπουδή, πὼς κράζει μὲ παρρησία καὶ κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ μπεῖ στὸ βαθύτερο νόημα; Καὶ πάλι ὁ μακάριος Παῦλος λέγει, «Βλέπετε τοὺς κύνας, βλέπετε τοὺς κακοὺς ἐργάτας, Βλέπετε τὴν κατατομήν. Βλέπετε πῶς περιπατεῖτε, ὅτι αἳ ἡμέραι πονηραὶ εἰσι» (Φίλ. 3.2). Καὶ ὁ Ἰωάννης, «Βλέπετε ἑαυτούς, ἴνα μὴ ἀπολέσητε ἃ εἰργάσασθε, ὅτι πολλοὶ πλάνοι ἐξῆλθον εἰς τὸν κόσμον» (Β’ Ἰωάν. 1.8). Καὶ πολλὰ παρόμοια ὑπάρχουν στὶς θεῖες γραφὲς τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης, ποὺ βοοῦν γιὰ νὰ μᾶς ἀφυπνίσουν ἀπὸ τὴν ραθυμία μας. Ἐμεῖς ὅμως πράττουμε τὰ ἀντίθετα, ὅπως εἶπε καὶ ὁ προφήτης Ἠσαΐας, ὅτι «Τοῖς ὠσὶν αὐτῶν βαρέως ἤκουσαν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν» (Ἡσ. 6.10).

Εἶναι νὰ θαυμάζει κανείς το πῶς, ἐνῶ ἀκοῦμε τόσο μεγάλα καὶ τόσα πολλὰ λόγια, δὲν ἐννοοῦμε νὰ καταλάβουμε. Γι’ αὐτὸ καὶ θὰ βρεθοῦμε ἀναπολόγητοι τὴν ἡμέρα τῆς ἐξετάσεως, ὅταν θὰ ἔρθει αὐτὸς ποὺ θὰ ρίξει φῶς στὰ κρυμμένα στὸ σκοτάδι καὶ θὰ φανερώσει τὶς ἐπιθυμίες τῶν καρδιῶν, ὅταν θὰ καθίσει στὸ κριτήριο καὶ θ’ ἀνοίξουν οἱ βίβλοι, αὐτὲς τὶς ὁποῖες τώρα ἐμεῖς χλευάζουμε ὅταν τὶς ἀκοῦμε, καὶ δὲν παραδεχόμαστε. Διότι καθένας ἀπὸ μᾶς παραστράτησε ἀκολουθώντας τὸ δικό του δρόμο καὶ ἐγκαταλείποντας τὴν εὐθεία ὁδό, κι ἔτσι γίναμε ὅπως ἤμασταν ἐξαρχῆς, ὅταν δὲν μᾶς καθοδηγοῦσες, Κύριε.

Πραγματικὰ σὲ μᾶς ἐκπληρώθηκε ἡ προφητεία τοῦ Δαβίδ, αὐτὴ ποὺ λέει, «Καὶ ἐμίγησαν ἐν τοῖς ἔθνεσι, καὶ ἔμαθον τὰ ἔργα αὐτῶν» (Ψάλμ. 105.35).  Γι’ αὐτὸ καὶ εἴμαστε οἱ τελευταῖοι σὲ ὅλη τὴ γῆ ἐξαιτίας τῶν ἁμαρτιῶν μας καὶ σὲ μᾶς ἐκπληρώνονται τὰ σημεῖα τῶν ἐσχάτων καιρῶν, ὅπως ἔχει γραφτεῖ, καὶ οἱ ποιμένες λύκοι καὶ τὰ πρόβατα κατασπαραγμένα, καὶ  λιμὸς πρὸ τῶν πυλῶν, ὄχι λιμὸς ἄρτου, οὔτε δίψα γιὰ νερό, ἀλλὰ πείνα ν’ ἀκούσει κανεὶς λόγο Θεοῦ. Κανεὶς λοιπὸν ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ἐλπίζουν στὸν Κύριο νὰ μὴν ἀπελπίζεται. Μὴν ἀθυμεῖτε, προσβλέποντες πάντοτε σὲ αὐτὸν ποὺ εἶπε, ὅτι «Μὲθ΄ ὑμῶν εἰμι» (Ματθ. 28.20).

β.   Νὰ ἔχετε θάρρος, διότι δὲν θ’ ἀφήσει ὁ Κύριος πεινασμένες τὶς ψυχὲς τῶν δικαίων. Περὶ αὐτῆς τῆς πνευματικῆς πείνας λέγει ὁ Κύριος διὰ τοῦ προφήτου, «Καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἐπάγω λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν, οὐ λιμὸν ἄρτου, οὐδὲ δίψαν ὕδατος, ἀλλὰ λιμὸν τοῦ ἀκοῦσαι λόγον Θεοῦ. Καὶ περιδραμοῦνται ἀπὸ ἀνατολῶν ἕως δυσμῶν, ζητοῦν τὲς τὸν λόγον Κυρίου» (Ἀμως 8.11-12).

Βλέπεις ὅτι δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἄρτου; Διότι ὁ Θεὸς δὲν ὁμιλοῦσε περὶ τοῦ ἄρτου. Ὢ πόσο δεινὸς καὶ βλαβερὸς καὶ ψυχοφθόρος λιμός, ὢ λιμὸς πρόξενος τῆς αἰωνίου κολάσεως! Αὐτὸς ὁ λιμὸς εἶναι ποὺ προξενεῖ κάθε πονηρὸ πράγμα, αἴτιος παντὸς κακοῦ. Αὐτὸν τὸν λιμό, ὅταν τὸν προεῖδε ὁ προφήτης Δαβὶδ ἐπερχόμενο, παρακαλοῦσε τὸν Θεὸ λέγοντας, «Ὁ Θεός μου, μὴ παρασιωπήσης ἂπ΄ ἐμοῦ» (Ψάλμ. 27.1). Καὶ γιὰ τοὺς σπουδαίους ἐκείνους πιστοὺς ποὺ θ’ ἀναζητοῦν τότε τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ προφήτευσε λέγων, «Ρύσασθαι ἐκ τοῦ θανάτου τὰς ψυχᾶς αὐτῶν, καὶ διαθρέψαι αὐτοὺς ἐν λιμῶ» (Ψάλμ. 32.19). Καὶ ἀλλοῦ λέγει, «Καὶ ἐν ἡμέραις λιμοῦ χορτασθήσονται» (Ψάλμ. 36.19). Καὶ πάλι,  «Ἐλεήμων καὶ οἰκτίρμων ὁ Κύριος τροφὴν ἔδωκεν τοῖς φοβούσιν αὐτὸν» (Ψάλμ.110.4-5). Αὐτὰ εἶπε ὁ Δαβὶδ γιὰ ὅσους ἐρευνοῦν τὶς Γραφές, ὅτι δὲν θὰ πεινάσουν. Νὰ ἐρευνήσουμε τὶς Γραφές, ἀδελφοί, γιὰ νὰ μὴν πεινάσουμε ὅταν θὰ ἔρθει ὁ ψυχοφθόρος λιμός, νὰ ἐρευνήσουμε γιὰ νὰ μὴν πλανηθοῦμε, γιὰ νὰ μὴν ἀγόμαστε καὶ φερόμαστε ἀπὸ κάθε ἄνεμο ποὺ φυσάει.

Γι’ αὐτὸ καὶ λέγει ὁ Κύριος πρὸς τοὺς ἀμελεῖς, «Πλανάσθε, μὴ νοοῦντες τὰς Γραφᾶς» (Ματθ. 22.29). Πράγματι, τέτοιοι ἄνθρωποι πλανῶνται. Ἀπὸ ποῦ προῆλθε ὁ ψυχοκτόνος λιμός; Ἐπειδὴ δὲν ἐρευνᾶμε τὶς Γραφὲς ἢ μήπως ὄχι; Ἀλήθεια πόσα ἀγαθὰ δὲν στερηθήκαμε, ἐπειδὴ ἐγκαταλείψαμε τὶς Γραφές, μὴ ὑπακούοντας στὸ πρόσταγμα τοῦ Δεσπότη! Νὰ κοπιάζεις στὴν ἔρευνα, νὰ ἐρευνᾶς καὶ νὰ ζητᾶς καὶ θὰ βρεῖς πολὺ τὸν ἀνέκφραστο πλοῦτο, θησαυρὸ κρυμμένο στὸν ἀγρό, θὰ ἐννοήσεις τὴν θεία Γραφή.

Ἐρεύνησε καὶ θὰ βρεῖς, καὶ ἀφοῦ βρεῖς, πούλησε πάντα ὅσα ἔχεις καὶ ἀγόρασε ἐκεῖνο τὸν ἀγρό, τὴν καλὴ γνώση τῆς Ἁγίας Γραφῆς, στὴν ὁποία κρύβεται ὁ Υἱός, ἡ ἀληθινὴ Σοφία τοῦ Πατρός, τὸν ὁποῖο ὅταν βρεῖς θὰ εἶσαι μακάριος, ὅπως εἶναι γραμμένο, ὅτι «Μακάριος ἄνθρωπος, ὃς εὖρεν σοφίαν». Ἐρεύνησε ἀγαπητέ, κι ἂν εἶσαι πλούσιος ἢ φτωχός, εἴτε δοῦλος, εἴτε ἐλεύθερος, εἴτε ἄνδρας, εἴτε γυναίκα. «Ἐρευνᾶτε τὰς γραφᾶς» (Ἰωάν. 5.39). Διότι ἡ Ἁγία Γραφὴ εἶναι ταμεῖο κάθε ἀγαθοῦ.

Ἀλλὰ ἃς ἐπιστρέψουμε στὸ θέμα μας, διότι γιὰ τὴν συντέλεια ἡ ὁμιλία καὶ περὶ τῶν ψευδοπροφητῶν καὶ ψευδοδιδασκάλων καὶ περὶ τῶν ἄθεων αἱρετικῶν ποὺ περικυκλώνουν ἀπὸ παντοῦ, ὡς χείμαρροι καὶ πλανοῦν πολλούς. Καὶ ἀπὸ ποῦ προέκυψε αὐτό; Εἶναι φανερὸ ὅτι ἀπὸ τὴν ἀγνωσία καὶ ἀπειρία τῶν προϊσταμένων, διότι ὅπου ὑπάρχει ἀπειρία ποιμένων, ἐκεῖ ἥ των προβάτων ἀπώλεια.

Τί νὰ πῶ πρῶτα; Γιὰ τὴν συντέλειά μας; Ἢ μήπως νὰ στηλιτεύσω τὰ ἄθεα δόγματα τῶν αἱρετικῶν; Ἂν ἦταν ὁ καιρὸς κατάλληλος, θὰ μποροῦσα νὰ κάνω γνωστὰ δημοσίως τὰ βέβηλα δόγματά τους καὶ τὰ ἄθεσμα πράγματα καὶ θριαμβευτικὰ νὰ τ’ ἀναιρέσω. Εἶναι ὅμως μεγάλος ὁ ἀγώνας καὶ πολὺς ὁ λόγος ποὺ πρέπει νὰ γίνει γιὰ νὰ γυμνωθοῦν καὶ ν’ ἀναιρεθοῦν τὰ ἀκάθαρτα δόγματα. Γι’ αὐτὸ εἶναι ἀναγκαῖο πρὸς τὸ παρὸν νὰ παρουσιασθοὺν ἀπὸ τὴν Ἁγία Γραφὴ αὐτοί, ὡς ἐχθροί του Χριστοῦ καὶ λύκοι ποὺ ἐκδιώκονται ἀπὸ παντοῦ καὶ ἐκβάλλονται ἀπὸ τὰ πρόβατα τοῦ Χριστοῦ.

Δίκαια ἀποκλήθηκαν λύκοι ἀπὸ τοὺς προφῆτες καὶ ἀπὸ αὐτὸν τὸν ἴδιο τὸν Δεσπότη καὶ ἀπὸ τοὺς μακάριους Ἀποστόλους. Ὄχι μόνο λύκοι, ἀλλὰ καὶ ἀσεβεῖς, καὶ ἀντίδικοι, καὶ ἐχθροί, καὶ ἐπίβουλοι, καὶ βλάσφημοι, καὶ ὑποκριτές, καὶ κλέπτες, καὶ ληστές, καὶ βδελυροί, καὶ ψευδοπροφῆτες, καὶ ψευδοδιδάσκαλοι, καὶ ὁδηγοὶ τυφλοί, καὶ πλάνητες, καὶ πονηροί, καὶ ἀντίχριστοι, καὶ σκάνδαλα, καὶ υἱοὶ τοῦ πονηροῦ, καὶ ζιζάνια, καὶ ἄθεοι καὶ πνευματομάχοι, αὐτοὶ ποὺ βλασφημοῦν τὸ Πνεῦμα τῆς χάριτος. Αὐτοὶ δὲν θὰ βροῦν συγχώρεση οὔτε στὸν παρόντα αἰώνα, οὔτε στὸ μέλλοντα. Ἐξαιτίας τοῦ θὰ βλασφημηθεῖ ἡ ὁδὸς τῆς ἀλήθειας. Μεταξύ των ἄλλων καὶ τέκνα τοῦ πονηροῦ ὀνομάζονται, ὅπως λέγει ὁ θεολόγος, «Φανερά ἐστι τὰ τέκνα τοῦ διαβόλου» (Ἃ’ Ἰωάν. 1.10).

Ἐπειδὴ ἔφθασε  σὲ μᾶς τὸ τέλος τῶν αἰώνων, ὅπως λέγει ὁ Ἀπόστολος, καὶ ἦρθαν οἱ δύσκολοι καιροί, ἡ ἀνομία πλήθυνε, καὶ ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν ψυχράνθηκε, καὶ οἱ πλάνοι πολλοί, καὶ οἱ πλανημένοι περισσότεροι. Ἃς σχολιάσουμε, λοιπόν, τὰ ἱερὰ βιβλία, στὰ ὁποῖα ἀφοῦ βροῦμε τὴν ὁδὸ τῆς ἀληθείας, θὰ βαδίζουμε ἀναβαίνοντας στὰ ἅγια ὅρη, τοὺς προφῆτες ἐννοῶ καὶ τοὺς ἀποστόλους, γιὰ νὰ μὴν πλανηθοῦμε καὶ μᾶς παρασέρνει κάθε ἄνεμος τῆς διδασκαλίας, μὲ τὰ ψεύτικα παιχνίδια τῶν ἀνθρώπων, μὲ τὴν πανούργα μέθοδο τῆς πλάνης.

Ἃς μὴν μείνουμε κάτω, ἀλλὰ ἃς ἀνέβουμε μαζὶ μὲ τοὺς ἅγιους μαθητὲς πάνω στὸ ὅρος τὸ μακάριο, καὶ ἃς ἀκούσουμε τὸν ποιμένα μας ποὺ λέγει, «Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε» (Λουκ. 21.8), «Βλέπετε μὴ τὶς ὑμᾶς πλανήση» (Μάρκ. 13.5). Καὶ ὁ Ἰωάννης λέγει τὰ ἴδια, «Ἴνα μὴ ἀπολὲ σητε ἃ εἰργάσασθε» (Β’ Ἰωάν. 1.8). Καὶ ὁ Παῦλος, «Βλέπετε τοὺς κύνας· Βλέπετε πῶς περιπατεῖτε» (Φίλ. 3.2). Τὸ «Βλέπετε» δὲν εἰπώθηκε γιὰ κανέναν ἄλλο λόγο, παρὰ μόνο γιὰ τὴν δική μας ἀσφάλεια, σχετικὰ μὲ αὐτοὺς τοὺς πλάνους ποὺ φορᾶνε τὴν προβειὰ καὶ κρύβουν τὸ λύκο, ἐξαπατώντας τοὺς ἀμελέστερους.

Ὡς πάρα πολὺ ἀναγκαῖο λέγετε παντοῦ στὶς Γραφές, τὸ «Βλέπετε», καὶ τὸ «Ὁρᾶτε», καὶ «Γρηγορεῖτε», καὶ «Προσέχετε», ὄχι μόνο σὲ μᾶς, ἀλλὰ καὶ σὲ ὁλόκληρό το ποίμνιο. Τίποτα δὲν παρασιώπησε ἡ Ἁγία Γραφὴ ἀπὸ ὅσα μᾶς συμφέρουν.

γ. Μου ἔρχονται δάκρυα, ὅταν ἀκούω ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μᾶς μερικοὺς νὰ λένε, «μήπως λέγονται αὐτὰ στὶς θεῖες Γραφές;». Καὶ αὐτὸ ὄχι μόνο ἀπὸ λαϊκούς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ νομίζουν ὅτι εἶναι ποιμένες καὶ κατέχουν τὶς θέσεις τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἀποστόλων, ὄχι ὅμως καὶ τοὺς τρόπους. Πρὸς αὐτοὺς εἶναι εὐκαιρία νὰ εἰπωθεῖ, Ἀλίμονό σας, ὁδηγοὶ τυφλοὶ καὶ ἀμαθεῖς καὶ ἀστήρικτοι, ἐσεῖς ποὺ φροντίζετε τὸν ἱματισμό σας, ἀλλὰ ὄχι τὴν μόρφωση,  ἐσεῖς ποὺ ἐγκαταλείψατε τὴν διακονία τοῦ λόγου καὶ διακονεῖτε τὴν κοιλία, «Ὤν ο Θεος η κοιλια, καί ηδοξα εν τή αισχυνη» (Φίλ. 3.18). Ἐσεῖς ποὺ καταχράστε τὸ γάλα,  τὸ μαλλὶ καὶ τὸ κρέας τῆς ποίμνης, χωρὶς νὰ φροντίζετε γιὰ τὰ πρόβατα. Πῶς θὰ ξεφύγετε τὴν τιμωρία, ὅταν ἀμελεῖτε τόσο μεγάλη σωτηρία;

Ἐγὼ παρασυρθεῖς ἀπὸ τὴν ὁμιλία, θὰ παρουσιάσω περισσότερες μαρτυρίες, ἀποδεικνύοντας μέσα ἀπὸ τὴν Ἁγία Γραφή, ἀπὸ τὰ Εὐαγγέλια καὶ τοὺς προφῆτες καὶ τοὺς ἀποστόλους, μὲ τὴ χάρη τοῦ Χριστοῦ, πὼς κλείνει τὰ στόματα αὐτῶν ποὺ λαλοῦν ἄδικα, γιὰ νὰ φωτισθεῖ ἡ καρδιὰ αὐτῶν ποὺ ἐπιθυμοῦν τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ.

Ἀπὸ ποῦ ἀλλοῦ νὰ ξεκινήσουμε, παρὰ ἀπὸ αὐτὸν ποὺ εἶπε, «Ἐγώ ειμι η αρχη και το τελος» (Ἀποκ. 22.13); Ἃς γνωρίσει καθένας τὸν νοῦ του καὶ τὴ σκέψη του, ἀφοῦ ἀποθέσει κάθε βιοτικὴ μέριμνα. Εἶπε ὁ Κύριος, «Βλέπετε, μή πλανηθητε. Πολλοί γάρ επί τώ ονόματί μου ελεύσονται λέγοντες, ὄτι Εγω ειμι ο Χριστος· καί πολλους πλανήσουσι» (Λουκ. 21.8). Καὶ πάλι, «Προσέχετεεαυτοις απο των ψευδοπροφητῶν, οἴτινες ερχονται προς υμάς εν εν δύμασι προβάτων, ἔσωθεν δέ εισι λύκοι αρπαγες· ἂλλ΄ ἀπο τῶν καρπῶν αὐτών επιγνωσεσθε αὐτοὺς» (Ματθ. 7.15), λέει,  δηλαδὴ ἀπὸ τὰ λόγια, ἀπὸ τὴν ψευδοπροφητεία, ἀπὸ τὴν ὑποκρισία τους, ἀπὸ τὴν κακοδοξία τους, ἀπὸ τὴν βλασφημία τους θὰ τοὺς καταλάβετε.

«Οὐ γὰρ δύναται δένδρον σαπρὸν ποιεῖν καρποὺς καλούς. Πὰν γὰρ δένδρον εκ τού ιδιου καρπού επιγινωσκεται» (Ματθ. 7.18-19). Ἔτσι κι ἐσεῖς αὐτοὺς θὰ τοὺς καταλάβετε ἀπὸ τοὺς καρπούς τους. Ὅταν πιὰ τοὺς ἀναγνωρίσετε, μὴν τοὺς λαμβάνετε στὴν οἰκία, μὴν τοὺς τιμήσετε, μὴ ζητήσετε ἀπὸ αὐτοὺς λόγο διδασκαλίας, μὴν βάλετε τοὺς μαργαρίτες σᾶς μπροστά τους, ἀλλὰ προσέχετε ἀπὸ τὴν ζύμη τους, δηλαδὴ ἀπὸ τὴν αἵρεσή τους.

Κανείς σας νὰ μὴν κακιώσει καὶ νὰ μὴ βαρυγκωμήσει μὲ αὐτὰ ποὺ λέω, διότι μιλάει ὁ Θεός. Ἀκοῦστε ἐσεῖς οἱ ποιμένες, τὴν φωνὴ τοῦ Ἀρχιποιμένος,ἀκοῦστε πὼς ἀποκαλύπτει καὶ καταδεικνύει τοὺς κρυφοὺς λύκους, ἀκοῦστε καὶ φροντίστε τὸν ἑαυτό σας καὶ ὅλο το ποίμνιο. «Βλέπετε τοὺς κύνας» (Φίλ. 3.2),  «βλέπετε τοὺς κλέπτας». «Ο γάρ μή εισερχομενος δια τὴς θύρας εἰς τὴν αὐλὴν τῶν προβάτων, ἂλλ΄ ἀναβαίνων αλλαχοθεν, κλέπτης εστι και ληστης» (Ἰωάν. 10.1). Καὶ πάλι γιὰ τὰ ἴδια λέγει, «Ο μή ών μὲτ΄ ἐμοῦ, κὰτ΄ ἐμού εστι» (Ματθ.12.30). Καὶ πάλι πρὸς αὐτοὺς ἔλεγε, «Ὑμείς εκ τού πατρος τού διαβολου εστε» (Ἰωάν. 8.44). «Οὐαί υμιν, ὅτι κλείετε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ὑμεῖς γὰρ οὐκ εἰσέρχεσθε, οὐδέ τους εισερχομενους αφιετε εἰσελθεῖν» (Ματθ. 23.14). Καὶ ἀλλοῦ πάλι, «Ὑμεῖς οὐκ έστε εκ τῶν προβάτων τών εμων» (Ἰωάν. 10.26).

Βλέπεις πὼς παντοῦ ὁ Δεσπότης στηλιτεύει καὶ καταδεικνύει τοὺς ἀσεβεῖς, γιὰ νὰ μὴν πλανηθοῦμε; Ὢ τῆς ἀνεκφράστου συγκαταβάσεως, ὢ τῆς πέρα ἀπὸ κάθε σύλληψη ἀγαθότητος! Τί ν’ ἀνταποδώσουμε στὸν Κύριο γιὰ ὅλα αὐτά; Τί θ’ ἀπολογηθοῦμε στὸν Ἀρχιποιμένα; Ὢ ποιμένες, συνάδελφοι ποιμένες! Ὁρίστε λίγα ἀπὸ τὰ πολλά. Κοιτάξτε πὼς παντοῦ ὁ Δεσπότης στὸ Εὐαγγέλιο βοᾶ γιὰ τὴν δική μας ἀσφάλεια, «Βλέπετε, γρηγορεῖτε, προσέχετε, σπουδάσατε,ἀγωνίσασθε»!  Καὶ ὄχι μόνο στὰ Εὐαγγέλια βοᾶ, ἀλλὰ καὶ διὰ μέσω τῶν θεοφόρων προφητῶν, καὶ τῶν θεολόγων μαθητῶν λέει τὰ ἴδια.

Σὲ ὅλα αὐτὰ μιλᾶ σύμφωνα μὲ τὸ θεϊκὸ θέλημά Του καὶ μοῦ τὸ μαρτυρεῖ ὁ Παῦλος, ὅταν λέει, «Τού εν εμοι λαλουντος Χριστοῦ» (Β’ Κορ. 13.3).  Ἃς φέρουμε τώρα ἀνάμεσά μας τοὺς θεολόγους, καὶ ἃς ἀκούσουμε ἀπὸ αὐτοὺς τί μᾶς παραγγέλλουν γιὰ τοὺς αἱρετικούς. Πές μας, μακάριε Πέτρο, ἐσένα ποὺ σὲ μακάρισε ὁ Κύριος καὶ Θεὸς μᾶς Ἰησοῦς Χριστός, πὲς μᾶς για τους πλάνους καὶ αὐτοὺς ποὺ μέλλει νὰ  πλανήσουν τὴν ποίμνη τοῦ Χριστοῦ, τὴν ὁποία σου παρέδωσε καὶ στὴν ἐμπιστεύθηκε ὁ ἀρχιποιμένας καὶ ἐπίσκοπός των ψυχῶν μας. Πὲς ὅσα σου χορήγησε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο καὶ στήριξε τὴν ποίμνη σου. Δεῖξε μᾶς τοὺς κρυφοὺς λύκους, ὅπως ὁ διδάσκαλός σου Χριστός, ὁ Κύριος.

Ὁ Πέτρος εἶπε, «Τοῦτο πρώτον γινώσκετε, ὄτι ελευσονται επ΄ ἐσχάτων τών ημερων εμπαικται,κατα τάς ιδιας επιθυμιας πορευόμενοι» (Β’ Πετρ. 3.3). Καὶ πάλι λέγει, «Καί εν υμιν εσονται ψευδοδιδάσκαλοι, οἵτινες παρεισάξουσιν αἱρέσεις απωλειας, καί τον αγορασαντα αὐτοὺς Δεσπότην αρνουμενοι. Καί πολλοι εξακολουθησουσιν αὐτῶν ταίς ασελγειαις· οἶς τό κριμα οὐκαργεῖ, καί η απωλεια αὐτῶν οὐ νυστάζει· κατάρας τέκνα, καταλείποντες τὴν εὐθείαν οδον» (Β’ Πετρ. 2.1-2). Αὐτὰ ἐλάλησε ὁ Πέτρος, ὁ πραγματικὰ μακάριος, Πέτρος τῆς πίστεως ἡ πέτρα, πάνω στὴν ὁποία ὁ Χριστὸς οἰκοδόμησε τὴν Ἐκκλησία, αὐτὸς ποὺ κατέχει τὰ κλειδιὰ τοῦ παραδείσου. Ὁ Πέτρος ποὺ περπάτησε πάνω στὰ κύματα, ὁ θερμὸς ἐραστὴς τοῦ Δεσπότη Χριστοῦ, αὐτὸς ποὺ ἔρριψε τὸν Σίμωνα τὸν Μάγο στὴ Ρώμη, ὁ κορυφαῖος καὶ πρωτοστάτης τὸν πρῶτο ληστὴ καὶ μαθητὴ τοῦ διαβόλου (σ.μ. ἐννοεῖ τὸν Σίμωνα).

Βλέπεις πῶς μιλᾶ ὁ Χριστὸς μέσα ἀπὸ ὅλα αὐτά; Διότι καὶ στὰ Εὐαγγέλια εἶπε τὰ ἴδια σ’ αὐτούς, ὅτι «Ὑμείς εκ τού πατρος υμων τού διαβολου εστε» (Ἰωάν. 8.44). Γνώρισα πολλοὺς ποὺ λένε, «καὶ αὐτοὺς ὁ Θεὸς τοὺς ἔπλασε» (διότι λένε ὅτι χωρὶς τὸν Θεὸ δὲν ἔγινε τίποτα), χωρὶς νὰ καταλαβαίνουν οὔτε τί λένε, οὔτε γιὰ ποιὸ πράγμα βεβαιώνουν. Συμφωνῶ κι ἐγὼ ὅτι ὁ Θεὸς ἔκτισε, ἀλλὰ ἔκτισε πάνω σε έργα ἀγαθά, ὥστε πάνω σ’ αὐτὰ νὰ ἀκολουθήσουμε καὶ νὰ γίνουμε τέκνα Θεοῦ διὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως.

δ. Αλλά ἃς ἐπανέλθουμε στὸ θέμα μας. Ὁ Ἰωάννης λέγει, «Καὶ νῦν ἀντίχριστοι πολλοὶ γεγόνασι» (Ἃ’ Ἰωάν. 2.18), καὶ πάλι, «Βλέπετε ἑαυτούς, ἴνα μὴ ἀπολέσητε ἃ εἰργάσασθε· ὅτι πολλοὶ πλάνοι εἰς τὸν κόσμον ἐξῆλθον» (Β’ Ἰωάν. 1.8). Ἀγαπητοί, μὴ παντὶ πνεύματι πιστεύετε, ἀλλὰ δοκιμάζετε τὰ πνεύματα εἰ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ἐστιν· ὅτι πολλοὶ ψευδοπροφῆται εἰς τὸν κόσμον εἰσεληλύθασι» (Ἃ’ Ἰωάν. 4.1) . Καὶ πάλι λέγει, «Εἰ τὶς ἔρχεται πρὸς ὑμᾶς, καὶ ταύτην τὴν διδαχὴν οὐ φέρει μὲθ΄ ἐαυτοῦ, μὴ λαμβάνετε αὐτὸν εἰς οἰκίαν, καὶ Χαίρειν αὐτῶ μὴ λέγετε. Ὁ γὰρ λέγων αὐτῶ χαίρειν, κοινωνεῖ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ τοῖς πονηροῖς» (Β’ Ἰωάν. 1.10). Καὶ πάλι, «Πᾶς ὁ παραβαίνων, καὶ μὴ μένων ἐν τῇ διδαχὴ τοῦ Χριστοῦ, Θεὸν οὐκ ἔχει» (Β’ Ἰωάν. 1.9).

Αὐτὰ μας προτρέπει ὁ Ἰωάννης, Ἰωάννης ὁ υἱὸς τῆς βροντῆς, ὁ περισσότερο ἀγαπημένος ἀπὸ ὅλους τους μαθητές. Αὐτὸς ποὺ στήριξε μὲ τὴν θεολογία τὴν Ἐκκλησία ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς γῆς καὶ ἔφραξε τὰ στόματα τῶν αἱρετικῶν.

Ὁ Ἰάκωβος εἶπε, «Ὃς ἐὰν δοκὴ φίλος αὐτῶν εἶναι, ἐχθρός του Θεοῦ καθίσταται» (Ἰακ. 4.4). Ἀκοῦστε ὅλοι ἐσεῖς ποὺ συντρώγετε μὲ τοὺς αἱρετικοὺς τὴν ὀδυνηρὴ ἀπόφαση, ὅτι εἶστε ἐχθροί του Χριστοῦ. Διότι αὐτὸς ποὺ συμφιλιώνεται μὲ τοὺς ἐχθρούς του βασιλέως δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι φίλος του. Οὔτε θ’ ἀξιωθεῖ τὴν αἰώνιο ζωή, ἀλλὰ θὰ χαθεῖ μαζὶ μὲ τοὺς ἐχθροὺς καὶ θὰ ὑποστεῖ τὰ χειρότερα.

Ἰούδας ὅ του Ἰακώβου εἶπε, «Παρεισέδυσαν τινὲς ἄνθρωποι οἱ ἔκπαλαι προγεγραμμένοι εἰς τοῦτο τὸ κρίμα, ἀσεβεῖς, τὴν τοῦ Θεοῦ ἠμῶν χάριν μετατιθέντες εἰς ἀσέλγειαν, καὶ τὸν μόνον Δεσπότην καὶ Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν ἀρνούμενοι» (Ἰουδ. 1.4). Καὶ πάλι λέγει, «Ἒπ΄ ἐσχάτων των χρόνων  ἔσονται ἐμπαῖκται, κατὰ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας αὐτῶν πορευόμενοι τῶν ἀσεβειῶν. Οὗτοι εἰσι οἱ ἀφόβως ἑαυτοὺς ποιμαίνοντες, νεφέλαι ἄνυδροι, παντὶ ἀνέμω περιφερόμεναι, ἀστέρες πλανῆται, οἶς ὁ ζόφος τοῦ σκότους εἰς αἰώνας τετήρηται». Αὐτὰ καὶ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ παραινεῖ σὲ μᾶς ὁ Ἰούδας ὁ καλός.

Ἔλα κι ἐσὺ Παῦλε, τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς, καὶ πὲς μᾶς ὁ ἴδιος κατὰ τὴν δοθεῖσα σσὲ σένα χάρη τοῦ Θεοῦ, μίλησέ μας γιὰ τὸν παρόντα πονηρὸ αἰώνα. Φανέρωσε τοὺς κρυφοὺς λύκους, στηλίτευσε καὶ νίκησε τοὺς κλέφτες της ἁγίας ποίμνης τοῦ Θεοῦ. Ὁ Παῦλος εἶπε, «Οἶδα ὅτι εἰσελεύσονται μετὰ τὴν ἄφιξίν μου λύκοι βαρεῖς εἰς ὑμᾶς, μὴ φειδόμενοι τοῦ ποιμνίου» (Πράξ. 20.29).

Βλέπεις παντοῦ τους θεολόγους ποὺ συμφωνοῦν μὲ τὸν Διδάσκαλο σχετικὰ μὲ τοὺς ἄθεους αἱρετικούς, ὀνομάζοντάς τους σκύλους καὶ λύκους; Ὅπως καὶ ἀλλοῦ λέγει ὁ Παῦλος, «Βλέπετε τοὺς κύνας, βλέπετε τοὺς κακοὺς ἐργάτας, βλέπετε τὴν κατατομήν. Βλέπετε μὴ τὶς ὑμᾶς ἔσται ὁ συλαγωγῶν διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης. Βλέπετε ἀκριβῶς πῶς περιπατεῖτε, ὅτι αἳ ἡμέραι πονηραὶ εἰσι» (Φίλ. 3.2).

Ποιὸς θὰ δικαιολογηθεῖ ὅτι δὲν ἤξερε, ὅταν ἀκούει τέτοιες προειδοποιήσεις; Καὶ ἀλλοῦ πάλι, «Μὴ παραδέχεσθε αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν» (Τίτ. 3.10). Καὶ πάλι, «Διδαχαῖς ποικίλαις καὶ ξεναις μὴ παραφέρεσθε» (Ἑβρ. 13.9), καὶ πάλι,  «Αἱρετικοὶ ἄνθρωποι προκόψουσιν ἐπὶ τὸ χεῖρον, πλανῶντες καὶ πλανώμενοι» (Β’ Τιμ. 3.13), καὶ ἀλλοῦ, «Τοῖς μεμιασμένοις καὶ ἀπίστοις οὐδὲν καθαρὸν» (Τίτ.  1.15).

Ἀκοῦστε τὰ αὐτὰ ἐσεῖς ποὺ κάνετε ἀγάπες μαζί τους, πὼς θὰ ξεφύγετε ἀπὸ τὴν τιμωρία ποὺ ἔρχεται πάνω σας, ὅσοι μολύνεστε μαζὶ μ’ αὐτοὺς τρώγοντας καὶ πίνοντας; Πῶς τολμᾶτε νὰ προσέρχεστε στὰ θεία καὶ φρικτὰ μυστήρια τοῦ Χριστοῦ; Ἢ μήπως δὲν ἀκούσατε τὸν μακάριο Παῦλο ποὺ βοᾶ, ὅτι «Οὐ δύνασθε ποτήριον Κυρίου πιεῖν, καὶ ποτήριον δαιμόνων· οὐ δύνασθε τραπέζης Κυρίου μετέχειν, καὶ τραπέζης δαιμονίων» (Ἃ’ Κορ. 10.21).

Φύγετε μακριὰ ἀπὸ αὐτοὺς καὶ μὴ ἔχετε ἐπαφὴ μὲ τὴν ἀκαθαρσία. Ἄραγε θὰ σᾶς πείσουμε; ἢ μήπως μάταια κοπιάζουμε καὶ μιλᾶμε στὸν ἀέρα; Πλὴν ὅμως γι’ αὐτοὺς ποὺ θέλουν καὶ ἐνδιαφέρονται νὰ μάθουν τὸν λόγο καὶ νὰ τὸν ἐφαρμόσουν, δὲν θὰ ραθυμήσω, οὔτε θ’ ἀπομακρυνθοῦμε ἀπὸ τὰ λόγια τοῦ Παύλου. Θὰ τὰ ξαναπῶ καὶ ἀκοῦστε, «Μὴ γίνεσθε ἐτεροζυγοῦντες ἀπίστοις. Τὶς γὰρ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος;» (Β’ Κορ. 6.14).

Ποῦ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ἀθυρόστομοι, ποῦ λένε ὅτι δὲν ἀναφέρονται αὐτὰ στὴν Ἁγία Γραφή; [Αὐτοὶ γιὰ τοὺς ὁποίους ἰσχύει]« Ὧν ὁ Θεὸς ἡ κοιλία, καὶ ἡ δόξα ἐν τῇ αἰσχύνη αὐτῶν, οἵ τα ἐπίγεια φρονοῦντες»( Φίλ. 3.19); Αὐτὰ ὁ Παῦλος παρακαλεῖ καὶ διδάσκει καὶ προτρέπει, ὁ Παῦλος, τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς, τὸ περιτείχισμα τῆς Ἐκκλησίας, ὁ πολυάθλος καὶ γενναῖος, ἡ θεοφθόγγος λύρα, ὁ κήρυκας τοῦ Χριστοῦ, ὁ καταγραφέας τῶν δογμάτων, ἡ σάλπιγγα τοῦ Λόγου, ὁ ρήτορας τῆς εὐσεβείας, ἡ σαγήνη τῶν ἐθνῶν.

Οἱ μακάριοι θεολόγοι εἶπαν αὐτὰ καὶ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ γιὰ τοὺς ἄθεους καὶ ἄπιστους. Οἱ προφῆτες ποὺ προηγήθηκαν παλαιότερα εἶπαν τὰ ἴδια. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τοὺς φέρουμε καὶ αὐτοὺς στὸ μέσο. Εἶπε ὁ προφήτης Δαβίδ, «Οὐκ ἔστιν ἐν στόματι αὐτῶν ἀλήθεια» (Ψάλμ. 5.10). Πάλι λέγει, «Κύριε, οὐχὶ τοὺς μισοῦντάς σε ἐμίσησα, καὶ ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου ἐξετηκόμην; Τέλειον μίσος ἐμίσουν αὐτούς, καὶ εἰς ἐχθροὺς ἐγένοντο μοὶ» (Ψάλμ. 138.21). Ὁ Σολομώντας λέγει, ὅτι «Δυσσεβοῦντες ὑποκρίνονται εὐσέβειαν». Πάλι λέγει, «Υἱέ, μὴ σὲ πλανήσωσιν ἄνδρες ἀσεβεῖς, μηδὲ πορευθῆς ἐν ὀδῶ μὲτ΄ αὐτῶν» (Πάρ. 1.10). Ὁ Ἠσαΐας ὁ προφήτης ἢ καλύτερα ὁ Κύριος μέσω τοῦ προφήτη λέγει, «Υἱοὺς ἐγέννησα, καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δὲ μὲ ἠθέτησαν» (Ἡσ. 1.2), καὶ πάλι, «Οὐκ ἔστι χαίρειν τοῖς ἀσεβέσι, λέγει Κύριος» (Ἡσ. 57.21).

ε’. Άραγε ἀρκοῦν αὐτὰ ἢ νὰ παρουσιάσω καὶ ὅλους τους προφῆτες; Ἀλλὰ αὐτὰ ἀρκοῦν γι’ αὐτοὺς ποὺ θέλουν ν’ ἀκούσουν. Διότι αὐτὸς ποὺ δὲν προσέχει στὰ λεγόμενα, οὔτε μὲ τὰ περισσότερα θὰ πεισθεῖ. Ἃς μελετήσουμε λίγο ἀκόμα τὰ λόγια τοῦ προφήτη Δαβὶδ καὶ ἃς δοῦμε πὼς στηλιτεύει καὶ ἀποκαλύπτει τὸν κρυμμένο δόλο τους καὶ λέγει, «Οὐκ ἔστιν ἐν στόματι αὐτῶν ἀλήθεια· ἡ καρδία αὐτῶν ματαῖα» (Ψάλμ. 5.10) καὶ τὰ καθεξῆς. Παρατήρησε τὴν σύνεση τοῦ προφήτη, πὼς κάνει γνωστοὺς καὶ ἀποκαλύπτει τοὺς κακοδόξους, γιὰ νὰ μὴν πλανηθοῦμε.

Ἀκοῦστε οἱ ὀρθόδοξοι καὶ μὴν συμφωνεῖτε μὲ τοὺς αἱρετικούς. Ἀκοῦστε οἱ ποιμένες καὶ φρίξτε καὶ μὴ σιωπᾶτε, ἀλλὰ κηρύξτε τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Μὴν δίνετε τόπο στὸν διάβολο, μὴν ἀνοίγετε τὴν θύρα στοὺς λύκους. Μιμηθεῖτε τὸν μακάριο ἀπόστολο Πέτρο,  ὅταν βλασφημοῦσε ὁ τρισκατάρατος Σίμωνας καὶ ἔλεγε γιὰ τὸν ἑαυτό του ὅτι εἶναι ἡ δύναμη τοῦ Θεοῦ, οὔτε μιὰ στιγμὴ δὲν σιώπησε, ἢ δὲν ἀνέβαλλε ἀλλὰ ἀφοῦ τὸν ἔλεγξε καὶ ἀπέδειξε ὅτι εἶναι ψεύτης καὶ ληστὴς καὶ ἀντίθεος, τὸν ἔριξε κάτω καὶ τὸν παρέδωσε στὴν ἀπώλεια.

Κατὰ παρόμοιο τρόπο καὶ τὸν διάδοχο αὐτοῦ, ἢ μᾶλλον τὴν σπορὰ τοῦ διαβόλου, τὸν Μοντάνο, τὸν μιαρὸ καὶ ἀκάθαρτο καὶ ἄθεο, μαζὶ μὲ τὶς δύο μοιχαλίδες, ὁ Ἀπόστολος, ἀφοῦ τὸν ἔλεγξε καὶ τὸν ἀπέδειξε ἀντίθεο καὶ ψευδοχριστὸ καὶ ψευδοπροφήτη, τὸν ἀποστόμωσε, τοῦ ἔφραξε τὸν μιαρό του στόμα στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, χωρὶς νὰ περιμένει, χωρὶς ν’ ἀναβάλει τὴν ἀντιμετώπιση τῆς βλασφημίας του.

Ἔτσι νὰ κάνετε κι ἐσεῖς, ποιμένες, καὶ νὰ μὴν συγκοινωνεῖτε μὲ τὰ ἀκάθαρτα ἔργα τοῦ σκότους, ἀλλὰ ἀντίθετα νὰ ἐλέγχετε, ὅπως καὶ οἱ Ἀπόστολοι καὶ ὁ θεοπάτορας Δαβίδ, ὁ ὁποῖος κατέβαλε πολλοὺς μόχθους καὶ πολλοὺς ἀγῶνες, ἐλέγχοντας, ἐπιτιμώντας καὶ στηλιτεύοντας αὐτοὺς καὶ ἀπευθυνόμενος γι’ αὐτοὺς στὸ Θεό, λέγοντας, «Ἕως πότε ἁμαρτωλοί, Κύριε, ἕως πότε ἁμαρτωλοὶ καυχήσονται; (Ψάλμ. 93.3) Διασκόρπισον αὐτοὺς ἐν τῇ δυνάμει σου (Ψάλμ. 58.12). Δὸς αὐτοῖς, Κύριε, κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν, ὅτι οὐ συνήκαν εἰς τὰ ἔργα σου, Κύριε (Ψάλμ. 27.4-5). Κύριε, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξουδενώσεις(Ψάλμ. 72.20)».

Καὶ πάλι παρακαλεῖ ὁ Δαβὶδ ἀπευθύνοντας δεήσεις στὸν Δεσπότη, γιὰ νὰ κατέβει ὁ ἴδιος καὶ νὰ ἐκπληρώσει τὸ αἴτημά του, βοώντας καὶ λέγοντας, «Κύριε, κλῖνον οὐρανούς, καὶ καταβηθι(Ψάλμ. 143.5)· Κύριε μὴ χρονίσης (Ψάλμ. 69.6). Ταχὺ προκαταλαβέτωσαν ἠμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου, Κύριε (Ψάλμ. 78.8)». Καὶ τί κάνει ὁ φιλάνθρωπος Θεός, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ σωθοῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, καὶ νὰ ἔρθουν σὲ γνώση τῆς ἀλήθειας, ἐπειδὴ εἶναι κοντὰ σὲ αὐτοὺς ποῦ τὸν ἐπικαλοῦνται ἀληθινά; Δὲν παράκουσε οὔτε παρεῖδε τὴν δέηση τῶν ἁγίων, ἀλλὰ «Ἔκλινεν οὐρανούς, καὶ κατέβη» (Ψάλμ. 17.10) καὶ οἰκονόμησε τὰ πάντα γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ γένους μας καὶ μᾶς ὑπέδειξε τὰ πάντα, πράττοντας καὶ διδάσκοντας ὁ ἴδιος.

Ὕστερα, γιὰ νὰ δώσει παράδειγμα σὲ ὅσους ἔμελλε νὰ γίνουν προϊστάμενοι τῶν Ἐκκλησιῶν, ὥστε μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο νὰ ἐκδιώκουν τοὺς αἱρετικούς, ἔφτιαξε φραγγέλιο ἀπὸ σκοινιά, καὶ εἰσερχόμενος τοὺς ἔδιωξε ὅλους ἀπὸ τὸ ἱερὸ καὶ τοὺς ἀπώθησε καὶ τοὺς καταδίωξε λέγοντας, «Ὁ οἶκός μου, προσευχῆς ἐστιν· ὑμεῖς δὲ αὐτὸν ἐποιήσατε σπήλαιον ληστῶν» (Μάρκ. 11.17). Ἀκοῦστε οἱ προϊστάμενοι τῶν Ἐκκλησιῶν, σὲ σᾶς ὑπέδειξε τὸ καλὸ παράδειγμα, ὥστε ν’ ἀκολουθήσετε τὰ ἴχνη Του, προσέχοντας παντοῦ μὲ ἀκρίβεια, καὶ διώχνοντας τοῦ λύκους νὰ φυλάσσετε τὸ ποίμνιο.

Ἔπειτα, ἀφοῦ τοὺς ἔβγαλε ὅλους ἔξω, ὅσους φρονοῦσαν τὰ ἀντίθετα, τέλος προεῖπε καὶ τὴν ἐρήμωσή τους καὶ τὸν ἀφανισμό, αὐτὰ ποὺ θὰ γίνουν σὲ κάθε γενεὰ σ’ αὐτοὺς ποὺ φρονοῦν τὰ ἀντίθετα, λέγοντας, «Ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος» (Λουκ. 13.35). Πρόσεξε πὼς ἔγιναν οἱ λόγοι ἔργο, διότι οἱ ἐχθροὶ καὶ ἐπίβουλοί της Ἐκκλησίας, δηλαδὴ οἱ αἱρετικοί, παραδίδονται στὴν ἀπώλεια σὲ κάθε γενεά, σύμφωνα μὲ τὸν λόγο τοῦ Κυρίου, τὸν ὁποῖο εἶπε, ὅτι «Πάσα φυτεία, ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ Πατήρ μου, ἐκριζωθήσεται» (Ματθ. 15.13),  καὶ αὐτὸ ἔγινε.

Αὐτὸς πρῶτος το ἔπραξε καὶ ἄφησε παράδειγμα, μετὰ τὴν Ἀνάληψή Του στοὺς οὐρανοὺς οἱ μακάριοι Ἀπόστολοι τοὺς ἀντιμετώπισαν. Μετὰ ἀπὸ αὐτούς, τὰ θεία διδάγματά τους καὶ οἱ διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας καὶ οἱ Ἅγιες Σύνοδοι ποὺ ἔγιναν κατὰ καιρούς, ὅσους ἔμεναν ἀμετανόητοί τους ἐκρίζωσαν καὶ τοῦ παρέδωσαν στὴν ἀπώλεια, σύμφωνα μὲ αὐτὸ ποὺ ἔχει γραφεῖ, ὅτι «Ἀπολεῖς πάντας τους λαλοῦντας τὸ ψεῦδος» (Ψάλμ. 5.7). Ποῦ εἶναι αὐτοὶ ποὺ πολέμησαν κάποτε τὴν Ἐκκλησία, βασιλιάδες καὶ τύραννοι καὶ φιλόσοφοι; Δὲν διασκορπίσθηκαν καὶ χάθηκαν καὶ δὲν ἔμεινε τίποτα ἀπ’ αὐτούς;

στ’. Που εἶναι ἡ καυχησιολογία καὶ ἡ θρασύτητα τῶν Ἰουδαίων; Ποῦ εἶναι ὁ Σίμων ὁ Μάγος, ὁ πρῶτος αἱρετικός, ὁ μαθητὴς καὶ πρόδρομος τοῦ Ἀντιχρίστου; Που εἶναι τὸ κακὸ γέννημα τῆς μανίας του, ὁ διάδοχός της ἀσέλγειας Μοντανός, ὁ ἔξαρχος τῶν κακῶν μαζὶ μὲ τὶς δυὸ μοιχαλίδες καὶ τὰ κατ’ αὐτοὺς λεγόμενα μυστήρια, ποὺ εἶναι ἄξια νὰ παραδοθοῦν στὴ λήθη, τὰ βδελυρὰ καὶ ἀκάθαρτα, γιὰ τὰ ὁποῖα ἔλεγε ὁ Ἀπόστολος, «Τὰ γὰρ κρυφὴ γινόμενα ὓπ΄ αὐτῶν, αἰσχρόν ἐστι καὶ λέγειν» (Ἔφ. 5.12);

Ποῦ ὁ Μαρκίων, ποὺ ὁ Οὐάλης, ποὺ ὁ Μάνης, ποὺ ὀ Βασιλίδης, ποὺ ὁ Νέρων, που ο Ἰουλιανός, πουο Ἄρειος, ποὺ ὁ Νεστόριος, ποὺ εἶναι ὅλοι ὅσοι ἀντιτίθενται στὴν ἀλήθεια, γιὰ τοὺς ὁποίους βοᾶ ἡ Ἐκκλησία, ὅτι «Ἐκύκλωσαν μὲ κύνες πολλοὶ» (Ψάλμ. 21.17); Δὲν χάθηκαν ὅλοι; Διασκορπίσθηκαν ἐξαιτίας τῆς βλασφημίας του καὶ ἐκδιώχθηκαν ὡς λύκοι. Διότι βρῆκαν ἀντιμέτωπούς τους γενναίους ἀγωνιστὲς καὶ πραγματικοὺς ποιμένες, τοὺς προϊσταμένους των τότε Ἐκκλησιῶν, τοὺς μακάριους ἄνδρες.

Βλέπω ὅμως μεγάλη διαφορά των τότε ποιμένων μὲ τοὺς τωρινούς. Ἐκεῖνοι ἦταν ἀγωνιστές, τοῦτοι φυγόμαχοι. Ἐκεῖνοι ἐνδιαφέρονταν γιὰ τὰ δόγματα καὶ τὰ ἱερὰ βιβλία, τοῦτοι γιὰ τὰ ἱμάτια καὶ τὰ διαδήματα. Αὐτοὶ ἀφήνουν τὰ πρόβατα καὶ φεύγουν ὡς μισθωτοί, ἐκεῖνοι ἔθεταν καὶ τὴν ψυχὴ τοὺς ὑπὲρ τῶν προβάτων, μιμούμενοι τὸν Καλὸ Ποιμένα. Πόσο ἄξιοι θαυμασμοῦ οἱ μακάριοι ἐκεῖνοι ἄνδρες, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα ἔχουν γραφτεῖ στὸ βιβλίο τῆς ζωῆς, τοὺς ὁποίους φοβήθηκαν οἱ δαίμονες καὶ τρόμαξαν οἱ αἱρετικοί, καὶ «Ἐφράγη στόμα λαλούντων ἄδικα» (Ψάλμ. 62.12).

Θὰ πῶ κι ἐγὼ τὰ ἴδια μὲ τὸν Δαβίδ, ὁ ὁποῖος θρηνολογώντας ἔλεγε, «Ποῦ εἰσι τὰ ἐλέη σου τὰ ἀρχαῖα, Κύριε;» (Ψάλμ. 88.50). Θὰ πῶ κι ἐγὼ δακρυσμένος, ποὺ εἶναι ἡ χορεία ἐκείνων τῶν μακαρίων ἐπισκόπων καὶ διδασκάλων, οἱ ὁποῖοι ἔλαμψαν ὡς φωστῆρες στὸν κόσμο, προσφέροντες λόγο ζωῆς; Τί ἐμποδίζει νὰ τοὺς παρουσιάσουμε κι αὐτούς, ἂν καὶ ἦταν λίγοι ἐν μέσω πολλῶν; Διότι καὶ ἡ ἁπλὴ μνημόνευσή τους εἶναι ἁγιασμὸς τῆς ψυχῆς.  Ποὺ εἶναι ὁ Εὐόδιος, ἡ εὐωδία τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων διάδοχος καὶ μιμητής;Ποῦ ὁ Ἰγνάτιος, τὸ κατοικητήριο τοῦ Θεοῦ; Ποῦ ὁ Διονύσιος τὸ πετεινὸ τοῦ οὐρανοῦ; Ποῦ ὁ Ἰππόλυτος ὁ γλυκύτατος καὶ ὀξύνους; Ποῦ ὀ Βασίλειος ὁ Μέγας καὶ παραλίγο ἰσαπόστολος; Ποῦ ὀ Αθανάσιος ὁ ἅγιος που ἐπιθυμοῦσε σφόδρα καὶ κατεῖχε τὶς ἀρετές; Ποῦ ὁ Γρηγόριος, ὁ δεύτερος θεολόγος καὶ ἀνίκητος στρατιώτης τοῦ Χριστοῦ, μαζὶ μὲ τὸν συνονόματό του; Ποῦ ὁ Ἐφραὶμ ὁ πολύς, ἡ παρηγοριὰ τῶν ἀθυμούντων, ἡ παιδαγωγία τῶν νέων, ἡ χείρα βοηθείας τῶν μετανιωμένων, τὸ ξίφος κατὰ τῶν αἱρετικῶν, τὸ δοχεῖο τοῦ Πνεύματος, τὸ σκεῦος τῶν ἀρετῶν;

Βλέπεις πόση εἶναι ἡ ἀπόσταση καὶ ἡ διαφορὰ ἐκείνων τῶν μακαρίων καὶ τούτων τῶν σημερινῶν; Γνώρισα καὶ ἄλλους θεοφόρους διδασκάλους, ἀλλὰ ἀρκοῦν πρὸς τὸ παρόν.  Ἐκεῖνοι τὴν ψυχῆς τους, ὅπως εἰπώθηκε προηγουμένως, ἔθεσαν ὑπὲρ τῶν προβάτων, τοῦτοι ἔφυγαν ἀφοῦ παράτησαν τὰ πρόβατα.  Ἐκεῖνοι δυνατοὶ στὰ λόγια καὶ στὶς πράξεις, τοῦτοι στὰ χρήματα καὶ στὶς περιουσίες καὶ στοὺς ἵππους καὶ στὰ  μουλάρια καὶ στὰ χωράφια καὶ στὰ κοπάδια καὶ στοὺς μάγειρες καὶ στὸ γιορτινὸ τραπέζι. Μέρα καὶ νύχτα γι’ αὐτὰ μιλᾶνε, γιὰ τὸ λογικὸ ποίμνιο οὔτε λόγος νὰ γίνεται, ἂν καὶ γι’ αὐτὸ θὰ τοὺς ζητηθεῖ λόγος κατὰ τὴν μεγάλη ἡμέρα τῆς κρίσεως.

Ἔπειτα, ἂν τοὺς μιλήσει κάποιος γιὰ κανένα βιβλίο, ἀποκρίνονται λέγοντας, «Φτωχὸς εἶμαι καὶ δὲν μπορῶ ν’ ἀποκτήσω βιβλία». Καὶ στὴ συνέχεια προσέρχονται ὄχι ὡς φτωχοί, ἀλλὰ φορώντας ἐνδύματα λαμπρά, ἔχοντας χοντρὰ βαλάντια, καὶ σβέρκο σὰν τοῦ ταύρου, ἀκολουθούμενοι ἀπὸ πλῆθος μαθητῶν ἢ γιὰ νὰ πῶ καλύτερα μαγείρων. Γιὰ τὰ ὑπόλοιπα εἶναι ντροπὴ νὰ μιλήσω, διότι ἀπὸ τὸ περίσσευμα τοῦ πλούτου ἀπέκτησαν συνεισάκτους μὲ τὴν πρόφαση ὅτι χρειάζονται ὑπηρέτριες. Ὢ τί μεγάλη ντροπή! Ὢ πόσο κακιὰ καλοζωΐα! Ὢ πικρὴ φιλαργυρία!  Ὢ ἀχόρταγη κοιλιά!

Ἀπὸ κεῖ λοιπὸν προέρχονται τὰ σκάνδαλα καὶ τὰ κουτσομπολιά, καὶ οἱ ντροπὲς καὶ οἱ λοιδορίες καὶ οἱ θόρυβοι. Ἔπειτα ἀποκρίνονται, ὅταν ἐγκαλοῦνται, «Δὲν ἀδικῶ κανένα, ἔχω τὸ δικαίωμα στὰ δικά μου χρήματα». Ἔπειτα, ἂν κάποιος ἀπὸ τοὺς αἱρετικοὺς διδάσκει διεστραμμένα ὡς παράφρονας, κανεὶς δὲν ἀντιλέγει, πουθενὰ αὐτὸς ποὺ θὰ πολεμήσει. Ὅλοι γίνονται τότε πτωχοί, σιωπηλοί, φυγάδες. Ὢ κακιὰ ρίζα πάντων των κακῶν, φιλαργυρία! Ἀπὸ τὸν πλοῦτο περιμένετε νὰ σωθεῖτε; Ἀλλὰ  «Εὐκοπώτερόν ἐστι κάμηλον διὰ τρυμαλίδος ραφίδος εἰσελθεῖν, ἢ πλούσιον εἰς βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Ματθ. 19.24).  Μὲ τὴν καλοπέραση, τὴν μέθη καὶ τὴν ἔπαρση θέλετε νὰ νικήσετε τὶς αἱρέσεις; Ἀλίμονό σας, καλοπερασάκηδες καὶ ἐπηρμένοι, ποὺ στολίζεστε μὲ χρυσάφι καὶ διάφορα ἐνδύματα. Πῶς θὰ ὑποδείξετε σὲ ἄλλους τὴν καλὴ πτωχεία τοῦ Χριστοῦ, ποῦ πτώχευσε γιὰ μᾶς, ποῦ παρήγγειλε στοὺς μαθητές Του νὰ μὴν ἔχουν οὔτε χάλκινο νόμισμα στὶς τσέπες τους;

Πραγματικὰ πλανάσθε χωρὶς νὰ καταλαβαίνετε τὶς Γραφές.  Δὲν ἀκοῦτε τὸν Κύριο ποὺ λέγει, «Μακάριοι οἱ πτωχοί», καὶ πάλι, «Ἀλίμονο σὲ σᾶς τοὺς πλούσιους», καὶ «Μὴ θησαυρίζετε ἐπὶ τῆς γῆς» (Ματθ. 6.19). Ὁ πλοῦτος σᾶς πλήθυνε καὶ ὁ λόγος σᾶς ἐξαφανίστηκε. Τὰ ἐνδύματά σας ἔγιναν τροφὴ γιὰ τὸν σκῶρο. Γι’ αὐτὰ θὰ δώσετε λόγο στὸν Ἀρχιποιμένα Χριστό. Διότι γνωρίζετε ὅτι καθένας ἀπὸ μᾶς θὰ δώσει λόγο στὸν Θεὸ γιὰ τὸν ἑαυτό του, ἐνῶ ἐσεῖς καὶ γιὰ τὸν ἑαυτό σας καὶ γιὰ τὰ πρόβατα, ἀρχιερεῖς καὶ ἱερεῖς καὶ διάκονοι, καθένας γιὰ ὅ,τι πιστώθηκε.

Προσέξτε, μὴν ξεχνᾶτε τὰ τάλαντα. Προσέχετε τοὺς ἑαυτούς σας καὶ ὁλόκληρό το ποίμνιο. Βλέπετε μὴν λείψει κανένα ἀπὸ τὰ πρόβατα τῆς ποίμνης. Αὐτὸ νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἂν χαθεῖ κάποιο πρόβατο ἐπειδὴ τὸ ἔφαγαν τὰ θηρία, ἐξαιτίας τῆς δικιᾶς σᾶς ἀμέλειας, χάθηκε ἡ ζωὴ σᾶς ὁλόκληρη, διότι τὸ αἷμα τοῦ θ’ ἀπαιτήσει ἀπὸ ἐσὰς ὁ Κριτής.

ζ’. Συνέλθετε λοιπὸν καὶ κηρύξτε τὸν λόγο, ἀπορρίψτε κάθε βιοτικὴ μέριμνα, προσέχετε μὲ ἀκρίβεια πὼς πορεύεσθε, «Βλέπετε τοὺς κύνας».  Πάλι λέω προσέχετε καὶ δὲν θὰ σταματήσω νὰ τὸ λέω. Προσέχετε τοὺς κλέπτες, προσέχετε γιατί ὁ κόσμος γέμισε λαοπλάνους.  Ἀγρυπνεῖτε καὶ μένετε καθαροί, ὅσοι ἔχετε λάβει τὸ δεσποτικὸ χάρισμα. Νὰ εἶστε σὲ ἐγρήγορση καὶ νὰ περιμένετε τὴν ὥρα τῆς φοβερῆς παρουσίας τοῦ Δεσπότη,  ὅταν θὰ ἔρθει νὰ ζητήσει τὸν λόγο ἀπὸ ἐσὰς ἐσὰς ποὺ σᾶς ἔχει ἐμπιστευθεῖ τὰ τάλαντα.

Ἔχοντας αὐτὰ κατὰ νοῦ ἀγαπητοί μου, «Ποιμάνατε τὸ ἐν ὑμὶν ποίμνιον τοῦ Θεοῦ» (Ἃ’ Πέτρου 5.2), ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος, ὄχι ἐξ ἀνάγκης ἀλλὰ μὲ τὴν δική σας θέληση, οὔτε γιὰ λόγους αἰσχροκέρδειας, ἀλλὰ μὲ προθυμία, ὄχι ὡς τύραννοί του κλήρου,  ἀλλὰ δίνοντας παράδειγμα. Καὶ ὅταν θὰ φανερωθεῖ ὁ Ἀρχιποιμένας, θὰ λάβετε τὸν ἁμαράντινο στέφανο τῆς δόξης.  Τὸ ξαναλέω καὶ ἀκοῦστε, «ἱερεῖς Κυρίου, Βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ πάντες λαοί, ἄρχοντες καὶ πάντες κριταὶ γῆς· νεανίσκοι καὶ παρθένοι, πρεσβύτεροι μετὰ νεωτέρων(Ψάλμ. 148.11-12). Ἐνωτίσασθε, πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκουμένην» (Ψάλμ. 48.2),  μικροὶ καὶ μεγάλοι, εἴτε ἄρρενες εἴτε θήλεις, «Ἐπὶ τῷ αὐτῶ πλούσιος καὶ πένης»(Ψάλμ. 48.3),  προσέξτε τὰ λεγόμενα, παρακαλῶ. Διότι προτίθεμαι νὰ σᾶς ἀποδείξω μέσα ἀπὸ τὶς Ἅγιες Γραφές, ὅτι δὲν εἶναι Χριστιανοί, ὅλοι οἱ Χριστιανοί,  ἀλλὰ αὐτοὶ ποὺ καλοῦνται μόνο κατ’ ὄνομα ξεγελᾶν τὸν ἑαυτὸ τους  μένοντας μόνο στὴν ὀνομασία.

Στὰ λόγια πολλοὶ εἶναι οἱ Χριστιανοί, στὰ ἔργα ὅμως λίγοι καὶ σπάνιοι, ἐμφανίζονται ὡς Χριστιανοὶ καὶ ὡς μαθητὲς τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ στὰ ἔργα εἶναι προδότες, στὰ λόγια εἶναι εὐσεβεῖς καὶ φιλεύσπλαχνοι,  ἀλλὰ στὰ ἔργα ἀσεβεῖς καὶ ἄσπλαχνοι, στὸ ὄνομα Χριστιανοὶ στὰ ἔργα ἐθνικοί,  ὅπως εἶπε ὁ προφήτης Δαβίδ, ὅτι «Ἐμίγησαν ἐν τοῖς ἔθνεσι, καὶ ἔμαθον τὰ ἔργα αὐτῶν» (Ψάλμ. 105.35).  Πραγματικά,  σὲ μᾶς ἐκπληρώθηκε αὐτὴ ἡ προφητεία. Πόσοι καὶ πόσοι Χριστιανοὶ ἀσχολοῦνται μὲ τοὺς ἰουδαϊκοὺς καὶ εἰδωλολατρικοὺς μύθους, μὲ γενεαλογίες,  μαντεῖες,  ἀστρολογίες, μαγγανεῖες, φυλακτήρια,  μὲ παρατηρήσεις ἡμερῶν καὶ χρόνων, οἰωνοσκοπίες, ὀνειρομαντίες καὶ τιτιβίσματα. Στὶς πηγὲς ἀνάβουν λυχνάρια καὶ ξεπλένονται, παρατηροῦν τὰ συναπαντήματα καὶ τρῶνε κρέατα ἀπὸ θυσίες στὰ εἴδωλα, καὶ αἷμα ἀπὸ ζῶα πνιγμένα καὶ θηριάλωτα καὶ πολλὰ τέτοια παρόμοια. Πῶς νὰ λογισθοῦν ὡς Χριστιανοί, ὅσοι κάνουν τέτοιου εἴδους ἐνέργειες;

Μὲ ποιὸ θάρρος τολμοῦν νὰ ὀνομάζονται Χριστιανοί; Πῶς τολμᾶν νὰ προσέρχονται στὰ Θεῖα Μυστήρια αὐτοὶ ποὺ εἶναι χειρότεροι καὶ ἀπὸ τοὺς εἰδωλολάτρες; Πάλι ἀκοῦστε, πόσοι καὶ πόσοι Χριστιανοὶ ἀκολουθοῦν τὶς συνήθειες τῶν ἐθνικῶν, μασκαρεμένοι, μὲ ξεφωνητά, μὲ χοροὺς καὶ χειροκροτήματα, μὲ γυναικεῖο στολισμὸ ἐνῶ εἶναι ἄνδρες; Σ’ αὐτοὺς ποὺ τὰ πράττουν δὲν παρέχει κανένα ὄφελός το νὰ λέγονται Χριστιανοί. Ὅπως ἀκριβῶς ἡ παρθένος κόρη, ὅσο φυλάσσει τὴν ἁγνεία της, καλεῖται παρθένος κατ’ ἀξία καὶ εὐφημισμὸ καὶ εἶναι,  μὲ παρόμοιο τρόπο καὶ αὐτὸς ποὺ καλεῖται Χριστιανός, ὅταν παραβεῖ τὶς ἐντολὲς καὶ καταπατήσει τὴν ὑπόσχεση καὶ ἀθετήσει τὸ λόγο τοῦ Εὐαγγελίου καὶ πράξει τὰ ἔργα τῶν ἐθνικῶν, δὲν ἔχει κανένα ὄφελος ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστιανοῦ, ὅπως εἰπώθηκε προηγουμένως.

Ἐννοεῖστε λοιπὸν ὅλοι, ὅτι μὲ λίγα λόγια ἀπαρνηθήκαμε ὅλα ἐκεῖνα, ὅταν εἴπαμε, «ἀποτάσσομαι τῷ Σατανᾶ, καὶ πάσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ». Πρόσεξε τί εἶπες, «Πάσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ», κοίτα μὲ ποιὸν συντάχθηκες, ὄχι μὲ ἄγγελο, οὔτε μὲ ἐπίγειο βασιλιά, οὔτε μὲ ἄρχοντα τοῦ παρόντος αἰῶνος,  ἀλλὰ μὲ τὸν Βασιλέα τῶν βασιλέων καὶ τὸν Ἄρχοντα τῶν ἀρχόντων. Μὲ αὐτὸν συντάχθηκες καὶ αὐτὸν ὁμολόγησες παρουσία πολλῶν μαρτύρων. Στὸ χέρι Τοῦ βρίσκεσαι κι ἐσὺ καὶ τὰ λόγια σου. Ἀπὸ δῶ κι ἐμπρὸς λοιπόν, περίμενε Τὸν νὰ ἔρθει ἀπὸ τοὺς οὐρανοὺς καὶ νὰ προσκομίσει ὡς γραμμάτιο τὶς ὑποσχέσεις ποὺ ἔδωσες μπροστά σε ἀγγέλους καὶ ἀνθρώπους.

Πρόσεχε τὸν ἑαυτό σου, ἀδελφέ, καὶ φυλάξου ἀπὸ τὶς συνήθειες τῶν ἐθνικῶν. Ἀκοῦστε τὸν Παῦλο ποὺ λέει, «Τοῦτο οὒν λέγω, καὶ μαρτύρομαι ἐν Κυρίω, μηκέτι ὑμᾶς περιπατεῖν, καθὼς καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη περιπατεῖ ἐν ματαιότητι τοῦ νοῦ αὐτῶν, ἐσκοτισμένοι τὴ διανοία. Ὑμεῖς δὲ οὒχ οὕτως ἐμάθετε τὸν Χριστὸν» (Ἔφ. 4.17). Προσέχετε τὰ λεγόμενα, ἀγαπητοί, καὶ μὴν συναναστρέφεστε μὲ ὅσους πράττουν τέτοια. Πολλοὶ εἶναι οἱ μαθητὲς τῆς ἀπώλειας καὶ θὰ αὐξηθοῦν περισσότερο. Προσέχετε, διότι οἱ μέρες εἶναι πονηρὲς καὶ ὂ  παρὸν αἰώνας προβάλλει τοὺς δικούς του ὑπηρέτες.

η’.  Καὶ μὴ θαυμάζεις ἂν οἱ ποιμένες γίνονται λύκοι, διότι πρὸς τοὺς ποιμένες καὶ τοὺς πρεσβυτέρους ἀπευθυνόμενος ὁ Παῦλος ἔλεγε, ὅτι «Ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται ἄνδρες λαλοῦντες διεστραμμένα» (Πράξ. 20.30).  Οπότε κανένας νὰ μὴν σᾶς πλανήσει, ἐπειδὴ ἐξωτερικὰ ἔχει ἀγγελικὸ σχῆμα, ἐνῶ ἐσωτερικὰ διαβολικό. Γι’ αὐτὸ ὁ Ἰησοῦς ἔλεγε, «Βλέπετε, μὴ τὶς ὑμᾶς πλανήση».  Κι ἐγὼ ξανὰ τὰ ἴδια λέγω, προσέχετε μὴ σᾶς πλανήσει κανείς, οὔτε ἀπὸ μέσα,  οὔτε ἀπὸ ἔξω,  μήτε ἐπίσκοπος, μήτε πρεσβύτερος, μήτε διάκονος, μήτε ἀναγνώστης ἢ ὁποιοσδήποτε ἄλλος, ἐὰν λέγει διεστραμμένα,  οἱ ὁποῖοι ἔρχονται σὲ σᾶς μὲ ἐνδυμασία προβάτου, ἐνῶ ἐσωτερικὰ εἶναι λύκοι ἅρπαγες, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εὐσεβῆ μορφή, ἀρνοῦνται ὅμως τὴν δύναμή της εὐσέβειας.

    Ἐσεῖς νὰ μὴν πλανηθῆτε, ἀλλὰ ὅπως παραλάβατε ἀπὸ τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό, ἔτσι νὰ πορεύεστε, καὶ ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης θὰ εἶναι μαζί σας. Γὶ  αὐτὰ ἐδῶ θὰ δώσω λόγο καὶ ἀφοῦ πῶ λίγα γιὰ τὰ σημεῖα τῆς συντελείας, θὰ σταματήσω. Ὅταν ἀρχίζω νὰ μιλάω γιὰ τὴν συντέλεια μὲ πιάνει φρίκη καὶ δέος. Ὅλα τα ἔργα τοῦ Κυρίου εἶναι θαυμάσια, μεγάλα καὶ φοβερὰ καὶ δοξασμένα,  ἐνῶ ἡ συντέλεια καὶ τὸ μυστήριο τῆς δευτέρας αὐτοῦ παρουσίας ξεπερνᾶ κάθε λόγο καὶ κατανόηση καὶ ἔννοια,  ὑπερβαίνει κάθε διήγηση καὶ καταπλήσσει μόνο μὲ τὸ ἄκουσμα.  Μὲ πολὺ πόθο κατέβαλαν μεγάλο ἀγώνα οἱ μαθητές, γιὰ ν’ ἀκούσουν ἀπὸ τὸν διδάσκαλο τὰ σημεῖα τῆς συντέλειας.

    Ὅπως ἀκούσατε πολλὲς φορὲς στὸ Εὐαγγέλιο νὰ λέγεται, «Καθημένου τοῦ Ἰησοῦ ἐπὶ τοῦ ὅρους τῶν Ἐλαιῶν, προσῆλθον αὐτῶ μαθηταὶ αὐτοῦ κὰτ΄ ἰδίαν λέγοντες· Εἰπὲ ἠμίν, τί τὸ σημεῖον τῆς σῆς παρουσίας, καὶ τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος» (Ματθ. 24.3). Πρόσεξε τὴν σοφία καὶ τὴν σύνεση τῶν μαθητῶν.  Ὅταν ἤθελαν νὰ Τὸν ρωτήσουν κάτι μεγάλο, δὲν ἔρχονταν ὅλοι μαζί, ἀλλὰ ἕνας ἕνας καὶ ἔλεγαν, «Εἰπὲ ἠμίν, Δέσποτα» καὶ «εἰπὲ ἠμίν, ἀγαθέ».

    Πὲς μᾶς καρδιογνώστα, πὲς μᾶς ἐσὺ ποὺ γνωρίζεις τὰ ἔσχατα καὶ τὰ πρῶτα, πὲς ἐσὺ ποὺ γνωρίζεις τὰ πάντα πρὶν γίνουν,  πὲς ἐσὺ ποὺ δημιούργησες τοὺς αἰῶνες, πές μας, ποιὸ εἶναι τὸ σημάδι τῆς παρουσίας Σου καὶ τῆς συντέλειας τοῦ αἰῶνος; ὅταν θὰ ἔρθεις νὰ κρίνεις τοὺς ζωντανοὺς καὶ τοὺς νεκροὺς ὅλης της οἰκουμένης; ὅταν θὰ καταργήσεις κάθε ἀρχὴ καὶ κάθε ἐξουσία καὶ δύναμη; ὅταν θὰ κλίνει μπροστά σου τὸ γόνατο τῶν ἐπιγείων καὶ τῶν ἐπουρανίων καὶ τῶν καταχθονίων, πὲς μᾶς ποιὸ εἶναι τὸ σημάδι τῆς παρουσίας σου,  ὥστε κι ἐμεῖς νὰ μπορέσουμε νὰ διδάξουμε στὰ ἔθνη τὴν ἔνδοξή σου παρουσία.

    Ὁ Κύριος τους εἶπε, «Βλέπετε, μὴ πλανηθῆτε· πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, λέγοντες, ὅτι Ἐγὼ εἰμι ὁ Χριστός. Βλέπετε, μὴ τὶς ὑμᾶς πλανήση· ὅτι ὁ καιρὸς ἐγγύς ἐστι» (Ματθ. 24.4-5).  Αὐτὸ ποὺ βλέπουμε κι ἐμεῖς τώρα μὲ τὰ μάτια μᾶς τὸ εἶπε τότε, ὅτι ὁ καιρὸς πλησιάζει καὶ νὰ ἔφτασε καὶ ὅλοι το βλέπουμε. Βλέπεις πόσο εἶναι τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ διδασκάλου, ν’ ἀποκαλύψει τοὺς ψευδοδιασκάλους καὶ τοὺς αἱρετικοὺς καὶ νὰ φανερώσει τὸν κρυμμένο τοὺς δόλο; Γι’ αὐτὸ καὶ πρὶν ἀπαντήσει στὴν ἐρώτηση τῶν μαθητῶν γιὰ τὰ σημεῖα,  αὐτοὺς προέβαλλε ὡς λύκους τῆς ποίμνης καὶ πρόδρομούς του Ἀντιχρίστου.

    Ἔπειτα προεῖπε καὶ τὰ ἀκόλουθα, πολέμους καὶ ἀκαταστασίες, ἔθνος ἐναντίον ἔθνους καὶ βασιλεία ἐναντίον βασιλείας, τὰ ὁποῖα, ἂν καὶ τὰ βλέπουμε τώρα, δὲν καταλαβαίνουμε, ἐνῶ βλέπουμε νὰ συμβαίνουν κατὰ τόπους πόλεμοι καὶ πεῖνες καὶ φοβερὰ καὶ σημεῖα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὰ ὑπόλοιπα ὅσα εἶπε. Δὲν καταλαβαίνουμε, ἐνῶ βλέπουμε νὰ συμβαίνουν τὰ περισσότερα.

    Τότε, εἶπε, «σκανδαλισθήσονται πολλοί, καὶ ἀλλήλους παραδώσουσι» (Ματθ. 24.10). Καὶ ποῦ δὲν ὑπάρχει προδοσία τώρα; Δὲν στράφηκαν ὁ ἕνας ἐναντίον τοῦ ἄλλου καὶ ἀλληλομισοῦνται; Καὶ αὐτὸ ἐκπληρώθηκε, ὅπως βλέπουμε. Δὲν στράφηκαν ὁ ἕνας ἐναντίον τοῦ ἄλλου, ἐπίσκοποι κατὰ ἐπισκόπων, πρεσβύτεροι κατὰ πρεσβυτέρων, διάκονοι κατὰ διακόνων, ἀναγνῶστες μεταξύ τους,  λαϊκοὶ ἐναντίων λαϊκῶν; «Διὰ γὰρ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν, ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν» (Ματθ. 24.12). Γι’ αὐτὸ παρήγγειλε ὁ Δεσπότης, «Ἐρευνᾶτε τὰς Γραφᾶς» (Ἰωάν. 5.39) καὶ δὲν θὰ πλανηθεῖτε.

    Ἄλλο πάλι σημάδι ἔθεσε ἀπὸ πρὶν λέγοντας, «Καὶ κηρυχθήσεται τοῦτο τὸ Εὐαγγέλιον ἐν ὅλη τὴ οἰκουμένη εἰς μαρτύριον πάσι τοῖς ἔθνεσι» (Ματθ. 24.14). Καὶ τότε νὰ προσδοκεῖς τὸ τέλος. Ἀνάμενε νὰ δεῖς τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως, τὸν υἱὸ τῆς ἀπώλειας, γιὰ τὸν ὁποῖο θὰ γίνει θλίψη πολλὴ καὶ μεγάλη ποὺ παρόμοιά της δὲν ἔγινα ἐξ ἀρχῆς τοῦ κόσμου. Καὶ πάλι λέγει, «Ἐγερθήσονται ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται, καὶ δώσουσι σημεῖα καὶ τέρατα, ὥστε, εἰ δυνατόν, πλανῆσαι καὶ τοὺς ἐκλεκτοὺς» (Ματθ. 24.14).

    Δὲς λοιπὸν πὼς μὲ τὰ παραπάνω καὶ μ’ αὐτὰ προειδοποιεῖ γιὰ τοὺς ψευδοπροφῆτες καὶ τοὺς ψευδοδιδασκάλους καὶ τοὺς ψευδαποστόλους τοῦ Ἀντιχρίστου, τοῦ υἱοῦ τῆς ἀπώλειας,  οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν ἀκάθαρτων πνευμάτων προβαλλόμενοι καὶ ὑπ  αὐτῶν ὑποκινούμενοι, γίνονται οἱ πρόδρομοι τοῦ Ἀντιχρίστου καὶ τοῦ ἐχθροῦ. Μὲ τὰ δικά τους δόγματα θὰ ἐξαπατήσουν καὶ θὰ προετοιμάσουν λαὸ κατάλληλο γιὰ νὰ ὑποδεχθεῖ τὸν υἱὸ τῆς ἀπώλειας.

θ’. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ θεία Γραφή, ἀδελφοί, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὡς τὸ τέλος βροντοφωνάζει ὅτι πολλοὶ πλάνοι ἐξῆλθαν στὸν κόσμο. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Δεσπότης εἶπε ἐπ’ αὐτοῦ, ὅτι «Ἰδοὺ προείρηκα ὑμὶν» (Μάρκ. 13.23).  Πρέπει νὰ ἐννοοῦμε τὴν σημασία κάθε λέξεως. «Ἰδοὺ προείρηκα ὑμίν». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι στὸ ἑξῆς δὲν θὰ ἔχετε δικαιολογία. «Ἰδοὺ προείρηκα ὑμίν». Ἐὰν πλανήσουν κάποιον ἀπό σας, θὰ εἶναι ἀσυγχώρητος. «Ἰδοὺ προείρηκα ὑμίν».  Εὔλογη δικαιολογία δὲν ἔχει κανείς.  «Ἰδοὺ προείρηκα ὑμὶν πάντα· Βλέπετε, μὴ πλανηθῆτε».

Προσέχετε, νὰ μὴν δεχτεῖτε ἄλλο ψευδὸ-χριστὸ ἀντὶ ἐμοῦ τοῦ ἀληθινοῦ. «Πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐν τῷ ὀνόματί μου, λέγοντες· ὅτι Ἐγὼ εἰμι ὁ Χριστός, καὶ πολλοὺς πλανήσουσι» (Λουκ. 21.8), καὶ «Ὁ καιρὸς ἐγγύς ἐστι» (Ἀποκ. 22.10).  Μὴ τρέξετε ξωπίσω τους. Προσέξτε, πόσος λόγος γίνεται στὶς Γραφὲς περὶ αὐτῶν. Γι’ αὐτὸ πολλὲς φορὲς σᾶς ὑπενθύμισα γιὰ τοὺς ἄθεους αἱρετικούς, καὶ τώρα παρακαλῶ, νὰ μὴν συμφωνήσετε μαζί τους σὲ κάποιο πράγμα, εἴτε γιὰ βρώση ἢ πόση ἢ φιλία ἢ σχέση ἢ ἀγάπη ἢ εἰρήνη. Διότι αὐτὸς ποὺ ἐξαπατᾶται καὶ συγκαταβαίνει μ’ αὐτούς, καθιστᾶ τὸν ἑαυτὸ τοῦ ξένο ἀπὸ τὴν καθολικὴ Ἐκκλησία.

Ὁ ἀληθινὸς καὶ ἀπονήρευτος μαθητὴς τοῦ Θεοῦ βροντοφωνάζει μὲ θάρρος, «Εἰ τὶς ὑμᾶς εὐαγγελίζεται πὰρ΄ ὃ παρελάβετε, ἀνὰ θέμα ἔστω» (Γαλ. 1.9). Ψάλλει τὰ λόγια τοῦ Δαβίδ, «Κύριε, οὐχὶ τοὺς μισοῦντάς σε ἐμίσουν, καὶ ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου ἐξετηκόμην; τέλειον μίσος ἐμίσουν αὐτοὺς» (Ψάλμ. 138.21). Φρίξτε καὶ τρομάξτε ὅσοι κάνετε ἀγάπες μαζί τους. Διορθωθεῖτε, γιὰ νὰ μὴ χαθεῖτε μαζὶ μὲ τὶς δικές τους ἀσέβειες. Ταιριάζει κι ἐδῶ το «Ἰδοὺ προείρηκα ὑμίν».

Ἀλλὰ ἃς ἐπανέλθουμε στὸ προκείμενο, τελειώνοντας τὸν λόγο γιὰ τὰ περὶ τῆς συντέλειας. Γιὰ νὰ μιλήσω μὲ συντομία, ὅσα προφητεύθηκαν ἐκπληρώθηκαν, πρέπει λοιπὸν νὰ εἶναι κάποιος ἕτοιμος καὶ προετοιμασμένος, καὶ νὰ μὴν ἀσχολείται  περισσότερο μὲ τὰ γεγραμμένα. Διότι πολλοὶ ἀμαθεῖς καὶ ἀστήρικτοι στὴν πίστη ἔγιναν διαστρεβλωτὲς τῶν θείων Γραφῶν. Ἐσὺ πρόσεξε, μὴν τοὺς πιστέψεις. Πολλὴ κακία, πολλὴ πονηριὰ ξεχύθηκε στὴ γῆ, πολλὰ σκάνδαλα. Ἐσὺ βλέπε, μὴν ἀπατηθεῖς. Μὴ παρεκκλίνεις στὰ δεξιά, οὔτε στ’ ἀριστερά, ἀλλὰ βάδιζε τὴν βασιλικὴ ὁδό.

Ἔχεις πολλοὺς πιστούς, ἀγαπητέ, καὶ ἂν δὲν εἶναι ἐπὶ τῆς γῆς, εἶναι στὸν οὐρανό. Μ’ αὐτοὺς νὰ σπεύσεις νὰ εἶσαι πάντοτε. Ἔχεις ἐκεῖ πανηγύρεις ἀγγέλων, ἔχεις πατριάρχες, προφῆτες, ἀποστόλους, εὐαγγελιστές. Ἔχεις μάρτυρες, ὁσίους, ὁμολογητὲς καὶ ὅσους διέπρεψαν στὸν μοναχικὸ βίο. Πολὺ πλῆθος, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα στὸ βιβλίο τῆς ζωῆς. Αὐτοὺς νὰ ποθεῖς, αὐτοὺς νὰ μιμεῖσαι. Μὴν τοὺς ἀποχωρίζεσαι, ἔχε τὴν μνήμη τους στὴν καρδιά σου μέρα-νύχτα. Νὰ ἔχεις πάντοτε στὰ χέρια σου τὰ βιβλία τους καὶ νὰ διαβάζεις, γιὰ νὰ βρεῖς πολὺ ὠφέλεια.

Γίνε ἔμπορος λόγου δικαιοσύνης, ὥστε νὰ μπορεῖς νὰ ἐλέγχεις ὅσους ἀντιλέγουν καὶ νὰ ἐπιτιμᾶς τοὺς παραμυθάδες, ν’ ἀποστομώνεις τοὺς αἱρετικοὺς καὶ ὅσους πέφτουν ἔξω νὰ τοὺς νουθετεῖς καὶ νὰ τοὺς ὁδηγεῖς στὴν μετάνοια. Νὰ ἐρευνᾶς τὴν Ἁγία Γραφή, ὥστε ὅταν δεῖς ἀκαταστασία καὶ σύγχυση, νὰ μὴν μπερδευτεῖς,  ἀλλὰ νὰ καταφύγεις σ’ αὐτήν. Πρόσεχε νὰ μὴν ἀποχαυνωθεῖς, οὔτε νὰ σαλευτεῖ ὁ νοῦς σου. Μὴν παραξενευτεῖς, ὅταν δεῖς πολλοὺς ἀσύνετους, πρέπει νὰ γίνουν αὐτά.

Ὅταν δεῖς πολλοὺς ψευδοπροφῆτες, θυμήσου τὸν Δεσπότη ποὺ εἶπε, «Ἐγερθήσονται ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται» (Ματθ. 24.24). Ὅταν δεῖς λαοπλάνους, θυμήσου τὸν προφήτη ποὺ εἶπε, «Οὐαὶ τοῖς γράφουσι πονηρίαν» (Ἡσ. 10.1).  Ὅταν δεῖς τοὺς εὐλαβεῖς καὶ πιστοὺς καὶ σοφοὺς νὰ ὑποτιμῶνται, τοὺς μιαροὺς καὶ ἀλαζόνες καὶ προδότες καὶ πόρνους νὰ προβάλλονται, θυμήσου τὸν ἀπόστολο ποὺ εἶπε, «Πονηροὶ ἄνθρωποι καὶ γόητες προκόψουσιν ἐπὶ τὸ χεῖρον, πλανῶντες καὶ πλανώμενοι» (Β’  Τιμ. 3.13). Ὅταν δεῖς τὴν Ἁγία Γραφὴ νὰ γίνεται βδέλυγμα σ’ αὐτοὺς ποὺ νομίζουν ὅτι εἶναι Χριστιανοί, καὶ ὅσοι λαλοῦν λόγο Θεοῦ νὰ εἶναι μισητοί, θυμήσου τὸν Κύριο ποὺ εἶπε, «Εἰ ὁ κόσμος ὑμᾶς μισεῖ, γινώσκετε, ὅτι ἐμὲ πρώτον ὑμῶν μεμίσηκεν. Εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσιν» (Ἰωάν. 15.18).

Ὅταν δεῖς τὸν κόσμο νὰ τρέχει πίσω ἀπὸ τοὺς παραμυθάδες καὶ τὶς ξεματιάστρες καὶ τὶς καφετζοῦδες καὶ τοὺς ἀστρολόγους καὶ τὶς διδασκαλίες τῶν δαιμόνων καὶ τὰ μέντιουμ, μὴ θορυβηθεῖς, οὔτε ν’ ἀπιστήσεις. Καὶ ἂν ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ περνιοῦνται γιὰ ποιμένες δεῖς κάποιους νὰ κάνουν τέτοια, μὴν πέσεις σὲ ἀπόγνωση, ἀλλὰ μὲ δάκρυα στὰ μάτια θυμήσου τὸν Ἀπόστολο ποὺ εἶπε, «Ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονται τινὲς τῆς πίστεως, προσέχοντες πνεύμασι πλάνης, καὶ διδασκαλίαις δαιμόνων ἀκαθάρτων» (A’ Τιμ. 4.1). Καὶ πάλι λέγει,  «Ἔσται καιρός, ὄτε τῆς ὑγιαινούσης διδασκαλίας οὐκ ἀνέξονται, ἀλλὰ κατὰ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας ἐπισωρεύσουσι ἐαυτοῖς διδασκάλους, κνηθόμενοι τὴν ἀκοήν· καὶ ἀπὸ μὲν τῆς ἀληθείας τὴν ἀκοὴν ἀποστρέψουσιν, ἐπὶ δὲ τοὺς μύθους ἐκτραπήσονται» (Β’  Τιμ. 4.3).

Αντιγραφή από ΕΔΩ

Δημοφιλή Άρθρα

Τα αγαπημένα σας

Ο άγιος Δημήτριος σώζει την Θεσσαλονίκη

Ο άγιος Δημήτριος σώζει την Θεσσαλονίκη από λοίμωξη χειρότερη του Κορωνοϊού!...

0
Ο άγιος Δημήτριος σώζει την Θεσσαλονίκη από λοίμωξη χειρότερη του Κορωνοϊού!   Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης Ὁμότιμος Καθηγητής Θεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ.   Ποιοί εἶναι Νεοβαρλααμίτες, οἱ μασκοφόροι ἤ οἱ μασκομάχοι; Σέ...