Ορθοδοξία

Αρχική Ορθοδοξία

Από πού προήλθε ο κορωνοϊός: Ποιος άνοιξε το κουτί της Πανδώρας; Η Φύση ή κάποιο εργαστήριο; (Μέρος πρώτο)

Από πού προήλθε ο κορωνοϊός

Από πού προήλθε ο κορωνοϊός: Ποιος άνοιξε το κουτί της Πανδώρας; Η Φύση ή κάποιο εργαστήριο; (Μέρος 1ο)


Συγγραφέας: Nicholas Wade, 5η Μαΐου, 2021

Ο Nicholas Wade είναι συντάκτης και συγγραφέας επιστημονικών άρθρων και έχει αρθρογραφήσει στα γνωστά έντυπα Nature, Science, New York Times…


Η επιδημία του κορωνοϊού έχει μέχρι στιγμής στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από τρία εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η προέλευση του ιού όμως παραμένει ένα μυστήριο παρόλο που χάθηκαν άδικα τόσες ζωές και καταστράφηκαν τόσες οικονομίες χωρών. Οι πολιτικές σκοπιμότητες των κυβερνήσεων με τη βοήθεια αρκετών επιστημόνων έχουν απλώσει ένα παχύ σκοτάδι πάνω στην εύλογη ερώτηση: «ποια είναι η προέλευση του κορωνοϊού και πώς θα αποφύγουμε μια παρόμοια καταστροφή στο μέλλον?» Στο μεταξύ, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν κάνουν τίποτα για να βοηθήσουν στη διαλεύκανση της αλήθειας. 

Για να οδηγηθούμε στην αλήθεια θα παραθέσουμε πολλά επιστημονικά στοιχεία περί του κορωνοϊού έτσι ώστε ο κάθε αναγνώστης να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα. Στη συνέχεια θα προσεγγίσουμε το πολύπλοκο θέμα του «ποιος φταίει» για αυτήν την ιστορία, η οποία αρχίζει από την κυβέρνηση της Κίνας και δυστυχώς επεκτείνεται πολύ πέρα από αυτήν. 

Ο ιός που προκάλεσε την πανδημία είναι επιστημονικά γνωστός ως SARS-CoV-2, για συντομία θα τον αναφέρουμε ως SARS2. Οι δύο θεωρίες προέλευσης είναι ότι ο ιός αυτός είτε προήλθε από τις νυχτερίδες είτε δημιουργήθηκε σε κάποιο εργαστήριο από ερευνητές. Είναι σημαντικό να τονιστεί εδώ ότι δεν υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία υπέρ της μιας ή της άλλης θεωρίας μια και τα αρχεία του Ινστιτούτου Ιολογίας της Wuhan είναι σφραγισμένα από τις Κινεζικές αρχές. 

Πώς άρχισε η ιστορία: το Δεκέμβριο του 2019 οι Κινεζικές αρχές ανέφεραν ότι υπήρχαν πολλά κρούσματα κορωνοϊού τα οποία εντοπίζονταν στην «υγρή αγορά» της Wuhan. Σ’αυτήν την αγορά πωλούνται άγρια ζώα για το κρέας τους ως τροφή. Στην ίδια αγορά, το 2002, είχε αρχίσει η επιδημία του SARS1 στην οποία ένας ιός από τις νυχτερίδες πέρασε πρώτα σε μοσχογαλές και μετά στον άνθρωπο. Το 2012 ένας παρόμοιος ιός, με το όνομα MERS, δημιούργησε μια δεύτερη επιδημία κι αυτή τη φορά ο ενδιάμεσος ξενιστής δεν ήταν μοσχογαλές, αλλά καμήλες. 

Η αποκωδικοποίηση του γονιδιώματος του νέου ιού έδειξε ότι ανήκει στην υπεροικογένεια των Βήτα-κορωνοϊών, όπου ανήκουν και οι προηγούμενοι ιοί SARS1 και MERS. Το γεγονός ότι η έναρξη της επιδημίας και των τριών ιών έγινε στην ίδια «υγρή αγορά» έδωσε στους ειδικούς την αφορμή να ισχυριστούν ότι ο νέος ιός προήλθε κι αυτός από τις νυχτερίδες με κάποιο ενδιάμεσο ξενιστή. Όταν όμως Κινέζοι ερευνητές βρήκαν ότι υπήρχαν κι άλλα κρούσματα μακριά από την «υγρή αγορά», η θεωρία ότι ο ιός προήλθε από τις νυχτερίδες άρχισε να χάνει το κύρος της. 

Ο κύριος λόγος για την αμφισβήτηση αυτής της θεωρίας είναι ότι στη Wuhan βρίσκεται το διάσημο Ινστιτούτο Ιολογίας, στο οποίο γίνονται εκτεταμένες έρευνες πάνω στους κορωνοϊούς. Οπότε είναι εύλογο να θεωρήσει κάποιος ότι έγινε ένα ατύχημα κι ο ιός που βρισκόταν κάτω από κάποιο μικροσκόπιο βρέθηκε ξαφνικά να προκαλεί το θάνατο σε ανυποψίαστους πολίτες. 

Εκείνη τη χρονική περίοδο, το Φεβρουάριο του 2020, όπου κανείς δεν ήξερε τι ακριβώς είχε συμβεί, μια ομάδα ιολόγων δημοσίευσε στο διάσημο Ιατρικό περιοδικό Lancet μια επιστολή όπου ουσιαστικά προλάβαινε την Κοινή γνώμη λέγοντας ότι «στεκόμαστε ενωμένοι εναντίον κάθε θεωρίας συνομωσίας που θεωρεί ότι ο ιός αυτός δεν προήλθε από το ζωικό βασίλειο». Σε ποια θεωρία συνομωσίας αναφέρονταν οι ειδικοί αυτοί? Δεν υπήρχε καμιά θεωρία εκείνη την περίοδο. Πώς οι συντάκτες του Lancet επέτρεψαν μια τέτοια δημοσίευση χωρίς να έχουν απολύτως κανένα στοιχείο στα χέρια τους?

Πολύ γρήγορα αποδείχτηκε ότι την επιστολή αυτή την είχε γράψει και οργανώσει ένας κάποιος Peter Daszak, ο οποίος τότε ήταν ο πρόεδρος του οργανισμού EcoHealth Alliance of New York, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού «για την πρόληψη πανδημιών». Αυτός ο οργανισμός ήταν που έστελνε τα κονδύλια για την έρευνα στους κορωνοϊούς στο Ινστιτούτο Ιολογίας της Wuhan. Αν λοιπόν ο ιός είχε όντως ξεφύγει από τα εργαστήρια που χρηματοδοτούσε ο Daszak, τότε η πιθανή Νομική εμπλοκή του ανθρώπου αυτού θα ήταν αναπόφευκτη. Η σχέση του Daszak με την έρευνα στους κορωνοϊούς στη  Wuhan σκοπίμως παραλείφθηκε από το έγκριτο περιοδικό Lancet, το οποίο δήλωνε στο τέλος της επιστολής ότι «ουδεμία σχέση υπάρχει μεταξύ Daszak και Wuhan».

Να σημειωθεί εδώ ότι ο Daszak είναι ιολόγος και μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Είναι επίσης μέλος της ομάδας όπου διερευνά την …προέλευση του ιού! Είναι φανερό ότι ο Daszak και η παρέα του είχαν πολλά να χάσουν αν ο ιός είχε ξεφύγει από τα εργαστήριά τους. 

Και πώς βρέθηκε -αν βρέθηκε- ο ιός αυτός στα εργαστήριά τους εξ αρχής? Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό, πρέπει να ανατρέξουμε σε μια νέα «κατηγορία έρευνας» που είχε δημιουργηθεί τα τελευταία είκοσι χρόνια. Αυτή η νέα έρευνα είχε τον τίτλο “Gain of Function Research” θα την μεταφράζαμε ελεύθερα ως «έρευνα Λειτουργικού Κέρδους». Ο σκοπός της έρευνας αυτής είναι να μελετάει την πιθανότητα διαπίδυσης γονιδιακού υλικού από είδος σε είδος. «Αν ξέρουμε ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό, τότε μπορούμε να προστατευθούμε από μια τέτοια διαπίδυση». Αυτό ήταν το βασικό επιχείρημα για την ύπαρξη της νέας αυτής κατηγορίας έρευνας. 

Κάτι τέτοιο όμως δεν γινόταν στα εργαστήρια ιολόγων όπως ο Daszak. Αντί να μελετάνε πώς θα προστατεύσουν το Κοινό από μια πιθανή «διαρροή γενετικού υλικού» στον άνθρωπο, οι ιολόγοι αυτοί κατασκεύαζαν οι ίδιοι νέους ιούς και μάλιστα πολύ πιο επικίνδυνους από αυτούς που υπάρχουν στη Φύση. Θεωρούσαν μάλιστα ότι η έρευνα αυτή είναι απολύτως ασφαλής, παρότι κάθε χρόνο συμβαίνουν ατυχήματα διαρροής τέτοιων ιών από τα εργαστήρια στους ανθρώπους. 

Αν ήξερε το Κοινό για τις έρευνες αυτές τότε οι επιπτώσεις που θα είχε το κύμα αγανάκτησης του κόσμου θα ήταν τεράστιες. «Μπορεί να καταρριφθεί όλο το επιστημονικό οικοδόμημα από πάνω μέχρι κάτω» έγραφε ο Antonio Regalado στο MIT Technology Review το Μάρτιο του 2020. 

Ας δούμε όμως τη συνέχεια της ιστορίας και πώς η Κοινή γνώμη «κατευθύνθηκε» προς τη θεωρία ότι ο ιός προήλθε από τη Φύση κι όχι από κάποιο εργαστήριο, όπως αυτά στο Ινστιτούτο της Wuhan.

Μετά την πρώτη επιστολή του Daszak στο Lancet, ακολούθησε και μια δεύτερη επιστολή, αυτή τη φορά από μια άλλη ομάδα ιολόγων με επί κεφαλής τον Kristian G. Andersen από το Scripps Research Institute. Η επιστολή αυτή δημοσιεύθηκε στο Nature, ένα επίσης πολύ έγκριτο Ιατρικό έντυπο, στις 17 Μαρτίου του 2020. Αυτή η επιστολή ήταν απλά μια επιστολή, δεν ήταν δηλαδή επιστημονικό άρθρο, απλά εξέφραζε τη γνώμη των επιστημόνων αυτών. 

«Οι αναλύσεις μας δείχνουν ότι ο ιός αυτός δεν είναι κατασκεύασμα εργαστηριακό ή πειραγμένος ιός» έγραφαν οι πέντε ιολόγοι της επιστολής. Δυστυχώς, η επιστημονική εγκυρότητα της επιστολής αυτής ήταν πολύ χαμηλή. Ο λόγος είναι πολύ απλός. Για να βασίσουν το επιχείρημά τους ότι «ο ιός δεν είναι κατασκευασμένος» χρησιμοποίησαν μεθόδους πολύ ξεπερασμένες. Συγκεκριμένα, προσπάθησαν να δουν αν όντως υπήρχαν στοιχεία «αντιγραφής και επικόλλησης» στο γονιδίωμα του ιού, από άλλους ιούς, πράγμα που θα έδειχνε ανθρώπινη παρέμβαση. Κάτι τέτοιο δεν βρήκανε. 

Υπάρχουν όμως νεότερες μέθοδοι ανίχνευσης γενετικών «πειραγμάτων» όπου δεν αφήνουν ίχνη πίσω τους. Δύο τέτοιες μέθοδοι είναι οι ακόλουθοι: Seamless και Serial passage, ελεύθερα θα τους μεταφράζαμε ως «ελεύθερα περάσματα» γονιδιωμάτων από είδος σε είδος. Αυτό είναι υπόθεση ρουτίνας σε εργαστήρια Ιολογίας παντού όπου γίνονται αυτές οι «μεταφορές» γονιδιωμάτων από καλλιέργεια σε καλλιέργεια. Αν κάποιος ιός έχει «πειραχτεί» με μία από τις παραπάνω μεθόδους είναι αδύνατο να ιχνηλατηθεί στη συνέχεια, απλά δεν φαίνεται πουθενά. Ο Andersen και οι συνεργάτες του λοιπόν διαβεβαίωναν το Κοινό για κάτι το οποίο δεν μπορούσαν να αποδείξουν. 

Στο τέλος του άρθρου τους αναφέρουν ότι «είναι απίθανο να έχει κατασκευαστεί ο ιός αυτός σε εργαστήριο» ενώ στην αρχή διαβεβαίωναν ότι «ασφαλώς» και δεν έχει κατασκευαστεί. Η σιγουριά τους για την προέλευση του ιού έπεφτε καθώς προχωρούσε το άρθρο τους. Οι λόγοι γι’αυτό το ατόπημα γίνονται φανεροί μόλις εξετάσουμε τα επιστημονικά δεδομένα πιο προσεκτικά.

Το σκεπτικό του Andersen και των συνεργατών του εστίαζε κυρίως στον τρόπο σύνδεσης της πρωτεΐνης του ήλου (καρφί) με τον ανθρώπινο υποδοχέα της, αυτόν της Αγγειοτενσίνης ΙΙ. Θεώρησαν λοιπόν ότι αν κάποιος άνθρωπος ήθελε να φτιάξει έναν τέτοιο ιό στο εργαστήριο, θα έπρεπε να τον φτιάξει έτσι ώστε να υπάρχει η καλύτερη δυνατή στερεοταξική σύνδεση μεταξύ του καρφιού του ιού με τον υποδοχέα του. Κι ο τρόπος που έβλεπαν ότι γινόταν η σύνδεση δεν ήταν ο καλύτερος δυνατός. Εκεί στήριξαν το επιχείρημά τους ότι ο ιός δεν είναι εργαστηριακό προϊόν. 

Για κάποιον άγνωστο λόγο όμως αγνόησαν το γεγονός ότι η σύνδεση ενός ήλου (καρφί) με έναν υποδοχέα δεν έχει να κάνει τόσο με τους στερεοταξικούς υπολογισμούς, αλλά με την τροποποίηση αυτού του ίδιου του καρφιού. Ιολόγοι παντού στον κόσμο χρησιμοποιούν άλλους τρόπους για να συνδέσουν «καρφιά με υποδοχείς». Ένας τρόπος είναι να σπάνε το καρφί σε δύο μέρη και να επικολλούν μέρη καρφιών από άλλους ιούς που γνωρίζουν ότι έχουν καλή σύνδεση με τον υποδοχέα. Ένας άλλος τρόπος είναι με «ελεύθερο πέρασμα». Τι είναι το «ελεύθερο πέρασμα»? (serial passage) Είναι μια τεχνική κατά την οποία οι επιστήμονες καλλιεργούν έναν ιό στο εργαστήριο. Στη συνέχεια κόβουν το μέρος που τους ενδιαφέρει (ας πούμε το καρφί) και το ενοφθαλμίζουν σε κύτταρα ή σε ζώα που εκφράζουν τον υποδοχέα που θα συνδεθεί με το καρφί. Με τους συνεχόμενους πολλαπλασιασμούς των κυττάρων αυτών, στο τέλος βρίσκουν ποιο καρφί συνδέεται με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο με τον υποδοχέα κι έτσι επιλέγουν τον πιο κατάλληλο ιό για την αντίστοιχο υποδοχέα. Η Φυσική Επιλογή δηλαδή κάνει τη δουλειά των επιστημόνων πολύ πιο εύκολη. 

Παρ’ότι οι παραπάνω δύο τρόποι παραγωγής αποτελεσματικής σύνδεσης καρφιού-υποδοχέα (είτε μέσω «επικόλληση μέρους καρφιού από άλλο ιό είτε με «ελεύθερο πέρασμα) είναι υπόθεση ρουτίνας σε Ιολογικά εργαστήρια σ’όλον τον κόσμο, ο Andersen κι οι συνεργάτες του δεν τους γνωρίζανε και έφθασαν στο συμπέρασμα ότι ο ιός αυτός -σίγουρα- δεν είναι προϊόν εργαστηρίου.  

Το δεύτερο επιχείρημα που χρησιμοποίησε η ομάδα του Andersen για να αποκλείσει την εργαστηριακή προέλευση του ιού είναι καθαρό αποκύημα της φαντασίας τους. Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί χρησιμοποιούν DNA ως το γενετικό τους υλικό. Ένας μεγάλος αριθμός ιών -μεταξύ των οποίων και όλοι οι κωρονοϊοί- χρησιμοποιεί μόνο RNA, το «χημικό ξαδελφάκι» του DNA, θα λέγαμε. Δυστυχώς το RNA δεν είναι εύκολο σε χειρισμούς, γι’αυτό και οι επιστήμονες το μετατρέπουν σε DNA πρώτα. Μ’αυτόν τον τρόπο μπορούν να κάνουν τις απαραίτητες «αλλαγές» είτε προσθέτοντας είτε αλλάζοντας γονίδια στο υπάρχον DNA το οποίο στη συνέχεια το μετατρέπουν ξανά σε RNA. Εννοείται βέβαια ότι το νέο RNA θα έχει όλα τα χαρακτηριστικά του «πειραγμένου» DNA από το οποίο προήλθε.

Πώς γίνεται αυτή η μετατροπή του RNA σε DNA? Για να το καταλάβουμε αυτό πρέπει να δούμε από τι αποτελείται ένα μόριο DNA. Η έλικα του DNA αποτελείται από δύο στοιχεία: τη ραχοκοκαλιά του και τις βάσεις του (αδενίνη-θυμίνη-γουανίνη-κυτοσίνη). Η ραχοκοκαλιά αποτελείται από φωσφορικές ομάδες και σάκχαρα κι έχει διάφορες παραλλαγές. Στη βιβλιογραφία αναφέρονται αρκετές από τις παραλλαγές της ραχοκοκαλιάς του DNA. 

Το δεύτερο επιχείρημα της ομάδας του Andersen έχει να κάνει με αυτήν τη ραχοκοκαλιά DNA. «Αφού η ραχοκοκαλιά DNA που χρησιμοποιήθηκε δεν αναφέρεται στη Βιβλιογραφία, τότε δεν είναι ανθρώπινο κατασκεύασμα», λέει ο  Andersen κι η ομάδα του. Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι αληθινό μια και το να παραχθεί στο εργαστήριο μια ραχοκοκαλιά DNA δεν είναι δύσκολη υπόθεση και ήδη υπάρχουν πολλές τέτοιες ραχοκοκαλιές που είναι αδημοσίευτες στη Βιβλιογραφία. Γίνεται δηλαδή φανερό ότι οι επιστήμονες που «πείραξαν» τον ιό θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν μια τέτοια αδημοσίευτη ραχοκοκαλιά.

Κι εδώ τελειώνει η ιστορία της επιστολής του Andersen και της ομάδας του, πάνω στην οποία στηρίχτηκαν όλα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης παντού στον κόσμο για να καταρρίψουν το επιχείρημα ότι αυτός ο ιός είναι ανθρώπινο κατασκεύασμα. Η ομάδα αυτή βασίστηκε σε δύο επιχειρήματα τα οποία είναι εύκολο να καταρριφθούν από κάποιον με βασικές γνώσεις εργαστηρίου. Συνοψίζοντας τα δύο αυτά επιχειρήματα, το πρώτο είναι ότι η σύνδεση καρφιού-υποδοχέα γίνεται μόνο με έναν τρόπο και το δεύτερο είναι ότι η ραχοκοκαλιά του DNA του ιού δεν ήταν γνωστή στη Βιβλιογραφία.

Η Επιστήμη θα έπρεπε να αποτελείται από ειδικούς που συνεχώς διορθώνουν τα λάθη τα δικά τους και των συναδέλφων τους. Γιατί λοιπόν κανείς δεν τόλμησε να βγει και να πει ότι η επιστολή του Andersen και της ομάδας του ήταν απολύτως ανερμάτιστη? Μήπως τελικά δεν υπάρχει Ελευθερία του Λόγου στα σημερινά πανεπιστήμια? Καριέρες και ζωές καταστρέφονται όταν κάποιος τολμήσει να αμφισβητήσει το κατεστημένο της επιστήμης. Αν κάποιος κάνει κάτι τέτοιο, δεν πρόκειται να δει ξανά καμία χρηματοδότηση στο επιστημονικό του έργο. Πολύ απλά, η καριέρα του έχει τελειώσει. 

Οι επιστολές των Daszak και Andersen ήταν πολιτικές δηλώσεις στην ουσία τους, δεν είχαν απολύτως καμία σχέση με Επιστήμη. Παρόλα αυτά είχαν τεράστια επιρροή σ’όλον τον κόσμο και κατηύθυναν την Κοινή Γνώμη μακριά από τη «ανθρώπινη κατασκευή» του ιού. Όλα τα δημοσιεύματα στον Τύπο βασίστηκαν στις δύο αυτές επιστολές τις οποίες τις χρησιμοποίησαν αδιάκριτα. Τα έγκυρα έντυπα σε όλον τον κόσμο υποτίθεται ότι έχουν επιστημονικούς συνεργάτες οι οποίοι ελέγχουν τα επιστημονικά δεδομένα πριν τα δημοσιεύσουν. Τίποτε τέτοιο δεν έγινε στην περίπτωση αυτή, οι δύο αυτές επιστολές έτυχαν πλήρους αποδοχής χωρίς καμία απολύτως αμφισβήτηση. 

Πότε άρχισε να αμφισβητείται η «φυσική» προέλευση του ιού?

Το Φεβρουάριο το 2021 ένα κλιμάκιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας επισκέφθηκε την Κίνα και από τότε άρχισαν να «μαζεύονται σύννεφα» στη θεωρία ότι ο ιός προήλθε από τη Φύση. Μέχρι τότε υπήρχε ασφυκτική πίεση από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας ότι είναι φυσική. Η σύνθεση του κλιμάκιου αυτού ήταν βέβαια καθαρώς προσανατολισμένη προς τις Κινεζικές αρχές. Ο πανταχού παρών Daszak, μέλος κι αυτός του κλιμακίου, δεν έκανε τίποτε άλλο παρά να διαβεβαιώνει πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επίσκεψη στην Κίνα ότι ο ιός αυτός είχε φυσική προέλευση. Παρόλα αυτά, η επίσκεψη αυτή δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τις Κινεζικές αρχές. Ο λόγος ήταν πολύ απλός: δεν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία για να στηρίξουν τη θεωρία ότι ο ιός προήλθε από τη Φύση.

Ένα στοιχείο που θα έπειθε αμέσως τους υπευθύνους του κλιμακίου θα ήταν να βρουν τα ίχνη του ιού αυτού στο περιβάλλον και τους ξενιστές από τους οποίους είχε περάσει. Κάτι παρόμοιο είχε γίνει στο παρελθόν με τους ιούς SARS1 και MERS. Για τον πρώτο ιό, τον SARS1, ο ενδιάμεσος ξενιστής είχε ταυτοποιηθεί μέσα σε μόλις τέσσερις μήνες. Όσο για τον δεύτερο ιό, τον MERS, ο ξενιστής του είχε βρεθεί σε εννέα μήνες. Το εκπληκτικό στην υπόθεση αυτή ήταν ότι μετά από δεκαπέντε ολόκληρους μήνες και μια εξονυχιστική έρευνα προς αυτή την κατεύθυνση, οι Κινεζικές αρχές δεν μπορούσαν να βρουν τίποτα. Ο ενδιάμεσος ξενιστής του ιού παρέμενε άγνωστος όπως άγνωστο παρέμενε και το αρχικό δείγμα των νυχτερίδων από τις οποίες θεωρητικά «προήλθε». Οι Κινέζοι είχαν ψάξει παντού, ακόμα και στον ευαίσθητο πληθυσμό της Wuhan για να βρουν από πού πέρασε ο ιός. Τίποτε απολύτως δεν μπόρεσαν να βρουν. Από τότε η θεωρία ότι ο ιός είχε φυσική προέλευση πέρασε στη σφαίρα της εικασίας, μια και κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν μπόρεσε να τη στηρίξει. 

Ξαφνικά η θεώρηση ότι ο ιός SARS2 μπορεί να προήλθε από κάποιο εργαστήριο, δεν ήταν και τόσο απίθανη πλέον. Σε μια τέτοια εκδοχή όμως, οι ερωτήσεις έρχονται καταιγιστικά. Καταρχήν ποιος είναι ο λόγος να θέλει να φτιάξει κάποιος στο εργαστήριο έναν τέτοιο ιό? Έναν ιό μάλιστα αυτής της επικινδυνότητας που θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια πανδημία. 

Το γεγονός ότι οι ιολόγοι απέκτησαν τα εργαλεία να μεταβάλουν το γενετικό υλικό των ιών, τους έδωσε τη δυνατότητα να μπορούν να βρουν κατά πόσο είναι εφικτή μια διαπίδυση ενός ιού από κάποιο ζώο στον άνθρωπο. Αυτό -επιχειρηματολογούσαν- θα τους έδινε την ευκαιρία να προλάβουν πανδημίες. Πώς θα γινόταν αυτό? Με το να αυξάνουν στο εργαστήριο -τεχνητά- την επικινδυνότητα γνωστών ιών και να μελετάνε κατά πόσο θα μπορούσαν να επιμολύνουν τον άνθρωπο. Φαντάζει λίγο ανατριχιαστικό? Μερικά παραδείγματα αντίστοιχης δουλειάς, είναι όταν οι επιστήμονες αναδημιούργησαν τον ιό της γρίπης του 1918, επίσης όταν έδειξαν πώς ο σχεδόν εξαφανισμένος ιός της πολιομυελίτιδας μπορεί να συντεθεί από τη δημοσιευμένη αλληλουχία DNA του και τέλος όταν εισήγαγαν ένα γονίδιο ευλογιάς σε έναν σχετικό ιό για να τον μελετήσουν. 

Αυτές οι «βελτιώσεις» ιών αναφέρονται ως «gain of function» πειράματα. Ελεύθερα αυτού του είδους την έρευνα θα τη μεταφράζαμε ως «λειτουργικό κέρδος» με την έννοια ότι κερδίζουμε σε λειτουργία αν γνωρίζουμε πώς μπορεί ένας ιός να επιμολύνει τον άνθρωπο. Ειδικά με τους κορωνοϊούς, η έρευνα αυτή εστιάστηκε στην πρωτεΐνη του ήλου, το περιβόητο καρφί, το οποίο λέγεται έτσι γιατί πραγματικά προεξέχει σαν καρφί από την επιφάνεια του ιού. Ένα τέτοιο παράδειγμα τροποποίησης έγινε το 2000,  όταν Δανοί ερευνητές τροποποίησαν γενετικά το καρφί ενός κορωνοϊού που απαντάται στα ποντίκια, έτσι ώστε να επιμολύνει μόνο τις γάτες! Το καρφί του εκάστοτε κορωνοϊού είναι το καθοριστικό στοιχείο που δείχνει ποιος ζωντανός οργανισμός θα επιμολυνθεί. Τροποποιώντας αυτό, μπορεί κάποιος ερευνητής να επιμολύνει όποιο είδος ζωντανού οργανισμού επιθυμεί. 

Οι ιολόγοι άρχισαν να ασχολούνται με την οικογένεια των κορωνοϊών μετά τις επιδημίες των SARS1 και MERS οι οποίες οφείλονταν σε τέτοιους κορωνοϊούς. Συγκεκριμένα, αυτό που τους ενδιέφερε κυρίως ήταν να βρουν ποιες αλλαγές πρέπει να γίνουν στο καρφί του ιού για να μπορέσει ο ιός να μολύνει έναν άνθρωπο. Γι’αυτόν τον λόγο, ερευνητές από το Ινστιτούτο Ιολογίας της Wuhan επισκέπτονταν συχνά διάφορες σπηλιές στην περιοχή Yunnan στην Νότια Κίνα όπου ξέρανε ότι θα βρουν μεγάλους πληθυσμούς νυχτερίδων. Επικεφαλής των ερευνητών αυτών ήταν η Shi Zheng-li, με το παρατσούκλι «η κυρία με τις νυχτερίδες» η οποία και μάζευε εκατοντάδες είδη νυχτερίδων από τις σπηλιές αυτές. 

Η Shi συνεργάστηκε τότε με τον διαπρεπή ιολόγο-ερευνητή από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας των ΗΠΑ, το Δρ. Ralph S. Baric. Η έρευνά τους εστιαζόταν στο «πώς θα τροποποιήσουν το καρφί του κορωνοϊού των νυχτερίδων CoV, έτσι ώστε να επιμολύνει ανθρώπους». Προϊόν αυτής της έρευνας ήταν η δημιουργία ενός καινούργιου ιού, τον οποίον τον έφτιαξαν παίρνοντας τη ραχοκοκαλιά του SARS1 και βάζοντας στη θέση του καρφιού του ένα καρφί από άλλον ιό, γνωστό ως SHC014-CoV. Αυτό έγινε το Νοέμβριο του 2015, όπου είδαν ότι όντως, ο καινούργιος αυτός ιός μπορούσε να επιμολύνει τα κύτταρα του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος ανθρώπου. Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε συνθήκες εργαστηρίου και σε καλλιέργεια ανθρώπινων κυττάρων.  

Ο καινούργιος αυτός ιός που δημιούργησαν ονομαζόταν SHC014-CoV/SARS1 και επιστημονικά ήταν γνωστός ως «χίμαιρα». Όπως η Χίμαιρα της Ελληνικής Μυθολογίας που είχε κεφάλι λιονταριού, σώμα κατσίκας και ουρά φιδιού, έτσι κι ο νέος αυτός ιός είχε σώμα SARS1 και καρφί SHC014-CoV. Το γονιδίωμά του περιείχε γενετικό υλικό από δύο ιούς. Αν λοιπόν ο ιός που δημιούργησε την παγκόσμια πανδημία -ο γνωστός και ως SARS2- ήταν όντως εργαστηριακό κατασκεύασμα, θα έπρεπε να είχε κατασκευαστεί από το πρωτότυπο της χίμαιρας αυτής -τον SHC014-CoV/SARS1 chimera- τον ιό που είχαν ήδη κατασκευάσει οι Shi και ο Baric από το 2015. Μια τέτοια πιθανή εξέλιξη φάνηκε να ανησυχεί τους ερευνητές παγκοσμίως πολύ πριν ξεσπάσει η πανδημία. 

«Αν ποτέ ο ιός αυτός ξεφύγει από το εργαστήριο, κανείς δεν μπορεί να φανταστεί τις συνέπειες» έλεγε ο Simon Wain-Hobson, ένας διάσημος ιολόγος στο Ινστιτούτο Παστέρ στο Παρίσι. 

Οι Shi και ο Baric όμως δεν φάνηκαν να πτοούνται. Για να στηρίξουν την έρευνά τους έφεραν το γνωστό αμφιλεγόμενο επιστημονικό επιχείρημα ότι «τα καλά της έρευνας αυτής είναι βαρύτερα από τα κακά» και εννοούσαν ότι θα μπορούσαν να μελετήσουν πιθανές διαπιδύσεις ιών από ζώα σε ανθρώπους. Την ίδια στιγμή, επιτροπή ειδικών ιολόγων παγκοσμίως ανέφερε στο πόρισμά της ότι η έρευνα στην «κατασκευή χιμαιρικών ιών από υπάρχοντα είδη» είναι πολύ ριψοκίνδυνη και πρέπει να καταργηθεί. 

«Βρισκόμαστε σε ένα πολύ κρίσιμο σημείο στην έρευνα του «λειτουργικού κέρδους» (Gain of Function Research, GOF). Η δυνατότητα να φτιάξουμε νέους χιμαιρικούς ιούς πρέπει να αξιολογηθεί πολύ προσεκτικά μια και είναι πολύ επικίνδυνη. Αν είναι να φτιάξουμε μια καινούργια Πολιτική γύρω από αυτό το θέμα, θα ήταν πολύ σημαντικό να αντιπαραβάλουμε τον κίνδυνο από αυτούς τους ιούς σε περίπτωση διαφυγής τους από τα εργαστήρια με το κέρδος που έχουμε από τη μελέτη τους» συνέχιζε η επιτροπή αυτή στο πόρισμά της. Αυτό το πόρισμα δημοσιεύτηκε το 2015, αμέσως μετά τη δημοσίευση των Shi και Baric για το «επίτευγμά» τους. Η ειρωνεία είναι ότι χρειάστηκαν λίγα χρόνια για να επιβεβαιωθούν οι φόβοι των ειδικών ιολόγων. Τώρα, το 2021, βλέποντας πίσω στο 2015, γίνεται φανερό ότι το «κέρδος» από την έρευνα αυτή που τόσο σθεναρά υπερασπίζονταν οι Shi και Baric ήταν απολύτως μηδενικό. Αντιθέτως, οι συνέπειες μιας υποτιθέμενης διαφυγής ενός ιού όπως ο SARS2 από το εργαστήριο θα ήταν καταστροφικές. 

Το Ινστιτούτο Ιολογίας της Wuhan

Η ιστορία των δύο επιστημόνων Shi και Baric πάει αρκετά χρόνια πίσω. Ο Baric είχε στο παρελθόν διδάξει τη Shi τη γενική μεθοδολογία τροποποίησης κορωνοϊών έτσι ώστε να επιτίθενται σε άλλα είδη ζωντανών οργανισμών, να κάνουν δηλαδή τη διαπίδυση από είδος σε είδος. Αυτό που τους ενδιέφερε ήταν κυρίως τα ανθρώπινα κύτταρα και γι’αυτό το σκοπό δούλευαν είτε με ανθρώπινες κυτταρικές σειρές είτε με «ανθρωποποιημένα» ποντίκια. Τα ποντίκια αυτά προσφέρουν ένα εύκολο αντικατάστατο των ανθρώπινων ιστών κι έχουν βοηθήσει τους επιστήμονες σε όλα τα πεδία έρευνας. Ένα παράδειγμα τέτοιων ποντικιών ήταν κι αυτό που χρησιμοποίησαν οι Shi και Baric και μάλιστα αυτό που τους ενδιέφερε ήταν να εκφράζουν τα ποντίκια αυτά την πρωτεΐνη του υποδοχέα της αγγειοτενσίνης ΙΙ στην επιφάνεια των κυττάρων που επενδύουν τους βλεννογόνους των ανωτέρων αναπνευστικών οδών του ανθρώπου (ACE2). 

H Shi μετά τις σπουδές της με τον Baric στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, γύρισε πίσω στην Κίνα όπου και συνέχισε τις έρευνές της πάνω στη γενετική τροποποίηση των κορωνοϊών και συγκεκριμένα στην όσο πιο δυνατή επιμόλυνση ανθρώπινων κυττάρων. Πώς γίνεται αυτό γνωστό? Κατά μια διαβολική σύμπτωση, η δουλειά της Shi είχε ευθεία χρηματοδότηση από το NIAID, National Institute of Allergy and Infectious Diseases, το Ινστιτούτο Αλλεργίας και Λοιμογόνων Νόσων των ΗΠΑ. Τα κονδύλια αυτά είναι δημόσια έγγραφα στα οποία πρέπει να αναγράφονται λεπτομερώς πού πάνε τα χρήματα αυτά, πώς ακριβώς θα διατεθούν και τι έρευνα θα γίνει με αυτά. 

Ας ακολουθήσουμε την πορεία των κονδυλίων αυτών. Καταρχήν τα χρήματα πηγαίνανε στον Daszak, ο οποίος έπαιζε το ρόλο του διαμεσολαβητή. Ο Daszak ήταν τον καιρό εκείνο πρόεδρος του οργανισμού EccoHealth Alliance (…του οργανισμού για την πρόληψη των πανδημιών). Με την μεσολάβηση του Daszak τα χρήματα κατέληγαν στην Shi και την ομάδα της. Τα έγγραφα των κονδυλίων για τα έτη 2018 και 2019 στα οποία υπήρχαν τα αρχικά CoV (κορωνοϊός) και S protein (η πρωτεΐνη του καρφιού) αναφέρουν συγκεκριμένα πώς θα γίνουν οι έρευνες: 

«Οι προβλέψεις μας για την μετάδοση του CoV μεταξύ των ειδών: θα εξετασθούν πειραματικά μοντέλα πρόβλεψης για ισχυρή επιμόλυνση του ξενιστή χρησιμοποιώντας γενετικές τεχνικές, ψευδοϊούς και κυρίως δοκιμασίες πρόσδεσης στον υποδοχέα του καρφιού. Τα πειράματα θα γίνουν σε κυτταρικές σειρές πολλών ειδών όπως επίσης και σε «ανθρωποποιημένα» ποντίκια.

Το κονδύλι που χρηματοδότησε την έρευνα της Shi μέσω του Daszak: 

Understanding the Risk of Bat Coronavirus Emergence

Project Number 2R01AI110964-06

Contact PI/Project Leader DASZAK, PETER

Awardee Organization ECOHEALTH ALLIANCE, INC.

Και συνεχίζει η αναφορά στην εν λόγω έρευνα: «θα χρησιμοποιηθεί η γενετική αλληλουχία της πρωτεΐνης του καρφιού, επίσης τεχνολογία κλωνοποιημένης επιμόλυνσης και τέλος επιμόλυνση σε κυτταρικές σειρές καθώς και σε ανθρωποποιημένα ποντίκια έτσι ώστε να βρεθούν τα όρια απόκλισης στις αλληλουχίες της πρωτεΐνης του καρφιού (S) που μπορεί να προβλέπουν πιθανότητα διαπίδυσης σε άλλα είδη». 

Με άλλα λόγια αυτό σημαίνει ότι η έρευνα της Shi είχε στόχο να κατασκευαστεί στο εργαστήριο ένας καινούργιος κορωνοϊός με την όσο το δυνατό μεγαλύτερη δυνατότητα επιμόλυνσης στον άνθρωπο. Πιο συγκεκριμένα, το πραγματικό σχέδιο της Shi ήταν να βρει τα γονίδια που κωδικοποιούν το καρφί που δίνει την πιο ισχυρή σύνδεση με τον υποδοχέα της Αγγειοτενσίνης ΙΙ. Στη συνέχεια θα χαρτογραφούσε κάθε καρφί που συνδέεται με τον υποδοχέα και με πόση έλξη γίνεται αυτή η σύνδεση. Αφού είχε βρει ποιο καρφί συνδέεται με πόση έλξη στον υποδοχέα, έπαιρνε τη συγκεκριμένη αλληλουχία του καρφιού και την εισήγαγε στη ραχοκοκαλιά γονιδιωμάτων άλλων ιών (τεχνολογία κλωνοποιημένης επιμόλυνσης) φτιάχνοντας έτσι τις χιμαιρικές σειρές των κορωνοϊών. Αυτές οι σειρές στη συνέχεια θα εξετάζονταν σε κύτταρα (in vitro) είτε σε ανθρωποποιημένα ποντίκια (in vivo) για να καθορισθεί η αποτελεσματικότητά τους. Αυτή ήταν η έρευνα η οποία -υποτίθεται- θα μας βοηθούσε να προβλέψουμε την πιθανότητα διαπίδυσης των κορωνοϊών από νυχτερίδες σε ανθρώπους! 

Η μεθοδική προσέγγιση της έρευνας αυτής, σκοπό είχε να βρεθεί ο καλύτερος δυνατός συνδυασμός ραχοκοκαλιάς και καρφιού έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική η επιμόλυνση στον άνθρωπο. Μια τέτοιου είδους έρευνα θα ήταν αυτή που θα μπορούσε να δημιουργήσει και τον ιό της πανδημίας, τον SARS2, αν αυτός όντως κατασκευάστηκε στο εργαστήριο. 

Κανείς όμως δεν μπορεί να αποδείξει κάτι τέτοιο μια και το εργαστήριο της Shi παραμένει ερμητικά κλειστό και τα αρχεία του σφραγισμένα. Αν κάποιος όμως θα μπορούσε να τον παράγει τεχνητά, αυτός θα ήταν κάποιος ερευνητής σαν την Shi, η οποία έκανε ακριβώς αυτή την έρευνα. «Είναι φανερό ότι στο Ινστιτούτο Ιολογίας της Wuhan κατασκευάζονται συστηματικά καινούργιοι χιμαιρικοί κορωνοϊοί και ελέγχεται η ικανότητά τους να προσβάλλουν ανθρώπινα κύτταρα στον υποδοχέα της Αγγειοτενσίνης ΙΙ, ύστερα από έρευνες σε ανθρωποποιημένα ποντίκια» έλεγε ο Richard H. Ebright, ένας μοριακός βιολόγος από το Rutgers University και ειδικός σε θέματα βιοασφάλειας.  

«Είναι επίσης φανερό», συνεχίζει ο Ebright, ότι «ανάλογα με το γονιδιακό υλικό που έχει επιλεχθεί για ανάλυση, αυτή η ερευνητική δουλειά θα μπορούσε να είχε παράγει αυτόν τον ίδιο τον SARS-CoV-2 ή ένα πολύ συγγενικό πρόγονό του». Γονιδιακό υλικό ο Ebright θεωρεί την κατάλληλη ραχοκοκαλιά η οποία θα μπορούσε να φιλοξενήσει τον πιο μολυσματικό τύπο καρφιού.  

Από τα προαναφερθέντα, γίνεται φανερό ότι η θεωρία της εργαστηριακής προέλευσης του ιού SARS2 δεν δείχνει απλά προς την κατεύθυνση του Ινστιτούτου στη Wuhan. Η εργαστηριακή προέλευση μπορεί να αποδειχθεί αν κάποιος κάνει μια λεπτομερή έρευνα πάνω στη δουλειά που γινόταν εκεί από επιστήμονες όπως η Shi, με τη αδρή χρηματοδότηση του Αμερικανικού Ινστιτούτου Αλλεργίας και Λοιμωδών Νόσων (NIAID). Τα αρχεία των εργαστηρίων παραμένουν ερμητικά κλειστά, παρόλα αυτά.

Ακόμα και στην περίπτωση που το κονδύλι έλεγε να γίνει η έρευνα όπως περιεγράφηκε παραπάνω, πώς μπορεί κανείς να γνωρίζει αν όντως η Shi κι η ομάδα της κάνανε αυτά που έγραφαν ότι θα κάνουν? Κάτι τέτοιο μπορεί να το επιβεβαιώσει μόνο ο Daszak, οποίος, το μόνο που έκανε από την αρχή της πανδημίας ήταν να βαφτίζει ως «θεωρία συνομωσίας» κάθε προσπάθεια προσέγγισης της αλήθειας για την προέλευση του ιού. 

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, στις 9 Δεκεμβρίου του 2019, λίγο πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας, ο Daszak δίνει μια απίστευτη συνέντευξη. Με μεγάλη περηφάνεια ανακοίνωνε στον κόσμο ότι οι ερευνητές του Ινστιτούτου Ιολογίας της Wuhan κατάφεραν να επαναπρογραμματίσουν την πρωτεΐνη του καρφιού του ιού και να δημιουργήσουν χιμαιρικές σειρές κορωνοϊών, ικανών να επιμολύνουν ανθρωποποιημένα ποντίκια!

«Κι επιτέλους, μετά από 6 με 7 χρόνια σκληρής δουλειάς καταφέραμε να βρούμε πάνω από 100 νέους κορωνοϊούς οι οποίοι είναι πολύ κοντά στον SARS» έλεγε στο 28ο λεπτό της συνέντευξής του. «Μερικοί από τους ιούς αυτούς μπορούν να εισέλθουν σε ανθρώπινα κύτταρα και μερικοί από αυτούς μπορούν να προκαλέσουν τη νόσο με τα συμπτώματα του SARS σε ανθρωποποιημένα ποντίκια. Μάλιστα, η νόσος αυτή δεν έχει γνωστή θεραπεία κι ούτε υπάρχει εμβόλιο εναντίον της. Καταλαβαίνετε ότι υπάρχει πραγματικός κίνδυνος εδώ…» συνέχιζε ο Daszak. 

Δημοσιογράφος: «Εννοείτε ότι δεν έχει βρεθεί θεραπεία για τους κορωνοϊούς αυτούς κι ούτε υπάρχει γνωστό εμβόλιο εναντίον τους, αυτό λέτε? Τότε πώς μπορούμε να προστατευθούμε?»

Daszak: «Κοιτάξτε, μπορεί κανείς εύκολα να τροποποιήσει κορωνοϊούς στο εργαστήριο. Η πρωτεΐνη του καρφιού είναι αυτή που φέρει την ευθύνη για τη διαπίδυση από είδος σε είδος. Έτσι λοιπόν, μπορείς να πάρεις την αλληλουχία της πρωτεΐνης αυτής κι εμείς ξέρετε συνεργαστήκαμε με τον Ralph Baric του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας για να το φτιάξουμε αυτό. Στη συνέχεια, βάζεις την αλληλουχία της πρωτεΐνης του καρφιού σε μια γνωστή ραχοκοκαλιά ενός άλλου ιού και συνεχίζεις στο εργαστήριο. Μπορείς έτσι να δεις περίπου πόσο αποτελεσματικός θα είναι ο νέος χιμαιρικός ιός επειδή υπάρχει αυτή η πολύ μεγάλη ποικιλομορφία στους ιούς αυτούς. Τώρα, κανονικά, για να φτιάξεις ένα εμβόλιο εναντίον του SARS πρέπει να ξέρεις προκαταβολικά με ποιο στέλεχος του ιού θα ασχοληθείς, να υπάρχει ένα στέλεχος που θα μπορούσε να προκαλέσει πανδημία. Αυτό που είπαμε εμείς να κάνουμε ήταν να «πειράξουμε» παραπάνω το συγκεκριμένο στέλεχος του SARS για να φτιάξουμε ένα καλύτερο εμβόλιο». 

Τι εννοούσε ο Daszak όταν έλεγε ότι είχαν σκοπό να κάνουν μια περεταίρω τροποποίηση του ιού SARS? Μήπως εννοούσε το σημείο κατάτμησης της φουρίνης στο στέλεχος της αλληλουχίας του καρφιού? Αν αναφερόταν σε κάτι τέτοιο, τότε γίνεται γνωστό ότι είχε στο νου του μια πολύ δυνατή έλξη του καρφιού με τον υποδοχέα του (ACE 2) οπότε μιλάμε για πολύ μολυσματική μορφή του ιού. Θα μιλήσουμε παρακάτω για τη φουρίνη και το τι ακριβώς κάνει στο καρφί του ιού. Στην ουσία δηλαδή ο Daszak αναφερόταν στο μέλλον κι εννοούσε ότι αν φτιάξεις ένα μολυσματικό κορωνοϊό τότε μπορείς να φτιάξεις και το εμβόλιό του από την πρωτεΐνη του καρφιού του.

Μόνο να φανταστεί μπορεί κανείς την έκπληξη του Daszak όταν εξερράγη η επιδημία στη Wuhan λίγες μέρες αργότερα… Ήταν ο μόνος που ήξερε σε όλη την έκτασή της τη δουλειά που γινόταν στο Ινστιτούτο Ιολογίας της Wuhan, ότι δηλαδή κατασκεύαζαν τεχνητά στο εργαστήριο κορωνοϊούς ικανούς να επιμολύνουν ανθρώπους. Επίσης ήταν γνώστης των ελλιπών μέτρων προστασίας που είχε το Ινστιτούτο προς τους ερευνητές του, οι οποίοι εύκολα θα μπορούσαν να μολυνθούν από τον ιό αυτόν.

Όταν λοιπόν ξέσπασε η επιδημία, αντί να παραδώσει στις Αρχές όλα τα στοιχεία που θα τους βοηθούσαν να κάνουν πιο αποτελεσματική τη δουλειά τους, ο Daszak προσπάθησε με νύχια και με δόντια να πείσει το κοινό ότι η επιδημία ήταν απίθανο να προήλθε από το Ινστιτούτο που παρήγε αυτούς τους σούπερ-ιούς. «Η ιδέα ότι ο ιός διέρρευσε από το εργαστήριο είναι μια απλή ανοησία, απλά δεν είναι αλήθεια», δήλωνε ευθαρσώς σε μια συνέντευξη τον Απρίλιο του 2020!

Η συνέχεια στο δεύτερο (και τρίτο μέρος)….

orthopraxia.gr

Κάπου όπα, π. Ευάγγελε…

Κάπου όπα

Κάπου όπα, π. Ευάγγελε…

 

Σχόλιο Χρήστου Βλαμάκη για το orthopraxia.gr

Ειλικρινά δεν θέλω να σχολιάσω. Και γενικά, δεν έχω τίποτα με τον άνθρωπο. Όμως, επειδή τον ακούει αρκετός κόσμος, είναι και ιατρός, μπορεί να παρασύρει κάποιον σε …αίρεση.

Δεν μπορώ να δέχομαι ότι ένας ιερέας θα φοβηθεί να πάει να κοινωνήσει έναν άνθρωπο. Δεν μπορώ να δεχτώ ότι ένας ιερέας τα “ρίχνει” στους Χριστιανούς, βγάζοντας τους τρελούς… Δεν μπορώ να δεχτώ την νομιμοποίηση της μασκοφορίας στην εκκλησία,  και πόσων άλλων καινοτομιών. Δεν μπορώ να δεχτώ ότι δεν θα ασπάζεται ένας Χριστιανός την εικόνα.

Δεν έχει 100% άδικο σε όλα όσα λέει στο βίντεο, αλλά τα περισσότερα είναι πολύ θλιβερά, και προσωπικά, πολύ στενοχωρήθηκα. Όμως, από την άλλη, καλό είναι να λέμε ΜΟΝΟ την αλήθεια και ο κόσμος να γνωρίζει πως αυτές οι θέσεις είναι αδιανόητες για έναν Χριστιανό και – πόσο μάλλον – για έναν ιερέα.

Πράγματι, π. Ευάγγελε, ο κορονοϊός ξεσκέπασε την λόξα μας και την τρέλα μας, όπως λέτε.

Μήπως όμως ξεσκέπασε και τον ρόλο κάποιων ;

Εμείς έχουμε χρέος να προσευχόμαστε και για εσάς, και να σας αγαπάμε, αλλά παράλληλα τις κακοδοξίες πρέπει να τις ελέγχουμε…

Λυπάμαι πολύ που έρχομαι σε αυτή τη θέση…

Μεγαλύτερο κομμάτι από το βίντεο εδώ

 

ΟΡΘΟΠΡΑΞΙΑ

 

Δὲν εἶναι πίστις αὐτό. Εἶναι ξεπεσμὸς γεμάτος φόβο καὶ δουλεία. (Γ. Τζανάκης)

ξεπεσμὸς γεμάτος φόβο

Δὲν εἶναι πίστις αὐτό. Εἶναι ξεπεσμὸς γεμάτος φόβο καὶ δουλεία.

Γράφει ο Γεώργιος Τζανάκης


 

Γράφω, ἐπειδὴ ντρέπομαι. Ντρέπομαι γιατὶ γνώρισα ἀληθινοὺς ἀνθρώπους. Γνωρίζω ὅτι εἶμαι ἐλάχιστος, ἀλλὰ εἶναι ἀληθινοὶ αὐτοὶ ποὺ μοῦ παρέδωσαν ὅσα ἐχω καταλάβει -ἄν κάτι ἔχω καταλάβει σωστά.

(Ἑδὼ παραθέτω ἐλάχιστα, καὶ ὄχι τὰ πιὸ χαρακτηριστικά- μόνον ἀπὸ ἕναν ἅγιο, τὸν ἅγιο Ἰσαάκ τὸν Σῦρο, γιὰ νὰ φανῇ ὅτι αὐτοὶ ποὺ λένε καὶ λένε, δῆθεν θεολογίες –πράγματα χαμένα, ἀσυνάρτητα καὶ ἄσχετα-ὑποστηρίζοντας τὴν παροῦσα πτώσι καὶ προδοσία, δὲν πιστεύουν στὸν Θεὸ τῶν πατέρων, κατὰ τὴν πίστι τῶν πατέρων. Φυσικὰ δὲν εἶμαι ὁ κατάλληλος νὰ λέῃ τέτοια λόγια καὶ ἴσως χάνουν καὶ τὴν ἀξία τους, ὅμως δὲν ξέρω τί ἄλλο νὰ κάμω μέσα σ᾿ αὐτὸν τὸν χαμό. Ἀφοὺ δὲν μιλᾶνε οἱ ποιμένες –πλὴν τῶν ἐξαιρέσεων ποὺ διώκονται ἤ καὶ πεθαίνουν- μιλοῦν οἱ πλίνθοι.)

Ὅπως ἔλεγε ὁ μέγας ἅγιος, Ἰσαάκ ὁ Σῦρος: «Σοῦ λέγω καὶ μὴ διαστάσῃς, οὔτε νὰ καταφρονήσῃς τὰ ὑπόλοιπα λόγια μου, ὡς ἐλαχίστου, γιατὶ εἶναι ἀληθινοὶ αὐτοὶ ποὺ μοῦ τὰ παρέδωσαν» (ὅλες οἱ παραπομπὲς εἶναι ἀπὸ τὸ βιβλίο: Δαμασκηνοῦ μοναχοῦ Ἁγιορείτου: ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΥ ΤΑ ΕΥΡΕΘΕΝΤΑ ΑΣΚΗΤΙΚΑ. Γ΄ ἔκδοσις, 2020. Κελλίον Τιμίου Προδρόμου, Ι. Μ. Καρακάλλου, ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ)

«Λέγω σοι πρᾶγμα, καὶ μὴ διστάσῃς τούτου, μηδὲ τοῖς λοιποῖς μου λόγοις καταφρονήσῃς, ὡς ἐλαχίστου, διότι ἀληθεῖς εἰσιν οἱ παραδεδωκότες μοι»· ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ.40

Ὅτι κατάλαβα εἶναι ἀπὸ τὰ διαβάσματα τῶν γραφῶν τῶν ἁγίων καὶ τῶν ἀληθινῶν στομάτων καὶ κάτι λίγα ἀπὸ πείρα.

«Καθὼς κατείληφα ἀπό τε τῆς θεωρίας τῶν γραφῶν καὶ τῶν ἀληθινῶν στομάτων, καὶ μικρὸν ἀπ’ αὐτῆς τῆς πείρας» ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣσελ. 39

Ἐπειδὴ ἄκουσα τὰ ἀληθινὰ στόματα ἀληθινῶν ἀνθρώπων (ἀνθρώπων δηλαδὴ ποὺ ζητοῦσαν καὶ ζοῦσαν μόνο τὴν ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ) νὰ μιλοῦν, καὶ ἔνοιωσα τὴν καρδιὰ μου νὰ καίγεται στὰ λόγια τους, ντρέπομαι τώρα στοὺς καιροὺς ἐτούτους νὰ ἀκούω τὸ ψεῦδος -ἀπὸ τὰ στόματα τοῦ ψεύδους- νὰ θέλῃ νὰ διώξῃ τὴν ἀλήθεια. Ντρέπομαι νὰ ἀκούω τὴ ψευτολογικὴ τοῦ φόβου καὶ τῆς δειλίας νὰ θέλῃ νὰ διώξῃ τὴν πίστι, ποὺ εἶναι πάνω ἀπὸ τὴν λογικὴ τοῦ κόσμου.

Βλέπω τὸν διωγμὸ τῆς πίστεως καὶ τὸν διωγμὸ τῶν πιστῶν, ὄχι μόνον ἀπὸ καίσαρες καὶ ἐξουσιαστὲς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς ποιμένες –τίποτε τὸ παράξενο «εἰ ἐμἐ ἐδίωξαν καὶ ὑμᾶς διώξουσι». Οὔτε τὰ μυστήρια σεβάστηκαν, οὔτε τὸν ναὸ, οὔτε τὰ ἱερὰ, οὔτε τὸν ἴδιο τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Ἀνάστασί Του. Κυνήγησαν τοὺς πιστοὺς, τώρα κυνηγοῦν τοὺς ἱερεῖς. Ἀπαγορεύουν ἀκόμη καὶ νὰ ἐξομολογοῦν, ὅσους δὲν ὑποκύπτουν στὶς ἀντίθεες διαταγές τους. Θέλουν νὰ ἐπιβάλλουν τὶς ἐντολὲς, ποὺ οἱ ἴδιοι δέχτηκαν, γιὰ νὰ ἱκανοποιήσουν τὰ φιλήδονα θελήματά τους.

Αὐτὸ ποὺ μὲ κάνει καὶ ντρέπομαι εἶναι ὅτι βλέπω καὶ ἀκούω χιλιάδες στόματα «ποιμένων» νὰ λένε ψέμματα στοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ ζητᾶνε ὑπακοὴ γιατὶ «αὐτὸ λέει ἡ ἐκκλησία, αὐτὸ λέει ἡ Σύνοδος καὶ ἡ Σύνοδος εἶναι Σύνοδος Πατέρων, ποὺ φωτίζει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο». Καὶ τὰ λένε αὐτοὶ ποὺ λειτουργοῦν φορῶντας μουρόπανα, σὲ αὐτοὺς ποὺ γιὰ νὰ κοινωνήσουν κατεβάζουν γιὰ κλάσματα τοῦ δευτερολέπτου τὸ δικό τους μουρόπανο καὶ ἀμέσως τὸ ξανανεβάζουν. Καὶ αὐτὰ «τοὺς φωτίζει ὁ Παράκλητος γιὰ νὰ τὰ λένε» -λένε. Αὐτοὶ οἱ τρομοκρατημένοι, οἱ σαρκιολάτρες, οἱ δειλοὶ καὶ φοβισμένοι λένε -καὶ προσπαθοῦν νὰ πείσουν- ὅτι εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ φώτισμοῦ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὅλη αὐτὴ ἡ ἀπερίγραπτη κατάστασι.

Ἀπλὰ ἀποδεικνύουν ὅτι ποτὲ δὲν αἰσθάνθηκαν τίποτα ἀπὸ τὴν Χάρι τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Ὅσοι γεύτηκαν τὴν χάρι τοῦ Παρακλήτου, ἄλλα λένε καὶ ἄλλα πράττουν:

Αὐτὸς (ὁ Παράκλητος) δείχνει στὸν ἄνθρωπο τὴν ἁγία δύναμι ποὺ ἐνοικεῖ μέσα του κάθε στιγμή. Τὴν σκέπη –τὴν νοητὴ ἰσχύ- ποὺ σκεπάζει παντοτε τὸν ἄνθρωπο καὶ ἀποδιώκει ἀπ᾿ αὐτὸν κάθε βλάβη, ὥστε νὰ μὴν πλησιάσῃ στὴν ψυχή του ἤ στὸ σῶμα του.

«Οὗτος (ὁ Παράκλητος) δεικνύει τῷ ἀνθρώπῳ τὴν δύναμιν τὴν ἁγίαν, τὴν ἐνοικοῦσαν ἐν αὐτῷ ἐν παντὶ καιρῷ· τὴν σκέπην, τὴν ἰσχὺν τὴν νοητήν, τὴν σκεπάζουσαν τὸν ἄνθρωπον πάντοτε, καὶ ἀποδιώκουσαν ἀπ’ αὐτοῦ πᾶσαν βλάβην τοῦ μὴ προσεγγίσαι τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ἢ τῷ σώματι». ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ 45-46

Τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιο λοιπὸν, δείχνει στὸν ἄνθρωπο αἰσθητὰ τὴν δύναμι τὴν Θεϊκὴ πάντοτε, ποὺ σκεπάζει καὶ προστατεῦει ἀπὸ κάθε βλάβη καὶ τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα. Ὅποιος ἔνοιωσε ἔστω καὶ ἕνα δευτερόλεπτο αὐτὴ τὴ θεϊκὴ δύναμι καὶ προστασία, μπορεῖ νὰ παρουσιάζεται ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, ἐντὸς τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου, μὲ τὰ δαιμονικά σύμβολα τοῦ φόβου καὶ νὰ βεβηλώνῃ ἀκόμη καὶ τὴν Ἀνάστασι;

Ἀποδεικνύει ὅτι ποτὲ δὲν πίστεψε στὸν Θεό κατὰ τὴν πίστι τῶν ἁγίων. Δὲν μπορεῖ κάποιος νὰ δείχνει τέτοια φροντίδα γιὰ τὸ σαρκίον του, μέχρι μανίας καὶ βεβηλώσεως τῶν ἱερῶν, ἄν ἔχει παραθέσει τὴν ψυχή του στὸν Θεό μὲ πίστι ἀληθινὴ, καὶ ἔχει γευτῇ τὴ συνέργεια τοῦ Θεοῦ.

«Ψυχὴ γὰρ ἡ ἅπαξ παραθεμένη ἑαυτὴν τῷ Θεῷ ἐν πίστει καὶ ἐν πολλῇ πείρᾳ δεξαμένη τὴν γεῦσιν τῆς συνεργίας αὐτοῦ, πάλιν ἑαυτῆς οὐ φροντίζει». ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ.49

Καλά, ἐγὼ εἶμαι ἕνα ἐπηρμένο τίποτα, ἕνας ψεκασμένος, ἕνας ἀνεύθυνος, ἀνυπάκουος χαζός (ὅπως διατείνονται οἱ ποιμένες μας)· αὐτὰ ὅμως τὰ λέει ὁ ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σῦρος. Κάνει λάθος; Ὑπερβάλει; Τί συμβαίνει;

Ἤ αὐτὸς κάνει λάθος ἤ οἱ σημερινοὶ ποιμένες δὲν πιστεύουν σωστά στὸν Θεό. Καὶ τὰ δύο μαζί δὲν γίνεται.

Σὲ ὅσους ἔχει ἀνατείλει τὸ φῶς τῆς πίστεως… κάθε στιγμή βλέπουν τὴν προνοια τὴν Πατρικὴ νὰ τοὺς ἐπισκιάζει, ἐκείνου τοῦ Πατέρα τοῦ ἀληθινοῦ ποὺ μὲ τὴν ἄμετρη ἀγάπη του ὑπερέχει ἀπὸ κάθε σαρκική πατρικὴ ἀγάπη, αὐτοῦ ποὺ μπορεῖ καὶ ἰσχύει περισσότερο ἀπὸ ὅλους νὰ συνεργήσῃ παραπάνω ἀπὸ ὅτι ζητοῦμε ἤ ἐπιθυμοῦμε ἤ σκεπτόμαστε.

«Ἐν οἷς γὰρ τὸ φῶς τῆς πίστεως ἀνατέλλει, οὐκέτι πάλιν ἀναισχυντοῦσιν ὑπὲρ ἑαυτῶν εὔξασθαι, οὐδὲ ἐξαιτήσασθαι παρὰ τῷ Θεῷ, ”δὸς ἡμῖν τόδε”, ἢ, ”λάβε ἐξ ἡμῶν τόδε”, οὐδὲ φροντίζουσιν ἑαυτῶν κατὰ πάντα τρόπον. Διότι, ἐν τοῖς νοεροῖς ὀφθαλμοῖς τῆς πίστεως, ἐν πάσῃ ὥρᾳ θεωροῦσι τὴν πρόνοιαν τὴν πατρικήν, ἐπισκιάζουσαν αὐτούς, ἐξ ἐκείνου τοῦ Πατρὸς τοῦ ἀληθινοῦ, τοῦ ὑπερέχοντος ἐν τῇ πολλῇ ἀγάπῃ αὐτοῦ τῇ ἀμέτρῳ, πάσης ἀγάπης πατρικῆς σαρκικῆς, τοῦ δυναμένου καὶ ἰσχύοντος παρὰ πάντας συνεργῆσαι ἡμῖν ὑπερεκπερισσοῦ, ὑπὲρ ὃ αἰτούμεθα καὶ ἐνθυμούμεθα καὶ νοοῦμεν». ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ.49

Ἡ πατρικὴ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀπείρως μεγαλύτερη ἀπὸ ὁποιαδήποτε ἄλλη σαρκικὴ πατρικὴ ἀγάπη, προφανῶς καὶ ἀπὸ αὐτὴν τῶν σημερινῶν «πατέρων»καὶ «ποιμένων», ποὺ δὲν διστάζουν νὰ ἐκβιάζουν νὰ ἀπειλοῦν καὶ νὰ στέλνουν στὰ κοσμικὰ δικαστήρια τὰ παιδιά τους, ἱερεῖς καὶ λαϊκούς. Προφανῶς σὲ αὐτοὺς τὸ φῶς τῆς πίστεως οὐδέποτε ἔχει ἀνατείλει. Τῆς πίστεως τοῦ ἁγίου Ἱσαάκ, τοῦ ἁγίου Παϊσίου, τοῦ ἀγίου Πορφυρίου καὶ ὅλων τῶν ἁγίων τῆς ὀρθοδόξου ἐκκλησίας. Ἄν εἶχαν αὐτὴν τὴν πίστι θὰ ἔβλεπαν ἐν πάσῃ ὥρᾳ τὴν πρόνοιαν τὴν πατρικήν, ἐπισκιάζουσαν αὐτούς, καὶ δὲν θὰ γινόταν μασκοφορεμένοι καρνάβαλοι, θεατρίζοντες τὰ ἱερὰ μυστήρια καὶ δὲν θὰ δίωκαν τοὺς θέλοντας εὐσεβῶς ζεῖν.

Προσπαθοῦν οἱ ποιμένες (καὶ οἱ συνοδοιπόροι τους ἐννοεῖται) νὰ παρουσιάσουν ὅσα λένε γιὰ ἀρρώστιες, ἐμβόλια, κινδύνους κλπ, ὡς ἀποτελέσματα τῆς «γνώσεως», ποὺ παρουσιάζουν οἱ «εἰδικοί», ἐφαρμόζουν οἱ πολιτικοί, καὶ προπαγανδίζουν, ὄχι δωρεάν, οἱ δημοσιογράφοι. Μὰ καὶ ἀκριβὴ καὶ ἀληθὴ νὰ ἦσαν ὅλα ὅσα παρουσιάζονται -καὶ στὴν ἔκτασι ποὺ παρουσιάζονται- πάλι ἕνας ἄνθρωπος ποὺ πιστεύει ἀληθῶς, οὔτε θὰ σκιαζόταν, οὔτε θὰ πρόδιδε τὴν πίστι καὶ τὰ ἱερὰ ἀπὸ τὸν φόβο καὶ τὸν διασταγμό. Αὐτὰ εἶναι πράγματα θεμελιώδη καὶ βασικὰ τῆς πίστεως. Ἡ φυσικὴ γνώσις εἶναι ἐνάντια στὴν πίστι. Ὁ ἄνθρωπος τῆς γνώσεως γιὰ νὰ κάνῃ κάτι θὰ τὸ ψάξῃ, θὰ τὸ ἐξετάσῃ, θὰ δῇ ἄν εἶναι δυνατὸν καὶ πῶς νὰ πραγματοποιηθῇ, αὐτὸ ποὺ σκέφτεται καὶ θέλει.

«Οὗτος γάρ ἐστιν ὁ ὁρισμὸς τῆς (φυσικῆς) γνώσεως, ὅτι ἐκτὸς ἐξετάσεως καὶ ἐρεύνης ποιῆσαί τι πρᾶγμα οὐκ ἐξουσιάζει. Ἀλλ’ ἐξετάζει εἰ δυνατὸν γενέσθαι ὅπερ ἐνθυμεῖται καὶ θέλει». ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ.50

Ἡ πίστις ὅμως; Ἡ πίστις καταλύει ὅλους τοὺς νόμους τῆς γνώσεως, ὄχι τῆς πνευματικῆς, ἀλλά τῆς φυσικῆς γνώσεως.

«Ἡ δὲ πίστις, τί; Ἡ δὲ πίστις ἐστὶ λύσις ἐν πᾶσι τοῖς ἑαυτοῖς τῶν νόμων τῆς γνώσεως, οὐχὶ τῆς πνευματικῆς λέγομεν (ἀλλὰ τῆς φυσικῆς)». ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ.49-50

«Μὰ εἶναι δυνατὸν;» θὰ ἀναφωνήσῃ ὁ διαφωτισμένος οἰκουμενιστὴς τῆς σήμερον. «Εἶναι δυνατὸν νὰ λέγονται τέτοια πράγματα; στὸν καιρὸ τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς ἐλευθερίας;» Χορτάσαμε γνώσι καὶ ἐπιστήμη καὶ ἐλευθερία. Εἰδικῶς τοὺς τελευταίους 14 μῆνες, ποὺ συμμετέχει καὶ τὸ ἐκκλησιαστικὸ-πνευματικὸ διευθυντήριο, χορτάσαμε καὶ ὀρθοδοξία καὶ ὀρθοπραξία.

Ἀναμφιβόλως ἡ πίστις ποὺ οἱ πατέρες ἐβίωσαν καὶ στὴν ὁποία ἀναφέρονται εἶναι διαφορετικὴ ἀπὸ τὴν πίστι τῶν σημερινῶν ποιμένων μας. Τὸ ἀποδεικνύουν τὰ ἔργα τους. Ὅποιος θέλει ἄς σκεφτεῖ τὰ παραπάνω λόγια τοῦ ἁγίου Ἰσαάκ καὶ τὰ ὅσα λένε καὶ πράττουν οἱ ρασοφοροῦντες προαγωγοὶ τοῦ φόβου καὶ κήρυκες τῆς ὑποτέλειας καὶ τῆς δουλείας.

Πιστεύουν ἄλλη πίστι. Γνωρίζουν ἄλλην γνώσι.

Ὅταν ἐπισκιάσει ὁ παράκλητος τὸν ἄνθρωπο (ὅπως ἀναφέρθηκε παραπάνω) τὸτε ὁρμᾶ ἡ ψυχὴ καὶ λόγῳ τῆς ἐλπίδας τοῦ Θεοῦ καταφρονεῖ κάθε κίνδυνο καὶ μὲ τὰ φτερὰ τῆς πίστεως ὑψοῦται πάνω ἀπὸ τήν ὀρατὴ κτίσι καὶ εἶναι πάντα σὰν μεθυσμένη ἀπὸ τὴν ἔκπληξι τῆς κατὰ Θεὸν μέριμνας…

«Καὶ ὁρμᾷ (ἡ ψυχὴ) καὶ καταφρονεῖ παντὸς κινδύνου τῇ ἐλπίδι τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐν τοῖς πτεροῖς τῆς πίστεως ὑψοῦται ἐκ τῆς ὁρατῆς κτίσεως, καὶ ὡς μεθύουσα γίνεται ᾀεὶ ἐν τῇ ἐκπλήξει τῆς μερίμνης τῆς κατὰ Θεὸν» ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ.46

Αὐτὰ ὅμως συμβαίνουν καὶ τὰ βρίσκουμε μέσα μας ὅταν δὲν καλύψουμε τὴν γνώσι μὲ τὸ θέλημά μας τὸ φιλήδονο.

«Καὶ ταῦτα εὑρίσκομεν ἐν ἑαυτοῖς, ὅταν μὴ καλύψωμεν αὐτὴν τῷ θελήματι ἡμῶν τῷ φιληδόνῳ». ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ.45

Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀφορμὴ τῆς παρούσης «πίστεως» τῶν ποιμένων μας καὶ πολλῶν ἐξ ἡμῶν τῶν ποιμενομένων. Καλύπτουμε τὰ πάντα μὲ τὸ θέλημά μας τὸ φιλήδονο. Φιληδονία δὲν ἀφορᾶ μόνον τὶς σαρκικὲς ἡδονές. «Ἡ φυσίωσις τῆς εὐπρεπείας τῆς ἐξουσίας», ποὺ πάλιν ἀναφέρει ὁ ἄββάς Ἰσαάκ, δὲν εἶναι φιληδονία; Αὐτὰ ποὺ κάνουν οἱ ἐπίσκοποι καὶ διατάζουν, καὶ ἀπαγορεύουν, καὶ βιάζουν συνειδήσεις καὶ συνεργάζονται μὲ τὶς ἐξουσίες, λαμβάνοντας τὰ αἰσχρὰ ὑλικὰ ἀνταλάγματα -ἀπὸ ἕνα μπράβο καὶ μιὰ δημοσιότητα μέχρι ἐπιχορηγήσεις καὶ ἀβάντες πάσης φύσεως, τί εἶναι; Γιατὶ κατήντησαν νὰ παρουσιάζονται ὄχι μόνον ἐμβολιαζόμενοι δημοσίως, ἀλλὰ καὶ ψευδόμενοι ὅτι ἔχουν προσβληθῇ ἀπὸ κορωνοϊό προκειμένου νὰ ἐπηρεάσουν τὸν λαό; Δὲν εἶναι μόνον ἡ περίπτωσις ποὺ ἀναφέρει ὁ κ. Σπυρίδων Ζορμπαλάς (1). Γνωρίζουμε καὶ ἄλλες περιπτώσεις τέτοιες. Ἅλλος ἕνας λόγος νὰ ντρεπόμαστε γιὰ τὴν κατάντια μας. Νὰ μὴν ἀναφερθοῦμε στοὺς φιλόδοξους ποὺ προκειμένου νὰ ἀνέλθουν στὰ ἐκκλησιαστικὰ ἀξιώματα ὑπερθεματίζουν καὶ δημαγωγοῦν…

Καὶ εἶναι καὶ ἡ πιὸ ἤπια ἐκδοχή, τὸ ὅτι ποτὲ δὲν γνώρισαν τὴν πίστι τῶν ἁγίων. Αὐτὸ δὲν τοὺς κάνει λιγώτερο προδότες ὅμως. Εὑρίσκονται εἰς τόπον διαδόχων τῶν Ἀποστόλων καὶ προδίδουν τὴν ἀποστολή τους. Ὁ Ἰούδας εὑρίσκετο σὲ τάξι μαθητοῦ. Τί γινόταν στὴν ψυχή του, πόσο πίστευε, ἄν πίστευε, τί ἀκριβῶς πίστευε, δύσκολο νὰ λεχθῇ. Πάντως πρόδωσε. Αὐτὸ εἶναι σίγουρο, ὅσο σίγουρη εἶναι καὶ ἡ προδοσία τῶν σημερινῶν ποιμένων.

Ἄν πάλι γνώρισαν τὴν πίστι καὶ κατήντησαν νὰ ξαναγυρίσουν στὴν ψυχικὴ γνώσι τῶν εἰδικῶν καὶ τῶν ἐπιστημόνων καὶ τῶν ἀρχόντων τοῦ κόσμου ἐτούτου –γιατὶ ἀκόυω ὅτι ὁ τάδε ἐπίσκοπος ποὺ ἦταν παραδοσιακὸς, ποὺ ἦταν πατερικὸς ποὺ ἦταν πολλὰ καὶ διάφορα καὶ τώρα μασκοφορεῖ, ἐμβολιάζεται δημοσίως, καὶ κυνηγᾶ τοὺς ἱερεῖς καὶ ὅλα τὰ συναφή- μὲ τί μοιάζουν;

Αὐτὸς ποὺ ἀξιώθηκε νὰ γευτῇ τὴν γλύκα τῆς πίστεως καὶ μετὰ ξαναγύρισε στὴ γνώσι τὴν ψυχικὴ μέ τί μοιάζει; Μὲ αὐτὸν ποὺ βρῆκε πολύτιμο μαργαριτάρι καὶ τὸ ἄλλαξε μὲ χάλκινη δεκάρα καὶ μὲ αὐτὸν ποὺ ἄφησε τὴν αὐτεξούσια ἐλευθερία καὶ δέχτηκε τὸν ξεπεσμό, γεμάτο φόβο καὶ δουλεία.

«Ἐρώτησις : Ὁ ἀξιωθεὶς γεύσασθαι τῆς ἡδύτητος τῆς πίστεως καὶ πάλιν στραφεὶς πρὸς τὴν γνῶσιν τῆς ψυχῆς, ἐν τίνι διαφέρει τὸ πρᾶγμα αὐτοῦ; Ἀπόκρισις : Τῷ εὑρόντι μαργαρίτην πολύτιμον καὶ ἀλλάξαντι αὐτὸν εἰς ὀβολὸν χαλκοῦ, τῷ ἐάσαντι ἐλευθερίαν αὐτεξούσιον καὶ στραφέντι εἰς τοὺς τρόπους τῆς πτωχείας, πεπληρωμένους φόβου καὶ δουλείας». ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ 253-4

Ἀκριβῶς ὅπως τὸ λέει ὁ ἄββᾶς Ἰσαάκ. Ξεπεσμὸς γεμάτος φόβο καὶ δουλεία.

Βαρὺ νὰ βλέπεις λειτουργοὺς τοῦ Ὑψίστου καὶ τοὺς πιστοὺς Του νὰ ἔχουν πετάξει τὰ τίμια καὶ τρομαγμένοι καὶ κημοφοροῦντες νὰ σκαλίζουν στὰ σκουπίδια τῶν νεοεποχίτικων χωματερῶν γιὰ νὰ τραφοῦν μὲ τὰ ξυλοκέρατα ποὺ τοὺς προσφέρουν οἱ σύγχρονοι χοιροβοσκοὶ, ἀλλαλάζοντες «ὑπακοὴ-ὑπακοή» καὶ ἀκολουθοῦντες τὸν μαινόμενο ὄχλο ποὺ ζητᾶ τὴν ἐπιστροφὴ στὴν … κανονικότητα….

Πῶς νὰ μὴν ντρέπεται κανείς; Καὶ περισσότερο ποὺ παρατηροῦμε ἄπρακτοι, λὲς καὶ βλέπουμε ταινία. Ὅσοι τὸ νοιώθουν ἄς συμπαρασταθοῦν σὲ ὅσους προσπαθοῦν κάτι νὰ ὀργανώσουν, κάποια ἔμπρακτη ἀντίστασι. Ὅταν κάποτε ἐρωτηθοῦμε ἤ σὲ αὐτὸ τὸν κόσμο ἤ στὸν ἄλλο, τί κάναμε ὅταν γινόταν ὁ χαλασμός, τί θὰ ἀπαντήσουμε; Ὅτι ρητορεύαμε καὶ παπαγαλίζαμε πατερικά χωρία ἤ ὅτι «προσευχόμεθα» μασκοφορεμένοι ἤ ὄχι; Καιρὸς τοῦ ποιῆσαι τῷ Κυρίῳ.

Εἶναι καιροὶ μαρτυρίου καὶ μαρτυρίας , βρὲ παιδιά. Καὶ εἶναι μόνον ἡ ἀρχή. Τί δὲν καταλαβαίνουμε; Ποιούς κοιτᾶμε, ἀπὸ ποιούς παραδειγματιζόμαστε;

Οἱ καιροὶ τοῦτοι εἶναι καιροὶ μαρτυρίου. Ὁ Θεὸς νὰ βοηθήσῃ τὶς ψυχὲς ποὺ τὸν ἀκολουθοῦν μὲ εἰλικρίνεια καὶ ὄχι μὲ πανουργία. Νὰ βοηθήσῃ νὰ ὑπομείνουν τὴν βία, στὸν καιρό τοῦ μέχρι αἵματος ἀγῶνος. Τὸ αἷμα ἤδη τρέχει…

«Δυνατὸς εἶ, Κύριε, ἡ πηγὴ πάσης βοηθείας, ὑποστηρίξαι ἐν τοῖς τοιούτοις καιροῖς, οἵτινές εἰσι μαρτυρίας καιροί, τὰς νυμφευσαμένας σοι ἑαυτὰς μετὰ χαρᾶς ψυχάς, ὁ οὐράνιος νυμφίος, καὶ δεδωκυΐας τὰς συνθήκας τῆς ἁγιότητος ἐν συνέσει μετὰ εἰλικρινείας κινήσεων, καὶ οὐ μετὰ πανουργίας. Διὸ δώρησαι αὐταῖς δύναμιν μετὰ παῤῥησίας καθελεῖν ὠχυρωμένα τείχη, καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς ἀληθείας, ἵνα μὴ τοῦ ἰδίου σκοποῦ ἀστοχήσωσι βίᾳ ἀνυπομονήτῳ ἐν τῷ καιρῷ, ἐν ᾧ περὶ αἵματος ἀνταγώνισμα γίνεται». ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ σελ.40

Γεώργιος Κ. Τζανάκης. Ἀκρωτήρι Χανίων 21.5.2021

  1. Μητροπολίτης κηρύττει στον ναό ψευδώς ότι πέρασε την ασθένεια του κορονοϊού!

http://aktines.blogspot.com/2021/05/blog-post_3.html#more

Δὲν εἶναι πίστις αὐτό. Εἶναι ξεπεσμὸς γεμάτος φόβο καὶ δουλεία. (Γ. Τζανάκης)

Μέγας Κωνσταντίνος: Ο Μεγάλος της Εκκλησίας και της Ιστορίας!

Μέγας Κωνσταντίνος: Ο Μεγάλος της Εκκλησίας και της Ιστορίας!

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

syrostoday.gr - Επικαιρότητα - Ο άγιος και ισαπόστολος, Μέγας Κωνσταντίνος

 

Στις 21 Μαΐου η Εκκλησία μας εορτάζει και πανηγυρίζει λαμπρά τη μνήμη των αγίων ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης. Τόσο ο Μέγας Κων/νος, όσο και η αγία μητέρα του Ελένη ανήκουν στις μεγάλες προσωπικότητες της Εκκλησίας μας, διότι η συμβολή τους για την κατάπαυση των διωγμών και την εδραίωση της Εκκλησίας υπήρξε καθοριστική. Επίσης ο Μέγας Κωνσταντίνος δεν είναι μεγάλος μόνο για την Εκκλησία μας, αλλά και για την παγκόσμια ιστορία, διότι ανήκει στους μεγάλους ηγέτες όλων των εποχών, έχοντας βάλλει τη δική του σφραγίδα στη ροή των ιστορικών πραγμάτων, και για τούτο δικαία του απονεμήθηκε ο τίτλος του μεγάλου.

        Ο Μέγας Κωνσταντίνος ήταν γιος του ελληνοϊλλυρικής καταγωγής Ρωμαίου αξιωματούχου Κωνστάντιου Χλωρού, ο οποίος κατόπιν ανακηρύχτηκε Καίσαρας και Αύγουστος και ανέλαβε τη διοίκηση των δυτικών επαρχιών της απέραντης αυτοκρατορίας. Η μητέρα του Ελένη, ελληνικής καταγωγής, από το Δρέπανο της Βηθυνίας της Μ. Ασίας, στολισμένη με εξαιρετικό κάλλος σώματος και ψυχής, ασπάστηκε νωρίς τον Χριστιανισμό, ο οποίος βρισκόταν ακόμη σε απηνή διωγμό από τους ειδωλολάτρες αυτοκράτορες, τα σκοταδιστικά ειδωλολατρικά ιερατεία και τους δεισιδαίμονες όχλους. Το 274 γέννησε τον Κωνσταντίνο στην πόλη Ναϊσό, σημερινή Νίσσα της Σερβίας.

      Το 293 ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός κράτησε το νεαρό Κωνσταντίνο κοντά του στην Ανατολή, μαζί με τη διαζευγμένη από τον Καίσαρα Κωνστάντιο, μητέρα του Ελένη, για ασφάλεια υποταγής του δευτέρου στην εξουσία του ως το 305. Εκεί δόθηκε η ευκαιρία στην αγία μητέρα του να τον αποσπάσει από την ειδωλολατρία και να τον γαλουχήσει στη νέα πίστη.

      Ο νεαρός Κωνσταντίνος διακρινόταν για την ωραιότητα του σώματός του, την ευγένεια της ψυχής του και τα εξαιρετικά του πνευματικά και φυσικά χαρίσματα. Το 305 ανάλαβαν τη διοίκηση της αυτοκρατορίας ο μεν Γαλέριος στην Ανατολή, ο δε Κωνστάντιος στη Δύση. Το ίδιο χρόνο ο Κωνσταντίνος μετέβη στα Τρέβηρα της Γαλατίας, όπου συνάντησε τον άρρωστο πατέρα του, ο οποίος του ανέθεσε εκστρατεία στη Μ. Βρετανία. Στις 7 Ιουλίου του 307 πέθανε ο Κωνστάντιος και ο στρατός ανακήρυξε τον Κωνσταντίνο αυτοκράτορα της Δύσης. Παντρεύτηκε τη Μινερβίνα και απέκτησε ένα γιο, τον Κρίσπο. Εγκαταστάθηκε στην πόλη Αρελάτη και άσκησε μια πρωτόγνωρη φιλολαϊκή εξουσία, και γι’ αυτό αγαπήθηκε από το λαό.

      Το Σεπτέμβριο του 212 στράφηκε εναντίον του τυραννικού συναυτοκράτορά του της Δύσης Μαξεντίου. Καθ’ οδόν προς τη Ρώμη είδε το γνωστό και μεγαλειώδες όραμα του Τιμίου Σταυρού στον μεσημεριανό ουρανό, ο οποίος έγραφε: «Εν Τούτω Νίκα». Την επόμενη νύχτα είδε στον ύπνο του το Χριστό με το σημείο του Σταυρού, παροτρύνοντάς τον να κατασκευάσει λάβαρο με το Σταυρό, προκειμένου να νικήσει τον ασεβή και τυραννικό Μαξέντιο. Ο Κωνσταντίνος υπάκουσε και νίκησε τον αντίπαλό του και μπήκε θριαμβευτής και ελευθερωτής στη Ρώμη.

      Η πρώτη του ενέργεια ήταν να σταματήσει τον συνεχιζόμενο φοβερό διωγμό των Χριστιανών με το περίφημο «Διάταγμα των Μεδιολάνων» του 313. Αυτό ο μεγάλος άνδρας όρισε για πρώτη φορά στην ιστορία της ελευθερία της θρησκευτικής πίστεως.

     Το 324 συγκρούεται με τον αυτοκράτορα της Ανατολής Λικίνιο, τον οποίο νικά και γίνεται μονοκράτορας σε όλη την αυτοκρατορία, αρχίζοντας το μεγαλειώδες μεταρρυθμιστικό και κοινωνικό του έργο. Έγινε προστάτης όλων των πολιτών, ανεξάρτητα από τη θρησκευτική τους πίστη, για το λόγο αυτό δεν έγινε ακόμη  Χριστιανός και διατηρούσε τον τίτλο του pontifix maximus, δηλαδή του ύπατου αρχιερέα της αρχαίας θρησκείας. Απελευθέρωσε όλους τους Χριστιανούς από τις φυλακές, που είχε κλείσει ο Λικίνιος και ανακάλεσε όσους βρισκόταν στην εξορία. Απέδωσε τους ναούς και την περιουσία στην Εκκλησία. Έκαμε πράξη με διατάγματα την κοινωνική διδασκαλία της Εκκλησίας. Καθιέρωσε την υποχρεωτική δίκη στους παραβάτες. Καθιέρωσε την Κυριακή αργία. Κατάργησε τη δουλεία. Η αγία Ελένη αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στο εκκλησιαστικό έργο, ιδρύοντας ναούς και  ενισχύοντας την Εκκλησία. Με δικά της έξοδα πήγε στην Ιερουσαλήμ και ανακάλυψε τον Τίμιο Σταυρό.

      Ο Μ. Κωνσταντίνος συνέβαλλε τα μέγιστα να ηρεμήσει η Εκκλησία από την αρειανική αίρεση, συγκαλώντας την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο το 325. Εγκαινίασε έτσι έναν νέο τρόπο, απόλυτα δημοκρατικό, διακυβέρνησης της Εκκλησίας.

      Ως πολιτικός άρχων ο Μ. Κωνσταντίνος υπήρξε πρωτοπόρος. Μετέφερε το 325 την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας στο Βυζάντιο, κόβοντας έτσι κάθε δεσμό με το ειδωλολατρικό παρελθόν και βάζοντας τα θεμέλια για τη νέα χριστιανική αυτοκρατορία, η οποία θα ζήσει χίλια χρόνια.

      Το 337 σε μια περιοδεία του στη Νικομήδεια αρρώστησε και συναισθάνθηκε το τέλος του. Ζήτησε να λάβει το άγιο Βάπτισμα και κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων. Δεν ξαναφόρεσε τα αυτοκρατορικά ενδύματα, αλλά φορούσε το λευκό χιτώνα του Βαπτίσματος ως το θάνατό του, στις 22 Μαΐου του 337. Η Εκκλησία μας του αναγνώρισε τις πολύτιμες υπηρεσίες του και γι’ αυτό τον ανακήρυξε άγιο και ισαπόστολο, μαζί με την αγία μητέρα του. Το ίδιο και η ιστορία αναγνωρίζοντας τη μοναδική του προσφορά τον ανακήρυξε μέγα.

       Πολλοί εμπαθείς και ανιστόρητοι επιχειρούν να σπιλώσουν την προσωπικότητά του, χαρακτηρίζοντας τον ως «θηριώδη δολοφόνο», επειδή αναγκάστηκε να εφαρμόσει το νόμο απέναντι στον γιό του Κρίσπο και τη σύζυγό του Φαύστα. Ξεχνούν όμως ότι τότε ο Κωνσταντίνος ήταν ακόμη ειδωλολάτρης, και ο οποίος για το θλιβερό αυτό συμβάν έκλαιγε και θρηνούσε σε όλη του τη ζωή! Ξεχνούν επίσης πως ο χαρακτηρισμός ενός ανθρώπου δεν πρέπει εξαρτάται από μεμονωμένα συμβάντα, αλλά από τη συνολική αξιολόγηση της ζωής του και του έργου του!

Άσηπτη θεολογία ή θεολογία της μολύνσεως; (βίντεο)

Άσηπτη θεολογία

Άσηπτη θεολογία ή θεολογία της μολύνσεως; (βίντεο)

Ὁ π.Ἰωάννης Δρογγίτης ἀπαντᾶ σὲ ἐρωτήσεις τοῦ Ιουστίνου Καρνέιρο πού ἀφοροῦν τὴ Θεολογία τῆς Ἐκκλησίας σὲ σχέση μὲ τὴν ὑφιστάμενη ἐπιδημία καὶ τὶς αἰτιάσεις τοῦ ἐπιστημονισμοῦ καὶ τοῦ κοσμικοῦ πνεύματος.

Απομαγνητοφώνηση ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ

Άσηπτη θεολογία ή θεολογία της μολύνσεως; (βίντεο)

Πατέρα Ιωάννη. Προκειμένου να γίνει μία διασάφηση των αμφιβολιών της Ορθόδοξης Πορτογαλικής Κοινότητας, θα ήθελα να σας κάνω κάποιες ερωτήσεις.
Γενικά σκοπεύουμε στο να μάθουμε ποια είναι η θεολογική τοποθέτηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε σχέση με τις μεταδοτικές ασθένειες. Πρώτον.

Μπορούν οι μολυσματικές ασθένειες να μεταδοθούν μέσα στον Ορθόδοξο Ναό; Μέσα από τα λειτουργικά σκεύη, τις Άγιες Εικόνες, τα Ιερά Λείψανα και από την επαφή ή την εγγύτητα μεταξύ των πιστών;
Είναι απαραίτητα τα υγειονομικά μέτρα μέσα στο Ναό ώστε να αποφευχθεί η μόλυνση; Είναι για παράδειγμα η τήρηση των αποστάσεων και η χρήση της μάσκας αποδεκτά μέτρα;

 

«Καταρχάς, άνευ ευγενίας κοσμικής, να σου πω ότι το χαίρομαι πάρα πολύ και που μιλάμε τώρα αλλά και κυρίως διότι ξέρω ότι αυτό απευθύνεται στους Πορτογάλους αδελφούς με τους οποίους έχουμε συναντηθεί χωρίς να το έχουμε σχεδιάσει. Έχουμε δημιουργήσει κατά κάποιον τρόπο μία σύναξη και μιλάμε και επικοινωνούμε και μετέχουμε στις διδασκαλίες των Αγίων χωρίς να το έχουμε σχεδιάσει, χωρίς να έχει προηγηθεί ένα έργο επί χάρτου ιεραποστολικό. Και αυτό είναι το πιο ωραίο γιατί αυτό το συγκρότησε ο Θεός. Ξεκάθαρα.

Και είναι και οι συγκινήσεις μας μεγάλες, οι δικές μου τουλάχιστον και από κάποιους που ακούω ισχύουν και γι’ αυτούς, γιατί όταν συγκροτεί κάτι ο Θεός είναι σαν την σύναξη την λειτουργική. Αυτό είναι ενέργεια του Θεού. Το να συναντώμεθα, το να μιλάμε για αυτά είναι μία δική Του πρωτοβουλία. Και όπως γίνεται και στη Λειτουργία, έτσι γίνεται και σ΄ αυτήν την περίπτωση, δηλαδή αυτό γίνεται με πρωτοβουλία του Θεού.

Και η δική μας συνάντηση γίνεται με πρωτοβουλία του Θεού και γι’ αυτό έχω την βεβαιότητα και το λέω, όχι γιατί στηρίζομαι στην άποψή μου αλλά στη γνώμη, που αυτή είναι θεολογική έννοια, στη γνώμη και στην ευλογία του Γέροντα του δικού μου, ο οποίος επισφράγισε αυτήν την συνομιλία κι έτσι δια της γνώμης του έχουμε αυτήν την βεβαιότητα.

Αυτό είναι το πρώτο που έχω να σου πω.

Το δεύτερο είναι ότι όλα αυτά που λες στην πρώτη ερώτηση είναι πάρα πολλά. Σίγουρα δεν μπορούμε να τα θίξουμε στην πληρότητά τους. Συμφωνώ κι εγώ ότι αυτό που είναι το ζητούμενο σήμερα είναι η θεολογία των πραγμάτων. Γιατί η θεολογία αποσιωπάται, ή την θεολογία την κακομεταχειριζόμαστε. Και νομίζω ότι δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε κάτι, όπως όλα έχουν λεχθεί από τους Αγίους, απλώς πρέπει να μπούμε μέσα σε αυτήν την δεξαμενή και κυρίως να μπούμε μέσα στο λειτουργικό Σώμα κι εκεί να δεχτούμε τους λόγους που υπάρχουν ζωντανοί μέσα στο λειτουργικό Σώμα.

Όλοι οι λόγοι οι θεολογικοί υπάρχουν μέσα στο λειτουργικό Σώμα. Υπάρχουν μέσα στη Λειτουργία, υπάρχουν μέσα στις Ακολουθίες της Εκκλησίας. Υπάρχουν μέσα στην εκκλησιαστική ζωή και λαλούνται. Κι εμείς αυτό που χρειάζεται είναι να γίνουμε ευήκοοι. Και γινόμαστε ευήκοοι είτε γιατί έτσι το θέλει ο Θεός, ακόμα κι αν είμαστε ακάθαρτοι όπως στην προκειμένη περίπτωση, είτε γιατί έχει προηγηθεί η πρώτη Χάρη, που είναι καθαρτική Χάρη όπως λένε και οι Άγιοί μας και ο Άγιος Ιωσήφ ο νέος. Προηγείται η καθαρτική Χάρη κι έρχεται η θεία γνώση μετά.

Έτσι λοιπόν αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι να δεχτούμε αυτούς τους λόγους, όπως κι αν έχουν έλθει σ’ εμάς, και να τους λαλήσουμε. Να λαλούνται μέσα στην Εκκλησία, γιατί πολλές φορές εισέρχονται μέσα στην Εκκλησία και οι κοσμικοί λόγοι, οι κοσμικοί τρόποι, η κοσμική μεθοδολογία κυρίως, και δι’ αυτών λαλούμε, και όταν λαλούμε έτσι τότε αστοχούμε και μακάρι ο Θεός να μας φυλάξει να μην αστοχήσουμε κι εμείς ούτε και τώρα ούτε και ποτέ.

Έτσι λοιπόν, να μπω λίγο στο ερώτημα και να σου πω ότι για να απαντήσουμε σ’ αυτό θα έφτανε να έχουμε την πίστη την απλή, έξω από γνωσιολογικές ας πούμε καταστάσεις. Θα έφτανε αυτό και φτάνει. Στους βεβαιοπίστους φτάνει αυτό. Αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη της διατύπωσης, απλώς συμβαίνει ό,τι και με την Καινή Διαθήκη. Η διατύπωση υπάρχει και χρειάζεται για να μην συμβαίνουν παραχαράξεις των βιωμάτων και παραχάραξη της Πίστεως, ή, για να δώσουμε μία ας πούμε μαρτυρία της ζωής της Εκκλησίας.

Μέσα από αυτό λοιπόν το πρίσμα θα σου πω ότι για να μπούμε μέσα στο θέμα μας θα κοιτάξουμε τι συμβαίνει στον άνθρωπο. Θα αρχίσω από την ανθρωπολογία με μια μόνο πρόταση ας πούμε. Ξέρουμε ότι ο άνθρωπος δεν είναι ούτε μόνο το σώμα του, ούτε μόνο η ψυχή του. Όπως λέει ο Πατερικός λόγος, είναι το συναμφότερο. Αυτό λοιπόν το συναμφότερο ως συναμφότερο λογίζεται, και αυτός πάντοτε μένει ενωμένος. Και δεν διαιρείται παρά μόνο πρόσκαιρα, με τον θάνατο. Αλλά και πάλι θα ενωθεί. Το Μυστήριο παραμένει Μυστήριο ενότητας. Έτσι λοιπόν συμβαίνει και με τη Θεία Λειτουργία. Η Θεία Λειτουργία είναι αυτό το συναμφότερο. Είναι λοιπόν η Λειτουργία όλου του Σώματος και το Σώμα αυτό συγκροτείται πάνω εις τον Χριστόν, εις τον Χριστόν, εν Χριστώ.

Ο Χριστός είναι η κεφαλή του σώματος. Αυτός αυτουργεί για την συγκρότηση, και το Άγιο Πνεύμα είναι η ζωή μέσα σε αυτό το Σώμα. Οι ενέργειές Του είναι που τελειώνουν όλες τις αγιαστικές, και τις ενέργειες εκείνες που ενσωματώνουν τα μέλη εις το Σώμα. Τους ανθρώπους δηλαδή, τους πιστούς μέσα σε αυτό το Σώμα. Έτσι λοιπόν, η Θεία Λειτουργία είναι το Μυστήριο του Σώματος. Και αυτό το Σώμα δεν διαιρείται. Είναι πάντοτε, είναι το όλον. Και η Θεία Ευχαριστία είναι ένα λειτουργικό γεγονός, είναι μία λειτουργική πράξη, μία μυστηριακή πράξη του Σώματος. Δεν έχουμε λοιπόν ανώτερες και κατώτερες καταστάσεις μέσα στη Λειτουργία. Δεν έχουμε διαιρέσεις. Καταρχάς να πούμε ότι δεν υπάρχει διαφορά, δεν υφίσταται διαφορά μεταξύ της λειτουργικής πράξης του καθαγιασμού και όλης της Λειτουργίας. Δεν έχουμε επομένως έναν συνωστισμό κάποια στιγμή. Έχουμε σύναξη. Έχουμε την σύναξη, και την φανέρωση, και την ενσωμάτωση με διαβαθμίσεις. Με αναβαθμούς, με εισόδους μέσα στο Μυστήριο αλλεπάλληλες. Με χαρισματικές καταστάσεις. Με διαδοχικές αναβάσεις και αναβαθμούς και διαδοχικούς βαθμούς ενσωμάτωσης στο Σώμα. Αυτά συμβαίνουν.

Τι να πούμε; Δεν προλαβαίνουμε να το πούμε για το Μυστήριο. Πραγματικά. Το τί συμβαίνει στη Θεία Λειτουργία δεν θα το προλάβουμε σ’ όλη μας τη ζωή. Γι’ αυτό συχνά το λέμε πώς λειτουργεί γιατί καταλαβαίνουμε ότι είναι δύσκολο να ζήσεις ακέραια όλη τη Θεία Λειτουργία. Δηλαδή, μόνο όσο ο Θεός θέλει μπορεί κανείς να ζήσει αυτήν την εμπειρία. Παρ’ όλα αυτά όμως όντως γνωρίζουμε ότι υπάρχουν αυτές οι αναβάσεις, αυτοί οι αναβαθμοί και οι βαθμοί ενσωμάτωσης. Και αυτό συμβαίνει. Δεν μπορούμε να πούμε λοιπόν ότι η συγκρότηση του Σώματος μέσα στη Θεία Λειτουργία -ή και στη Λατρεία που είναι κάτι διαφορετικό αλλά είναι Μυστήριο και αυτό του Σώματος- ότι η συγκρότηση λογίζεται ως ένας συνωστισμός… σ’ ένα σουπερμάρκετ ή στην Ερμού που πηγαίνουν να κάνουν ψώνια οι άνθρωποι στο Μοναστηράκι εδώ στην Αθήνα… Δε λογίζεται ως τέτοιο φυσικά. Είναι ένα Μυστήριο.

Ούτε μπορούμε να απομονώσουμε την στιγμή της μεταβολής των Τιμίων Δώρων από την Λειτουργία του Σώματος. Όλη η σύναξη πορεύεται προς την κοινωνία των Αγιασμάτων, των Τιμίων Δώρων. Αλλά αυτό είναι Λειτουργία, είναι Μυσταγωγία όλου του Σώματος. Είναι ένα Μυστήριο που λογίζεται ως όλο. Έχει ως κέντρο την μετάληψη των Αγιασμάτων απ’ όσους μπορούν να μεταλάβουν, αλλά όλοι κινούμεθα προς τα εκεί. Οι κινήσεις όλου του Σώματος είναι προς τα εκεί, αλλά δεν λογίζεται διαφοροποίηση. Άρα σίγουρα δεν μπορούμε να πούμε ότι κανείς ενδέχεται να μολυνθεί (;) -να πούμε αυτή τη λέξη;- να λάβει (;) έναν ιό μέσα στη Θεία Λειτουργία, διότι αυτονοήτως αυτό σημαίνει ότι μπορεί να λάβει και έναν ιό κατά την μετάληψη των Αγιασμάτων. Και όχι γιατί αυτό είναι ένα λογικό άτοπο απλώς. Είναι ένα μυστηριακό και θεολογικό άτοπο που ούτε καν μπορεί να συζητηθεί. Είναι το Μυστήριο του Σώματος. Είναι το Μυστήριο της ενσωμάτωσης όλων εις τον Χριστό, που μπορεί να έχει υψηλότερο σημείο ενσωμάτωσης την ώρα της Θείας Μεταλήψεως, αλλά όλη η συγκρότηση είναι μυστηριακή. Είναι η φανέρωση. Είναι η βεβαίωση κάθε φορά της ενσωματώσεως στο Σώμα του Χριστού. Αυτό φανερώνεται στη Θεία Λειτουργία για όλους μας. Και άλλα πολλά βέβαια που ίσως δεν προλαβαίνουμε και για να μην μακρηγορήσουμε το σταματάμε εδώ.

Άρα λοιπόν είναι τελείως άτοπο να μιλήσουμε για μολυσμό μέσα στη Θεία Λειτουργία. Μπορούμε να το κατανοήσουμε αυτό μέσα από μια πολιτική οπτική, μέσα από μια ορθολογιστική οπτική, δηλαδή το πως να σκεφτούν αυτοί οι χώροι, αλλά ούτε καν επιτρέπεται να διαλεχθούμε θεολογικά μέσα σε αυτό, γιατί αυτό σημαίνει ότι πρώτον έχουμε τέλεια απιστία στα γεγονότα. Δεν έχουμε καμία υπαρξιακή συμμετοχή στη Θεία Λειτουργία.

Επίσης αν το πούμε εμείς σαν ιερείς δείχνουμε την αποξένωσή μας από το εκκλησιαστικό σώμα. Έχουμε μία σοβαρή μορφή κληρικαλισμού μέσα στην Εκκλησία αν θεωρήσουμε κάτι τέτοιο. Γιατί; Γιατί αυτονοήτως εμείς θεωρούμε ότι κάνουμε το Μυστήριο μόνοι μας, ότι το κάνουμε κάπου στα κρυφά εμείς. Μπορεί να κλείνουμε την θύρα, την Ωραία Πύλη αλλά αυτό είναι απλώς μία λειτουργία και ένα σύμβολο -ουσιαστικό βέβαια, ρεαλιστικό σύμβολο- των υπερφυών γεγονότων εκείνη τη στιγμή, τα οποία δεν λείπουν και στην υπόλοιπη Θεία Λειτουργία. Έχουμε όμως μία μεγαλύτερη κατάβαση του Θεού. Μία ειδικότερη εμφάνιση των θείων ενεργειών την στιγμή της μεταβολής των Τιμίων Δώρων. Αυτό λοιπόν συμβολίζεται, εικονίζεται -ό,τι σημαίνει εικονισμός στην Θεία Λειτουργία- με το κλείσιμο των θυρών. Όμως το Μυστήριο συντελείται ούτως ή άλλως. Έχουμε την παρουσία του Αγίου Πνεύματος που αυτουργεί, που συγκροτεί όλο το θεσμό της Εκκλησίας λέμε, έτσι δεν είναι; Και συγκροτεί το Σώμα και είναι Παρόν και ενεργεί. Και έχουμε Αγίους, και μή Αγίους ακόμα, οι οποίοι ζούσαν την παρουσία και την εμφάνιση της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, -των χαρίτων θα λέγαμε, των ενεργειών γιατί δεν είναι μία…- όχι μόνο στη Θεία Λειτουργία, και στον Όρθρο και σε όλες αυτές τις προετοιμασίες που κάνουμε για τη Θεία Λειτουργία. Έχουμε σοβαρές εμπειρίες από τους Αγίους πάνω σε αυτό το θέμα. Και απλούς ιερείς έχουμε που ζήσαν τέτοια πράγματα.

Άρα λοιπόν είναι θα έλεγα βλάσφημη οποιαδήποτε τέτοια προσέγγιση. Είναι αδιανόητη. Τη στιγμή δηλαδή που συγκροτείται το Σώμα του Χριστού, η Εκκλησία, να έχουμε μόλυνση ! Καταλάβατε; Το λέμε στην Παναγία: Νενίκηνται τῆς φύσεως οἱ ὅροιἐν σοὶ Παρθένε ἄχραντεΚαι νικώνται της φύσεως οι όροι και μέσα στην Εκκλησία. Αυτή είναι η εικόνα, μέσω της Θεοτόκου. Άρα λοιπόν είναι άτοπο εντελώς να πούμε κάτι τέτοιο. Και είναι άτοπο και μπορούμε να το εξηγήσουμε και με πολλούς τρόπους αυτό.

Είναι άτοπο το εξής. Τί συμβαίνει στη Θεία Λειτουργία; Μιλάμε για ενσάρκωση του Λόγου. Μία συνεχή ενσάρκωση του Λόγου δια της Θείας Λειτουργίας. Και μέσα σε αυτήν την ενσάρκωση καλούνται οι πιστοί να συμμετάσχουν. Κι έτσι η Εκκλησία δεν είναι ένας σύλλογος. Γιατί αυτά φανερώνουν τα λόγια μας μερικές φορές στην Εκκλησία. Ότι είμαστε ένας σύλλογος που λέμε κάποια τραγούδια, λέμε κάποιους ψαλμούς. Ευχαριστιόμαστε ψυχολογικά, έχουμε ψυχολογικά δικά μας βιώματα, αλλά αυτό δεν έχει καμμία σχέση με την Εκκλησία η Οποία είναι το μεγαλύτερο Μυστήριο μέσα στον κόσμο. Το πιο υψηλό σημείο του κόσμου είναι η Θεία Λειτουργία. Δεν μπορούμε να μιλάμε λοιπόν με αυτήν την γλώσσα. Είναι τελείως έξω από την εμπειρία της Εκκλησίας κάτι τέτοιο. Τι συμβαίνει λοιπόν τότε; Συμβαίνει ότι όλοι αυτοί οι συμμετέχοντες ταυτίζονται με το Σώμα του Χριστού και κυρίως εκείνοι που κοινωνούν, αλλά δια των ακτίστων ενεργειών φανερώνεται το Σώμα ακόμα και για τους ανθρώπους που είναι με υπακοή έξω από την μετάληψη των Αγιασμάτων. Έχουν κι αυτοί λοιπόν άλλους βαθμούς κοινωνίας και άλλη μορφή κοινωνίας με τον Λόγο.

Έχουμε λοιπόν την ταύτιση αυτή, αν μου επιτρέπεται αυτός ο όρος, μεταξύ του Σώματος του Χριστού, αυτού του ιδίου Σώματος και του Αίματος του Χριστού με την Εκκλησία. Έχουμε αυτήν την κοινωνία, αυτήν την ενσωμάτωση. Η Εκκλησία είναι αυτό το Σώμα, είναι το Σώμα του Χριστού. Όταν κοινωνώ το Σώμα του Χριστού, κοινωνώ με τον ίδιο τον Χριστό, με την τεθεωμένη ανθρώπινη φύση Του. Κοινωνώ όμως όχι μόνο με τον Χριστό και φεύγω, ενώνομαι και με την Εκκλησία. Η ένωσή μου είναι οντολογική, είναι πραγματική και ρεαλιστική ταυτόχρονα. Δεν είναι σύμβολο. Ενώνομαι με τον Χριστό, που σημαίνει ενώνομαι και με την Εκκλησία. Αυτό είναι το Σώμα Του. Μεταλαμβάνω Σώμα και Αίμα Χριστού, σημαίνει ότι μεταλαμβάνω τον ίδιο τον Χριστό και το Σώμα του ταυτόχρονα. Καταλαβαίνετε πόσο τυφλό θα είναι να πούμε ότι όταν μεταλαμβάνω δεν κοινωνώ και όταν είμαι με το Σώμα αρρωσταίνω; Δεν τίθεται τέτοιο θέμα ποτέ, έτσι; Είναι τελείως αθεολόγητο. Είναι σα να μην πιστεύουμε καθόλου και τους Αγίους μας. Όχι μόνο τις εμπειρίες τους αλλά και τις διδασκαλίες τους. Και τον Άγιο Μάξιμο και όλους τους μεγάλους Αγίους, και τον Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη και τον Άγιο Ιωάννη της Κροστάνδης, και όλους τους Αγίους που μίλησαν, τον Άγιο Νικόλαο τον Πλανά και τους ομοίους του.

Έτσι λοιπόν, δε νοείται κάτι τέτοιο. Και γιατί δε νοείται; Να το πάμε και λίγο παραπέρα. Και πού είναι τα μικρόβια; Τί έχουμε στη Θεία Λειτουργία; Τί συμβαίνει εκεί; Φεύγουν τα μικρόβια, που σημαίνει φεύγει η φύση; Δεν πάμε με τη φύση μας; Δεν συμμετέχει η φύση ακέραιη στη Θεία Λειτουργία; Αυτό θα ήταν αιρετικό. Έτσι λοιπόν έχουμε στη Θεία Λειτουργία έναν συνεορτασμό. Μια σταυρική συνάντηση και μια σταυρική δοξολογική αναφώνηση. Μια συλλειτουργία των φυσικών και των υπερφυσικών. Των λογικών και των υπέρλογων. Των ανθρωπίνων και των θείων. Του κτιστού και του ακτίστου.

Έχουμε λοιπόν αυτή τη συλλειτουργία. Και σ’ αυτή τη συλλειτουργία δεν μπορούμε να πούμε ότι απουσιάζει η φύση. Όπου υπάρχει η φύση, υπάρχει, ως είναι. Υπάρχουν λοιπόν μικρόβια μέσα στη Θεία Λειτουργία; Υπάρχουν μέσα στο Ναό, ας το πούμε καλύτερα, μικρόβια; Στις εικόνες, στα σκεύη, στον ιερέα, στους πιστούς, παντού; Καταρχάς όλα αυτά είναι φυσικά και τα πάντα είναι και φυσικά. Τί γίνεται λοιπόν στην περίπτωση αυτή; Αναχωρεί η φύση και φεύγει; Φυσικά όχι. Δεν αναχωρεί η φύση από τη Θεία Λειτουργία. Είναι εκεί παρούσα. Και επομένως, τα μικρόβια φεύγουν από το Ναό; Όχι δεν φεύγουν από το Ναό τα μικρόβια. Και οι αρρώστιες; Και οι αρρώστιες εκεί είναι. Τις φέρνουμε πάνω μας τις αρρώστιες. Αλλά τί συμβαίνει; Λόγω αυτής της ανακράσεως, λόγω αυτού του βαθμού της ενσωμάτωσης στο Σώμα του Χριστού, λόγω της ενώσεως του Σώματος, και της φανερώσεως, της εσχατολογικής φανερώσεως του Σώματος… Λέμε η Θεία Λειτουργία είναι εσχατολογική φανέρωση, είναι φανέρωση των εσχάτων στο παρόν, στον κτιστό κόσμο, στο επίπεδο του κτιστού. Παραμένουν λοιπόν τα μικρόβια, παραμένει η φύση. Άρα τί γίνεται; Είναι ανενέργητα. Είναι οι όροι της φύσεως που νικώνται. Μένουν ανενεργοί. Θα επιστρέψει η ενέργειά τους όταν αναχωρήσουμε, όταν δηλαδή ο βαθμός ενσωμάτωσης αλλάξει. Γιατί τα πάντα γίνονται στο επίπεδο του κτιστού και παραμένει αυτό. Όμως έχουμε κορύφωση στη Θεία Λειτουργία αυτής της ενσωμάτωσης. Έχουμε φανέρωση της εσχατολογικής ενσωμάτωσης. Έχουμε τόσα πολλά Μυστήρια.

Εκεί λοιπόν που λειτουργείται αυτό το Μυστήριο… η Εκκλησία είναι η Αγία Κοίτη που λέει ο Άγιος Μάξιμος, στην οποία η ψυχή και ο Θεός γίνονται ένα… σ’ αυτή τη μακαρία και αγνή, αγνοτάτη Κοίτη έχουμε αυτή τη θεία συνουσία μεταξύ ψυχής και Θεού, μεταξύ ανθρώπου και Θεού. Έχουμε το Σώμα λοιπόν που ενώνεται, αγνώστως και πανάγνως. Αυτό λοιπόν συμβαίνει εκεί. Η φύση δεν αναχωρεί. Είναι και αυτή παρούσα, όμως είναι ανενέργητη. Είναι όπως ο χρόνος. Λέμε, «παίρνουμε καιρό». Δεν σημαίνει ότι παύει ο χρόνος να υπάρχει για εμάς. Σημαίνει ότι υπερβαίνεται. Έτσι λοιπόν υπερβαίνεται και η φύση στο επίπεδο της φθοράς με την έννοια της μετάδοσης μολυσμών…

Ας πούμε ότι λειτουργούμε και εισέρχεται μέσα στο Ιερό ένας κακοποιός και πάνω στην Τράπεζα που είναι τα Αγιάσματα, τα Τίμια Δώρα, χύνει ας πούμε ένα μολυσματικό υγρό. Δεν τολμώ να πω οτιδήποτε. Θέλει όπως λέγαμε στην δημοτική έκφραση να μαγαρίσει τα Θεία. Και ρίχνει λοιπόν κάτι το τελείως άτοπο, ή, εγώ είμαι απρόσεκτος και λειτουργώ με ένα μουχλιασμένο πρόσφορο, ή, όπως ο Άγιος Νικόλαος ο Πλανάς, χρησιμοποιώ δηλητήριο αντί για Νάμα. Τί θα γίνει; Θα πάψει να είναι δηλητήριο αυτό; Η μούχλα θα απορροφηθεί από τη Θεία ενέργεια; Αυτό είναι αιρετικό. Εκεί θα είναι η μούχλα, αλλά θα είναι εντελώς ανενέργητη. Και έχουμε πάρα πολλά παραδείγματα… Αλλά μου είπες καλύτερα να μιλήσουμε θεολογικά. Ας μην βάλω τα παραδείγματα λοιπόν των Αγίων. Να τα πούμε θεολογικά.

Άρα λοιπόν θα παραμείνει η φθορά. Θα παραμείνουν τα στοιχεία της φθοράς ανενέργητα. Ποιός Ορθόδοξος μπορεί να πει ότι ένα μουχλιασμένο πρόσφορο μετά τη μεταβολή μπορεί να προκαλέσει κοιλιακά προβλήματα; Ποιός Ορθόδοξος μπορεί να πει ότι αυτό δεν μπορεί να είναι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού επειδή έχει αυτή τη διαδικασία της φθοράς πάνω του, η οποία μας ξέφυγε; Ή, όταν γίνει αυτή η εγκληματική ενέργεια που σας είπα, ότι αυτά παύουν να είναι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού; Με οποιονδήποτε ανθρώπινο μολυσμό, δεν θα παραμείνει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού…; Δεν θα μεταφέρει ζωή και αφθαρσία; Έτσι δεν λέμε;

Άρα λοιπόν νομίζω ότι σε αυτά τα ερωτήματα και σ’ αυτές τις γνώμες υπάρχει έντονα το αιρετικό στοιχείο. Υπάρχει ο δοκητισμός. Υπάρχουν τα στοιχεία που αναιρούν τις αποφάσεις της Τετάρτης Οικουμενικής Συνόδου. Υπάρχει μία εικονομαχία στην πραγματικότητα. Όχι μόνο στο επίπεδο της προσκύνησης των εικόνων, δεν λέω καν αυτό, μιλάω για την Θεία Λειτουργία ως εικόνα των εσχάτων. Η εικόνα είναι μεγάλη υπόθεση για την Εκκλησία. Έτσι λοιπόν μπαίνουν πάρα πολλά ζητήματα μέσα.

Θα πούμε ότι όπως συμβαίνει και με το Σώμα του Χριστού. Τί είναι το Σώμα του Χριστού; Ο Χριστός τί είναι; Ένα Θεανθρώπινο Πρόσωπο, λέμε. Μία υπόσταση. Είναι Θεός και άνθρωπος. Δύο τέλειες φύσεις σε ένα Πρόσωπο. Δύο φύσεις που έχουν και οι δύο την θέληση της φύσεως. Η κάθε μια φύση τη δική της θέληση και τη δική της ενέργεια. Και τί έχουμε; Αντίδοση των ιδιωμάτων όπως λέμε στο πρόσωπο του Χριστού. Αυτό λοιπόν συμβαίνει και με το σώμα Του. Όπως συμβαίνει στο δικό Του το ίδιο Σώμα, συμβαίνει και στο Σώμα της Εκκλησίας, όταν αυτό φανερώνεται στην εσχατολογική του πλήρωση. Καταλαβαίνετε τί σημαίνει να λέμε.. «να μολυνθεί»; Είναι σα να λέμε μη γένοιτο. Ποιός μολύνεται; Το Σώμα του Χριστού; Οι πιστοί είναι το Σώμα του Χριστού. Αυτό είναι το μυστηριακό Του σώμα. Και η ενότητα αυτή είναι όπως λέει και ο Άγιος Μάξιμος, η «εν Τριάδι νοουμένη ενότητα», την οποία συγκροτεί ο ίδιος ο Θεός.

Λοιπόν έχουμε ένα σωρό άτοπα πράγματα μέσα σ’ αυτό.

Αλλά αν μου επιτρέπεις και αν δεν έχω μακρηγορήσει θα σου πως το εξής. Για μας ο κύριος λόγος είναι αυτός, που ζούμε στην Εκκλησία: είναι αδιανόητο να ξεχωρίσουμε το Σώμα από τη Λειτουργία. Και ό,τι σημαίνει Σώμα και για τον ίδιο τον Χριστό και για τους ανθρώπους. Αλλά θα σου πω και κάτι άλλο που για μένα ας πούμε υπερβαίνει ακόμα και αυτό. Τα μέλη του Χριστού τί κάνουν; Καταρχάς έχουν έναν πόθο. Το λέμε και στη Λειτουργία. Πίστει καί πόθῳ προσέλθωμεν, ἵνα μέτοχοι ζωῆς αἰωνίου γενώμεθα. Με πόθο κινούμαστε. Αυτός ο πόθος, τί κάνει; Το λέει καταπληκτικά ο Άγιος Μάξιμος. Δηλαδή το κορύφωσε. Είναι ένας πόθος που νικά την ίδια την φύση. Δηλαδή όπως λέει εκεί καταπληκτικά, προτιμούμε την αλήθεια και αυτής της φύσεως. Ο πόθος της Θείας Μεταλήψεως μας κάνει να προτιμούμε λοιπόν την αλήθεια και αυτής της φύσεως. Ένας πιστός θα προτιμούσε την αλήθεια, τον πόθο για τον Χριστό, τον θείο έρωτα που λέμε. Την κοινωνία των Αγιασμάτων και αυτής της φύσεως και αυτής της ζωής. Αυτή είναι η Θεία Λειτουργία και η Θεία Μετάληψη και ένα σωρό άλλα πράγματα που αν έχεις κάποια ερώτηση μπορούμε να τα θίξουμε γιατί νομίζω ότι μακρηγορώ.»

-https://www.youtube.com/watch?v=KfpJHa3SnqQ – Ἀρωγή Ι.Α.

Απομαγνητοφώνηση ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ

Άσηπτη θεολογία ή θεολογία της μολύνσεως; (βίντεο)

Υποκινητές οδυνηρών εξελίξεων….

Υποκινητές οδυνηρών εξελίξεων….

Γράφει ο Νεκτάριος Δαπέργολας


Κλιμακώνει ξεδιάντροπα τή στάση του τό ψευτοσυνοδικό διευθυντήριο τῆς Ἑλλαδικῆς Ἱεραρχίας (ὁνόματι ΔΙΣ μέσω…zoom), πάνω στό θέμα τῶν λίγων κληρικῶν πού διέσωσαν πρό ἡμερῶν τήν ἀλήθεια καί ἀρνήθηκαν να ὑποταχτοῦν καί στό ἔσχατο (ἀλλά προφανῶς ὄχι καί στερνό) βλάσφημο παραλήρημα: ἐκεῖνο τῆς…διημέρου Ἀναστάσεως.

Σέ νέα του λοιπόν διαδικτυακή συνεδρίαση, διαβάζουμε ὅτι «απεφάσισε να ζητήσει από την Συνοδική Επιτροπή επί των Δογματικών και Νομοκανονικών Ζητημάτων τον σχηματισμό φακέλλων και την υποβολή εισηγήσεων περί των επομένων ενεργειών Αυτής σχετικώς προς τις επιστολές και λοιπές ενέργειες των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Κυθήρων κ. Σεραφείμ και Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Κοσμά, με τις οποίες οι εν λόγω Αρχιερείς εξεδήλωσαν απειθαρχία και έλλειψη σεβασμού προς την ομόφωνη απόφαση του συλλογικού οργάνου διοικήσεως της Εκκλησίας της Ελλάδος, ως προς την έκτακτη διαδικασία τελέσεως των Ιερών Ακολουθιών εξαιτίας των υγειονομικών περιορισμών».
Καί ἀκολούθως δίνεται ἔμφαση κυρίως στόν ἄκρως…ἐνοχλητικό γι’ αὐτούς μητροπολίτη Κυθήρων (δεύτερη φωτογραφία): «Μετά λύπης ο Μακαριώτατος Πρόεδρος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου διεπίστωσε, και συναπεδέχθησαν οι Σεβασμιώτατοι Συνοδικοί Αρχιερείς, ότι ιδίως ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κυθήρων κ. Σεραφείμ, και μέσω νεωτέρου κειμένου του προς την Διαρκή Ιερά Σύνοδο, καταφέρεται εναντίον των Αποφάσεων Αυτής, επιμένει να μην αντιλαμβάνεται την κρισιμότητα των δυσκόλων και εκτάκτων αποφάσεων της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου για την δημόσια υγεία και την προστασία της ανθρώπινης ζωής, αυτοαπομονώνεται και θέτει εαυτόν μακράν της συλλογικής προσπάθειας της Εκκλησίας της Ελλάδος, η οποία στο σύνολό Της πασχίζει και εργάζεται τόσο για την την ακώλυτη επιτέλεση της Θείας Λατρείας, όσο και για την τήρηση των υγειονομικών μέτρων».
Φυσικά ὅμως δεν μένουν στο ἀπυρόβλητο οὔτε οἱ…ἀπείθαρχοι ἱερεῖς, καθώς στη συνέχεια ἀναφέρεται ὅτι ἡ ΔΙΣ «αποφάσισε την αποστολή Εγκυκλίου Σημειώματος προς την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και τις Ιερές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος περί των παρατηρηθεισών περιπτώσεων μη τηρήσεως των Αποφάσεων Αυτής σε ελαχίστους ανά την Ελληνική Επικράτεια Ιερούς Ναούς, παραγγέλλουσα την λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων από πλευράς των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών…».

Δυστυχῶς ὅμως τίποτε ἀπό αὐτά δέν μᾶς ἐκπλήσσει. Γιατί οἱ ἄνθρωποι αὐτοί δέν εἶναι πιά ἐπίσκοποι τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι δεσποτάδες, μέ τή χείριστη σημασία τοῦ ὅρου (ἐκείνη τοῦ πλέον μίζερου φαρισαϊσμοῦ καί μικρονοϊκά ἐγωκεντρικοῦ αὐταρχισμοῦ). Καί συνάμα παραμένουν ἀμετανόητοι, ἀδίστακτοι, σέ πρωτοφανῆ κατήφορο πλάνης καί ἀποστασίας. Ἀπωθώντας μέ τήν ἀπίστευτη συμπεριφορά τους ὅλο καί περισσότερο μακριά τους τούς πιστούς πού μένουν προσηλωμένοι στη Ἱερά Παράδοση καί ὄχι στίς – ὦν οὐκ ἔστιν οὔτε ἀριθμός, οὔτε καί τέλος – βλάσφημές τους κακοδοξίες, γίνονται ὑποκινητές καταστάσεων πού κανείς ὀρθόδοξος ποτέ δέν τίς ἐπιθυμοῦσε, ἀλλά τυγχάνει δυστυχῶς ξεκάθαρο πώς εἶναι μᾶλλον ἀναπόφευκτες πιά. Καί προφανῶς καί ἀναγκαῖες. Ζοῦμε ἄλλωστε δεδομένα σέ καιρούς γιά τούς ὁποίους γράφτηκε ὅτι θά χωρίσουν φίλοι ἀπό φίλους, γονεῖς ἀπό παιδιά, ἀδέλφια ἀπό ἀδέλφια, ἡ ἦρα ἀπό τό στάρι. Ἐπώδυνο καί θλιβερό ἀναμφίβολα. Ὅμως δέν γίνεται πλέον διαφορετικά. Οἱ μέρες πού κάποιοι θά ἐκβιάζονται καί θά διώκονται ἀπηνῶς, οἱ μέρες πού θά ψάχνουν κατακόμβες γιά νά προσευχηθοῦν ἤ θά κάνουν μέρες γιά νά βροῦν ὀρθόδοξο ναό νά λειτουργηθοῦν, εἶναι πολύ κοντά μας πλέον.

Ὁ Θεός νά δώσει νά αντέξουμε στόν πόλεμο πού ἔρχεται…
Υποκινητές οδυνηρών εξελίξεων....
Υποκινητές οδυνηρών εξελίξεων....
Υποκινητές οδυνηρών εξελίξεων....

Γ εργασει ο Νεκτάριος Δαπέργολας

Άγιος Νεομάρτυς Νικόλαος εκ Μετσόβου

Άγιος Νεομάρτυς Νικόλαος εκ Μετσόβου

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 


     

      Η ηπειρωτική γη, όπως και ολόκληρη η Ελλάδα και η Βαλκανική, ανάδειξε πολλούς Νεομάρτυρες στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας. Στις τραχιές και απομονωμένες ηπειρώτικες περιοχές οι Ορθόδοξοι Έλληνες καλλιέργησαν και κράτησαν το θησαυρό της αληθινής μας πίστεως στο Χριστό και έδωσαν την μαρτυρία τους, όταν χρειάστηκε, μη λογαριάζοντας το κόστος της ομολογίας τους, το οποίο συχνά άγγιζε και αυτή τη ζωή τους. Ένας από τους καλλίνικους ηπειρώτες Νεομάρτυρες υπήρξε και ο άγιος Νεομάρτυς Νικόλαος εκ Μετσόβου, ένας ηρωικός και γενναίος αθλητής του Χριστού.

      Γεννήθηκε στο Μέτσοβο στις αρχές του 17ου αιώνα. Το επώνυμό του ήταν Μπασδάνης. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς άνθρωποι, οι οποίοι του ενέπνευσαν από παιδί την πίστη  στο Χριστό και την Ορθοδοξία. Τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε μέσα σε απερίγραπτη φτώχεια και ταλαιπωρίες. Όταν μεγάλωσε, πήρε την ευχή των γονέων του και κατέβηκε στα Τρίκαλα, για να αναζητήσει καλλίτερες συνθήκες ζωής. 

     Ζήτησε εργασία σε πολλές επιχειρήσεις και τελικά κατέληξε να προσληφθεί σε έναν τούρκικο φούρνο. Εκεί εργαζόταν με ευσυνειδησία και καλοσύνη και για τούτο απόκτησε τη συμπάθεια και την εύνοια των αφεντικών του. Αμείβονταν ικανοποιητικά, με αποτέλεσμα να ζει ο ίδιος με αξιοπρέπεια και να βοηθά τους φτωχούς γονείς του. 

      Τα χρόνια περνούσαν και ο Νικόλαος ζούσε ενσυνείδητα την χριστιανική ζωή. Με τον καιρό όμως, ζώντας κοντά στους μουσουλμάνους εργοδότες του, ζήλεψε την άνετη ζωή τους, με τα πολλά προνόμια, τις φοροαπαλλαγές και τις τιμητικές διακρίσεις. Ζήλεψε επίσης και την προνομιακή θέση τους, σε σχέση με τους υπόδουλους ραγιάδες, οι οποίοι στερούνταν βασικές ελευθερίες και θεωρούνταν από τους δυνάστες τους ως άνθρωποι υποδεέστεροι, συχνά ως υποζύγιά τους. Σκέφτηκε πως θα μπορούσε να ζήσει και αυτός στη χλιδή, αν γινόταν τούρκος, αν αλλαξοπιστούσε και γινόταν μουσουλμάνος.  

     Ύστερα από καιρό έντονων προβληματισμών πήρε τη μεγάλη απόφαση να εξισλαμισθεί. Ανακοίνωσε την απόφασή του στα αφεντικά του και εκείνοι με χαρά κάλεσαν έναν χότζα, ο οποίος του έκανε περιτομή

      Από εκείνη τη στιγμή όντως άλλαξε η ζωή του. Έγινε κανονικός πολίτης του οθωμανικού κράτους και ανοίχτηκαν μπροστά του νέοι ορίζοντες για την επαγγελματική του δραστηριότητα. Η φτώχεια και οι δυσκολίες ήταν πια παρελθόν. Τώρα όλες οι πόρτες ήταν ανοιχτές γι’ αυτόν, διότι δεν ήταν ο υπόδουλος ραγιάς, αλλά ο κυρίαρχος τούρκος.

       Όμως, κατά παράδοξο τρόπο, αντί να χαίρεται για την νέα εύκολη και γεμάτη χλιδή, ανέσεις και ηδονές ζωή του, μια ανεξήγητη λύπη φώλιασε μόνιμα στην ψυχή του και δεν τον άφηνε να χαρεί την ελευθερία του, τα πολλά χρήματά του, την τιμητική του θέση στην τοπική κοινωνία, τις λαμπρές προοπτικές, που ανοίγονταν για τη ζωή του. 

      Η περίεργη καταθλιπτική ψυχική του κατάσταση συνεχίστηκε για καιρό. Κάποια μέρα κατανόησε αιτία αυτής της ψυχικής του λύπης ήταν η άρνηση της πίστης στο Χριστό. Κατάλαβε ότι η κατάθλιψή του οφείλονταν στην απουσία της θείας χάριτος, η οποία, μόνη αυτή, δίνει χαρά και ιλαρότητα στον πιστό Χριστιανό. Τα μάτια του πλημμύρησαν από καυτά δάκρυα και πικροί αναστεναγμοί έβγαιναν από τα χείλη του. Αρνήθηκε το Χριστό για το χρυσό και τη χλιδή! Έτσι δεν άργησε να πάρει την απόφαση να γυρίσει ξανά στην πίστη των πατέρων του, στην αγία Ορθοδοξία. 

      Κάποια μέρα έφυγε από την εργασία του και εξαφανίστηκε από τα Τρίκαλα. Ανέβηκε στο χωριό του και άρχισε να ζει ως Χριστιανός. Για να καλύπτει τις βιοτικές 

του ανάγκες, άρχισε να εμπορεύεται δαδιά, δηλαδή εύφλεκτα προσανάμματα. Μάλιστα η εργασία του τον ανάγκασε να κατεβαίνει συχνά στην  πόλη των Τρικάλων 

για να πουλά την πραμάτεια του, αλλά με προφυλάξεις, για να μην αναγνωριστεί από τους Τούρκους.

     Αλλά σε κάποια κάθοδό του στα Τρίκαλα, συναντήθηκε τυχαία με έναν μουσουλμάνο, γείτονα στο φούρνο, που εργαζόταν. Εκείνος τον αναγνώρισε και είδε ότι δεν φορά τα τουρκικά ενδύματα, τα οποία φανέρωναν και την μουσουλμανική του πίστη, αλλά ελληνικά. Κατάλαβε ότι είχε αρνηθεί το Ισλάμ και γύρισε στον Χριστιανισμό. Τον άρπαξε από τα ρούχα και τον ξυλοκόπησε, επειδή πρόδωσε την μουσουλμανική θρησκεία. Τον απείλησε πως αν δεν του προμήθευε δωρεάν δια βίου το χρειαζούμενο δαδί, θα τον κατέδιδε στις τουρκικές αρχές και οι συνέπειες  θα ήταν φοβερές γι’ αυτόν, διότι το Κοράνιο και ο ισλαμικός νόμος (σαρία) προβλέπει το θάνατο για τους εξωμότες του Ισλάμ. Ο Νικόλαος δέχτηκε να προμηθεύει δαδί τον τούρκο εξαγοράζοντας έτσι την εχεμύθειά του. 

      Ο καιρός περνούσε και ο Νικόλαος, ζούσε ελεύθερα μεν, αλλά τον βασάνιζε η σκέψη, ότι χρησιμοποιούσε την πίστη του ως συναλλαγή για την σωματική του ελευθερία. Γι’ αυτό και αναζήτησε κάποιον έμπειρο πνευματικό για να του εναποθέσει το εσωτερικό του πρόβλημα. Του φανέρωσε όλα τα κρυφά της ψυχής του και του εμπιστεύτηκε τις τύψεις του, οι οποίες τον βασάνιζαν για την άρνηση του Χριστού. Μάλιστα του εκμυστηρεύτηκε τον πόθο του να ξεπλύνει την αμαρτία του με το αίμα του, να μαρτυρήσει για τον αληθινό Θεό και ζήτησε την ευλογία του να προχωρήσει στο μαρτύριο. 

     Ο πνευματικός του τον  άκουσε με προσοχή, όμως τον προειδοποίησε ότι το μαρτύριο δεν είναι εύκολη υπόθεση και πως υπήρχε κίνδυνος να δειλιάσει και να αρνηθεί και πάλι το Χριστό. Μπροστά στην επιμονή του, του έδωσε την ευχή του και τη συγκατάθεση να προχωρήσει στο μαρτύριο. 

    Ο Νικόλαος, ύστερα από αυτό, ένοιωσε ψυχική γαλήνη και άρχισε πια να μην φοβάται τους τούρκους. Έπαψε πλέον να φυλάγεται και πωλούσε την πραμάτεια του δημόσια στα Τρίκαλα. Προσπαθούσε επίσης να καταλάβει ο τούρκος που τον εκβίαζε, ότι δεν τον φοβάται πλέον και έπαψε να του προμηθεύει δωρεάν δαδί. Όμως ο κακεντρεχής και μοχθηρός εκείνος άνθρωπος, όταν δεν του παρέδιδε πια δαδί, έγινε θηρίο από το θυμό του. Τον έψαξε στην αγορά και όταν τον βρήκε, τον άρπαξε και άρχισε να τον κτυπά με μανία, να τον βρίζει και να τον απειλεί.  Βλέποντας τη σκηνή και άλλοι τούρκοι, πλησίασαν και άρχισαν να χτυπούν και αυτοί τον αποστάτη του Ισλάμ. Αφού τον ξυλοκόπησαν, τον έσυραν στον τούρκο δικαστή των Τρικάλων, για να δικαστεί για το αδίκημα της άρνησης της μουσουλμανικής πίστης.

       Εκείνος στάθηκε με θάρρος μπροστά στο δικαστή και απολογήθηκε, χωρίς φόβο, ότι είναι Χριστιανός και Έλληνας και διαβεβαίωσε ότι δεν πρόκειται με τίποτε να αρνηθεί αυτές τις δύο μεγάλες αξίες. Ο δικαστής αρχικά άρχισε να τον κολακεύει και να του τάζει τιμές, αξιώματα, πλούτη και εύκολη ζωή, αν αποφάσιζε να ασπασθεί τη μουσουλμανική θρησκεία και τουρκέψει. Αλλά εκείνος έμεινε αμετάπειστος. Τότε άρχισε να τον απειλεί, γνωρίζοντάς του τις συνέπειες, που προβλέπει η ισλαμική νομοθεσία για όσους αρνούνταν το Ισλάμ. Ότι τον περίμεναν φρικτά βασανιστήρια και ο θάνατος, αν δεν συμμορφώνονταν με τις συμβουλές του. Αλλά ο Νικόλαος, με πρωτοφανή ηρωισμό και ηρεμία, τον διαβεβαίωσε ότι άδικα κουράζεται να τον  μεταπείσει. Τότε έδωσε διαταγή στους στρατιώτες να τον μαστιγώσουν χωρίς λύπηση και να τον κλείσουν  στο ποιο σκοτεινό μπουντρούμι, χωρίς φαγητό και νερό για πολλές ημέρες.  

     Ο Μάρτυρας υπόμεινε με ηρωισμό και καρτερία τα βασανιστήρια, προσευχόμενος μέρα και νύχτα, ζητώντας να λάβει από το Θεό συγχώρηση για το κρίμα της άρνησής 

Του και παρακαλώντας Τον να τον ενδυναμώσει, να αντέξει ως το τέλος τα μαρτύρια και να μη δειλιάσει μπροστά στο θάνατο. 

      Βλέποντας ο δικαστής ότι δεν άλλαζε γνώμη, εξέδωσε την καταδικαστική του απόφαση: θάνατος δια της πυράς! Μάλιστα δε διαφημίστηκε από τους τούρκους, ότι η εκτέλεση θα γινόταν στο κέντρο των Τρικάλων. Μαζεύτηκαν πολλοί τούρκοι και εβραίοι να δουν το θέαμα και να χαρούν. Επίσης μαζεύτηκαν και πολλοί Χριστιανοί για να θαυμάσουν τον ηρωικό Μάρτυρα του Χριστού. Άναψαν μεγάλη φωτιά, κοντά στην αγορά της πόλεως, και αφού έσυραν τον Νικόλαο, τον έριξαν στη φωτιά. Σε ελάχιστα λεπτά της ώρας ο Μάρτυρας ξεψύχησε, ανεβαίνοντας η ψυχή του στα ουράνια για να συναντήσει το Χριστό, για χάρη του Οποίου έδωσε τη ζωή του, το δε σώμα του εξαφάνισαν οι φλόγες. Ήταν 17 Μαΐου του έτους 1617

       Ελάχιστα από τα λείψανά του σώθηκαν και σε καλλίτερη κατάσταση η Κάρα του, την οποία αγόρασε κάποιος ευλαβής κεραμοποιός της πόλεως, δίνοντας αρκετά χρήματα στους φύλακες τούρκους. Επειδή όμως φοβούνταν μήπως οι τούρκοι την ανακαλύψουν, την εντοίχισε στο σπίτι του, χωρίς να πει σε κανέναν το μυστικό του.   Εν τω μεταξύ ο κεραμοποιός πέθανε και το σπίτι του το αγόρασε κάποιος που ονομάζονταν Μέλανδρος. Ένα χρόνο ακριβώς μετά το Μαρτύριο του αγίου, στις 17 Μαΐου του έτους 1618, τις βραδινές ώρες,  είδε να λάμπει το σημείο που είχε εντοιχιστεί η Τίμια Κάρα. Το ίδιος βράδυ είδε στον ύπνο του ότι το σπίτι του φιλοξενούσε την Κάρα του αγίου Νεομάρτυρα Νικολάου εκ Μετσόβου. Το επόμενο πρωί άνοιξε τον τοίχο και πράγματι βρήκε την Τίμια Κάρα. Όντας ευλαβής άνθρωπος και θεωρώντας τον εαυτό του ανάξιο να φιλοξενεί στο σπίτι του τέτοιο ιερό θησαυρό, την παρέδωσε στην Ιερά Μονή Βαρλαάμ Μετεώρων, όπου είχε αδελφό μοναχό, ως μνημόσυνο αιώνιο για τους γονείς του. Εκεί φυλάσσεται μέχρι σήμερα, ευωδιάζουσα και θαυματουργούσα. 

     Εκτός από την Αγία Κάρα, σώζονται τεμάχια των χεριών του αγίου στην Ιερά Μονή Ελεούσης Ιωαννίνων, και στον Ναό του Αγίου Νικολάου Σκαμνελίου Ιωαννίνων, καθώς και δόντι του αγίου στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Μετσόβου.

     Άπειρα είναι τα θαύματα που επιτελούν τα χαριτόβρυτα λείψανά του, σε όσους τον επικαλούνται με πίστη και ευλάβεια.

     Η μνήμη του τιμάται στις 17 Μαΐου, την ημέρα του μαρτυρίου του.

Άγιος Νεομάρτυς Νικόλαος εκ Μετσόβου

    O Ιερός Χρυσόστομος για το πάθος της φιλαργυρίας και την αρετή της πτωχείας.            

το πάθος της φιλαργυρίας

O Ιερός Χρυσόστομος για το πάθος της φιλαργυρίας και την αρετή της πτωχείας.        

(απόσπασμα από την ομιλία Ϛ ΄, που εμπεριέχεται στο Υπόμνημα του αγίου πατρός στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο)

  επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

     Μπορούμε, αρκεί να το θέλουμε και να το επιδιώξουμε, να κερδίσουμε την αιώνια ζωή. Διότι τι το βαρύ μας είπε ο Κύριος να κάνουμε; Να διασχίσουμε βουνά; Να πετάξουμε στον αέρα; Ή να διαβούμε το Τυρρηνικό πέλαγος; Όχι, αλλά αντιθέτως να επιλέξουμε έναν τόσο εύκολο τρόπο ζωής, ώστε να μη χρειάζεται ούτε εργαλεία, παρά μόνο ψυχή και διάθεση. Διότι ποια μέσα είχαν οι Απόστολοι, που κατόρθωσαν τόσα πράγματα; Δεν περιήλθαν με ένα χιτώνα και ανυπόδητοι τον κόσμο και υπερίσχυσαν όλων; Ποια άλλωστε από τις εντολές του Χριστού είναι δύσκολη; Να μην έχεις κανένα εχθρό· να μη μισείς κανέναν· να μην κακολογείς κανέναν. Δυσκολότερα είναι τα αντίθετα αυτών.

    Είπε όμως ο Χριστός, θα μπορούσε να πει κάποιος, να απαλλαγούμε από τα χρήματα. Αυτό λοιπόν είναι το βαρύ και το δύσκολο; Για την ακρίβεια μάλιστα δε διέταξε, αλλά συμβούλευσε. Αλλά και επιταγή να ήταν, πού είναι το βαρύ όταν λέγει να μην περιφέρουμε φορτία και ενοχλητικές φροντίδες; Αλλά πόση είναι η φιλαργυρία και η απληστία! Όλα έγιναν χρήματα· για τούτο και όλα έγιναν άνω-κάτω. Και όταν μακαρίζει κανείς κάποιον, αυτά θυμάται· και όταν τον οικτίρει, από αυτά  προέρχεται ο  ταλανισμός. Και όλες οι συζητήσεις γίνονται για τα χρήματα, πώς αποκτά πλούτη ο τάδε ή πώς βρίσκεται σε πενία κάποιος άλλος. Και όταν κανείς επιχειρεί εκστρατεία, ή ετοιμάζει γάμο ή ασκεί κάποια τέχνη ή οτιδήποτε άλλο, δεν υλοποιεί το σχέδιό του, παρά μόνο αφού δει χρήματα να έρχονται σε αυτόν άφθονα.

   Έπειτα, δε θα συγκεντρωθούμε να σκεφτούμε πώς θα απομακρύνουμε το νόσημα αυτό; Δε θα ντραπούμε τα κατορθώματα των πατέρων; Των τριών χιλιάδων, των πέντε χιλιάδων, οι οποίοι τα είχαν όλα κοινά; Ποιο είναι το κέρδος της παρούσης ζωής, όταν δεν τη χρησιμοποιήσουμε για την απόκτηση της μέλλουσας; Μέχρι πότε θα αφήνετε αδούλωτο τον μαμωνά,ο οποίος σας έχει υποδουλώσει; Μέχρι πότε θα είστε δούλοι του χρήματος; Μέχρι πότε δε θα επιθυμείτε την ελευθερία και δε θα απαρνιέστε τα παζαρέματα της φιλοχρηματίας;

   Αλλά όταν μεν γίνεστε δούλοι ανθρώπων, κάνετε τα πάντα, εάν κανείς σας υποσχεθεί να χαρίσει την ελευθερία· τώρα όμως που είστε αιχμάλωτοι της φιλαργυρίας, ούτε καν σκέπτεστε πώς θα απαλλαγείτε από αυτήν την πικρή δουλεία. Μολονότι το πρώτο δεν είναι καθόλου δεινό, ενώ το δεύτερο, δηλαδή η φιλαργυρία, είναι βαρύτατη τυραννία. Σκεφτείτε πόσο μεγάλο τίμημα προς χάριν μας κατέβαλε ο Χριστός. Έχυσε το αίμα Του, παρέδωσε τον εαυτό Του. Εσείς όμως και μετά από όλα αυτά πέσατε και πάλι, και το ακόμη χειρότερο είναι ότι και ευχαριστείστε με την υποδούλωση και βρίσκετε τέρψη στην ατιμία και σας έγινε αξιαγάπητο αυτό που έπρεπε να αποφύγετε.

     Αλλά επειδή δεν αρκεί μόνο να θρηνολογούμε και να κατηγορούμε, αλλά και να διορθώνουμε, ας δούμε γιατί έγινε αξιαγάπητο αυτό εδώ το πάθος και το κακό. Γιατί λοιπόν, γιατί έγινε αξιαγάπητο αυτό εδώ; «Διότι», θα μπορούσε να απαντήσει κανείς, «μας κάνει δοξασμένους και μας εξασφαλίζει». Πες μου, με ποια ασφάλεια; «Με το να μας δημιουργεί την πεποίθηση ότι δε θα πεινάσουμε, δε θα τρέμουμε από το ψύχος, δε θα υποστούμε βλάβη, δε θα περιφρονούμαστε». Επομένως, εάν σου υποσχεθούμε την εξασφάλιση αυτή, θα πάψεις να πλουτίζεις; Διότι εάν ο πλούτος γίνεται αξιαγάπητος  γι’ αυτό, εάν είναι δυνατό χωρίς αυτόν να μην αισθάνεσαι ανασφάλεια και να είσαι ασφαλής, ποια είναι η ανάγκη αυτού;

   «Και πώς είναι δυνατόν», θα μπορούσε να πει κάποιος, «χωρίς να πλουτίσεις να επιτύχεις αυτά;» Πώς όμως είναι δυνατό (διότι εγώ θα σου πω το αντίθετο) να πλουτίσεις; Διότι για να πλουτίσεις, είναι ανάγκη και να κολακεύεις πολλούς, άρχοντες και αρχομένους, και να παρακαλείς μυρίους, και να υπηρετείς ως δούλος φτάνοντας ακόμη και να γίνεις χαμερπής, και να φοβάσαι και να τρέμεις και να υποψιάζεσαι τα μάτια των φθονερών, και να φοβάσαι τα στόματα των συκοφαντών και τις επιθυμίες των άλλων φιλαργύρων.

    Η πενία όμως δεν είναι τέτοια, αλλά εντελώς αντίθετη. Είναι φρούριο απόρθητο και ασφαλές, λιμάνι γαλήνιο, παλαίστρα και γυμναστήριο καρτερίας, ομοίωμα αγγελικού βίου. Ακούστε τα αυτά όσοι είστε φτωχοί, ή μάλλον και όσοι επιθυμείτε να πλουτίσετε. Δεν είναι κακό να είστε φτωχοί, αλλά το να μη θέλετε να είστε φτωχοί.Μην πιστεύεις ότι η φτώχεια είναι κάτι το φοβερό και δε θα σου είναι φοβερό. Άλλωστε ο φόβος αυτός δε βρίσκεται στην ίδια τη φύση της φτώχειας, αλλά στην ιδέα των ανθρώπων που έχουν ασθενική ψυχή και  γι’ αυτό ολιγοψυχούν. Μάλλον ντρέπομαι που πρέπει να πω τόσα για την πενία, διότι δεν είναι καθόλου κακό. Διότι εάν είσαι υπομονετικός, θα σου γίνεται και πηγή μυρίων αγαθών. Εάν δε κάποιος σου παρέθετε από το ένα μέρος εξουσία, πολιτική δύναμη και πλούτο και απολαύσεις, και από το άλλο μέρος την πτώχεια, και σου έδινε το δικαίωμα εκλογής, να πάρεις εκείνο ακριβώς το οποίο ήθελες, θα άρπαζες επιλέγοντας αμέσως την πενία, εάν βεβαίως γνώριζες το κάλλος της.

    Και γνωρίζω φυσικά ότι πολλοί γελούν καθώς λέγονται αυτά·  εμείς όμως δε θορυβούμαστε· αλλά και από εσάς έχουμε την αξίωση να δείξετε υπομονή και γρήγορα θα συμφωνήσετε μαζί μας. Διότι εμένα μου φαίνεται ότι η πτωχεία ομοιάζει με κόρη κόσμια και καλή και ευπαρουσίαστη· η δε φιλαργυρία μού φαίνεται ότι ομοιάζει με γυναίκα θηριόμορφη, με κάποια Σκύλλα και Λερναία Ύδρα και με μερικά άλλα παρόμοια τέρατα, που έχουν επινοήσει οι μυθοπλάστες. Μη μου αναφέρεις δε εκείνους που κατηγορούν την πτωχεία, αλλά εκείνους οι οποίοι διέπρεψαν χάρη σε αυτήν. Με αυτήν αφού ετράφη ο Ηλίας, έλαβε τη μακαρία εκείνη αρπαγή με πύρινο άρμα στους ουρανούς. Με αυτήν έλαμψε ο Ελισσαίος· με αυτήν ο Ιωάννης· με αυτήν όλοι οι απόστολοι. Για τη φιλαργυρία τους όμως κατεκρίθησαν ο Αχαάβ, η Ιεζάβελ, ο Γιεζή, ο Ιούδας, ο Νέρων, ο Καϊάφας.

    Εάν όμως θέλεις, ας μη μείνουμε σε εκείνους μόνο που διέλαμψαν στη ζωή τους με την πενία, αλλά ας εξετάσουμε προσεκτικά και το κάλλος της κόρης αυτής. Διότι πράγματι και οφθαλμούς έχει καθαρούς και διαυγείς, χωρίς τίποτε το θολό και σκοτεινό, όπως αντιθέτως οι οφθαλμοί της φιλαργυρίας άλλοτε μεν είναι γεμάτοι θυμό, άλλοτε δε πλήρεις ηδονής και άλλοτε ταραγμένοι από την ακράτεια. Ενώ της πτωχείας οι οφθαλμοί δεν είναι τέτοιοι, αλλά είναι ήμεροι και γαλήνιοι, βλέπουν προς όλους με γλυκύτητα, είναι μειλίχιοι και καταδεκτικοί, δεν μισούν κανένα και δεν αποστρέφονται κανένα. Διότι όπου υπάρχουν χρήματα, εκεί υπάρχει αιτία έχθρας και αναρίθμητων πολέμων.

   Το στόμα επίσης της φιλαργυρίας είναι γεμάτο από ύβρεις, από κάποια έπαρση, από πολλή αλαζονεία, από κατάρα και δόλο. Ενώ στην πτωχεία και το στόμα και η γλώσσα είναι υγιής και γεμάτη από διαρκή ευχαριστία και ευλογία, από λόγια καταδεκτικά, στοργικά και εξυπηρετικά, από επαίνους και εγκώμια. Εάν επίσης θέλεις να δεις και την αναλογία των μελών της, είναι αξιόλογη και κατά πολύ υψηλότερη από την ευπορία. Εάν ωστόσο την αποφεύγουν οι περισσότεροι, μην απορείς, διότι και τις άλλες αρετές τις αποφεύγουν οι ανόητοι.

     Αλλά ο πτωχός, θα έλεγε κάποιος, περιφρονείται από τον πλούσιο. Πάλι μου αναφέρεις το εγκώμιο της πτωχείας. Διότι, πες μου, ποιος είναι ευτυχής; Εκείνος που περιφρονεί ή εκείνος που περιφρονείται; Είναι φανερό ότι ευτυχής είναι εκείνος που περιφρονείται. Λοιπόν η φιλαργυρία μεν μάς παρακινεί να περιφρονούμε, ενώ η πτωχεία μάς  προτρέπει να υπομένουμε. «Αλλά ο πτωχός», θα απαντούσε αυτός ο κάποιος, «πεινά». Και ο Παύλος πεινούσε και βρισκόταν σε συνεχή πείνα. Αλλά δεν έχει ανάπαυση και δε σταματά το έργο του ποτέ. Ούτε ο Υιός του ανθρώπου δεν είχε πού να γείρει το κεφάλι Του.

     Είδες σε ποιο σημείο έφθασαν τα εγκώμια της πτωχείας και πού σε τοποθετούν; Κοντά σε ποιους άντρες σε αναβιβάζουν και σε κάνουν μιμητή του Δεσπότου; Εάν ήταν καλό να έχει κανείς υπό την κατοχή του χρυσό, θα τον έδινε στους μαθητές Του ο Χριστός, ο οποίος τους έδωσε εκείνα τα άρρητα αγαθά. Ενώ τώρα, όχι μόνο δεν τους έδωσε, αλλά και τους απαγόρευσε να έχουν.  Γι’ αυτό και ο Πέτρος όχι μόνο δε βυθίζεται από την πενία, αλλά και αισθάνεται υπερήφανος λέγοντας: «ργύριον κα χρυσίον οχ πάρχει μοι· δ χω τοτό σοι δίδωμι· ν τ νόματι ησο Χριστο το Ναζωραίου γειρε κα περιπάτει(:Είπε δε ο Πέτρος· “αργυρά και χρυσά νομίσματα δεν έχω. Εκείνο δε που έχω, αυτό και σου δίδω, εν τω ονόματι Ιησού Χριστού του Ναζωραίου, σήκω όρθιος και περπάτα ελεύθερα”)»[Πραξ.3,6].Ποιος από εσάς δε θα ήθελε να κραυγάσει αυτά τα λόγια; «Ασφαλώς όλοι και πάρα πολύ μάλιστα», θα μπορούσε να πει κανείς.

     Λοιπόν, πέταξε τα αργυρά νομίσματα, πέταξε τα χρυσά. «Και εάν τα πετάξω», θα μπορούσε να ρωτήσει κανείς, «θα αποκτήσω τη δύναμη του Πέτρου;» Πες μου, όμως, τι έκανε τον Πέτρο ευτυχή; Άραγε επειδή θεράπευσε τον χωλό; Όχι· αλλά το ότι δεν είχε αυτά, αυτό του εξασφάλισε τον ουρανό. Διότι άλλοι μεν από εκείνους που έκαναν αυτά έπεσαν στη γέεννα του πυρός, ενώ άλλοι από αυτούς που έκαναν αυτά, πέτυχαν την βασιλεία. Αυτό λοιπόν μάθε το και από αυτόν τον Πέτρο. Διότι δύο ήταν εκείνα που είπε· «αργύριο και χρυσάφι δεν έχω» και «στο όνομα του Ιησού Χριστού, σήκω και περπάτησε». Ποιο λοιπόν τον έκανε ένδοξο και μακάριο; Η θεραπεία του χωλού ή η απόρριψη των χρημάτων;.

    Και αυτά διδάξου τα και από τον ίδιο τον αγωνοθέτη, τον Κύριο Ιησού Χριστό. Τι λέγει λοιπόν Αυτός στον πλούσιο ο οποίος ζητούσε την αιώνια ζωή; Δεν είπε «θεράπευε χωλούς», αλλά «πούλησε τα υπάρχοντά σου και δώσε τα στους πτωχούς και ακολούθησέ με· και θα έχεις θησαυρό στους ουρανούς»[Λουκ.18,22]. Αλλά και ο Πέτρος επίσης δεν είπε «να, στο όνομά Σου εκβάλλουμε δαίμονες», αν και εξέβαλλε, αλλά «Να, τα αφήσαμε όλα και σε ακολουθήσαμε· τι θα κερδίσουμε;»[Ματθ.19,27]. Και ο Χριστός πάλι απαντώντας προς αυτόν, δεν είπε «εάν κανείς σηκώσει χωλό», αλλά «Όποιος, για χάρη μου, άφησε σπίτια και αγρούς, θα τα λάβει εκατονταπλάσια και θα κληρονομήσει την αιώνια ζωή»[Ματθ.19,29].

    Και εμείς λοιπόν θα μιμηθούμε αυτόν, για να μην ντροπιαστούμε, αλλά να εμφανιστούμε με θάρρος στο βήμα του Χριστού, για να Τον ελκύσουμε να βρίσκεται μαζί μας, όπως ήταν και μαζί με τους μαθητές. Διότι θα είναι και μαζί μας όπως ήταν και με εκείνους, εάν θελήσουμε να μιμηθούμε εκείνους και να γίνουμε θαυμαστές του βίου και της συμπεριφοράς τους. Διότι από αυτά και ο Θεός στεφανώνει και ανακηρύσσει τους νικητές, χωρίς να απαιτεί να αναστήσεις νεκρό, ή να θεραπεύσεις χωλό. Διότι δεν συντελούν αυτά να γίνουμε όπως ο Πέτρος, αλλά το να απορρίψουμε τα υπάρχοντά μας· διότι αυτό ήταν το κατόρθωμα του αποστόλου.

    Αλλά δεν μπορείς να τα απορρίψεις; Είναι πάρα πολύ εύκολο, αλλά δε σε αναγκάζω, εάν δε με θέλεις, ούτε σε βιάζω· αλλά σε παρακαλώ μόνο αυτό, να ξοδεύεις ένα μέρος από εκείνα για τους συνανθρώπους σου που τα έχουν ανάγκη και να μην επιζητείς τίποτε περισσότερο από ό,τι πραγματικά σου χρειάζεται για τις βασικές σου ανάγκες. Έτσι και εδώ θα ζήσουμε ζωή ήσυχη και ασφαλή και την αιώνια ζωή θα απολαύσουμε, την οποία είθε να επιτύχουμε όλοι εμείς, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίο ανήκει η δόξα και η δύναμις, μαζί με τον Πατέρα και το άγιο Πνεύμα και τώρα και πάντοτε και αιωνίως. Αμήν.

         ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

ΠΗΓΕΣ:

  • https://greekdownloads3.files.wordpress.com/2014/08/in-matthaeum.pdf
  • Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ομιλία Ϛ ΄(επιλεγμένα αποσπάσματα),Πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1979, τόμος 12, σελίδες 403-413.
  • Βιβλιοθήκη των Ελλήνων, Άπαντα των αγίων Πατέρων, Ιωάννου Χρυσοστόμου έργα, τόμος 69, σελ.207-214 (ή : 100-104 του PDF).
  • http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html
  • Π.Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
  • Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
    O Ιερός Χρυσόστομος για το πάθος της φιλαργυρίας και την αρετή της πτωχείας.            

Για την επιμονή στην τήρηση των λογισμών (Αββά Κασσιανού)

0
τήρηση των λογισμών

Για την επιμονή στην τήρηση των λογισμών (Αββά Κασσιανού)

Συνομιλίες με τους πατέρες της ερήμου, συνομιλία με τον Αββά Σερηνο


 

Η προσωπική μας πείρα μας έχει διδάξει ότι έχουμε καθήκον αλλά και δυνατότητα, να παραμείνουμε στενά ενωμένοι με τον Κύριο, εάν βέβαια νεκρώσουμε το θέλημά μας και περικόψουμε τις γήινες επιθυμίες μας. Αυτό επίσης θα το διδαχθούμε και από τη μαρτυρία εκείνων πού Του λένε με εμπιστοσύνη: «Η ψυχή μου είναι προσκολλημένη σε Σένα» (Ψαλμ. 62, 9).

«Είμαι προσκολλημένος στις εντολές Σου, Κύριε» (Ψαλμ. 118, 31). «Για μένα το πολυτιμότερο αγαθό είναι το να είμαι προσκολλημένος στόν Θεό μου» (Ψαλμ. 72, 28). Και ο Απόστολος λέει: «Αυτός που προσκολλάται στόν Κύριο είναι ένα πνεύμα με Αυτόν» (Α’ Κορ. 6, 17),

“Έτσι, τα παραστρατήματα της ψυχής και η κόπωση που αυτά γεννούν, δέν μάς κάνουν να εγκαταλείπουμε αυτή την άγια άσκηση, γιατί «όποιος καλλιεργεί τα χωράφια του, θα χορτάσει ψωμί: ενώ αυτός που επιδιώκει την αργία, θα χορτάσει φτώχεια» (Παροιμ. 28, 19). Δεν πρέπει όμως η ολέθρια απελπισία να μας αναχαιτίσει το δρόμο της άσκησης. Γιατί, «όποιος κοπιάζει θα αποκτήσει άφθονα αγαθά, ενώ ο φιλήδονος και ο αναίσθητος θα είναι πάντοτε γυμνός» (Παροιμ. 14, 23). Και «ο φιλόπονος άνθρωπος κοπιάζει για τον εαυτό του και διώχνει μακριά το θάνατο πού προέρχεται από την πείνα» (Παροιμ. 16, 26).

Τέλος, «η Βασιλεία του Θεού κερδίζεται με βία και την αρπάζουν αυτοί που αγωνίζονται» (Ματθ. 11, 12). Χωρίς κόπο, καμιά αρετή δεν φθάνει στην τελείωσή της. Δεν μπορεί κανείς να υψωθεί στη σταθερότητα του νου, την οποία εσείς μου λέτε πώς επιθυμείτε, χωρίς τη συντριβή της καρδιάς. «Ο άνθρωπος γεννιέται για να κοπιάζει» (Ιώβ 5, 7), γιά νά φθάσει στην κατάσταση «του τέλειου ανθρώπου και να αποκτήσει το μέτρο της τέλειας πνευματικής ωριμότητας του Χριστου» (Εφεσ. 4, 13). Πρέπει να επαγρυπνεί κανείς πάντα με υπερβολική επιμέλεια και να καταθέτει αδιάκοπα στον αγώνα όλες του τις δυνάμεις. Στη μέλλουσα ζωή, σ’ αυτό το τέλειο μέτρο της καθαρότητας, θα φθάσει μόνο εκείνος ο οποίος από αυτήν εδώ τη ζωή θα έχει πάρει κάποια πρόγευση της καθαρότητας. Μόνο δηλαδή αυτός πού θα έχει δεχθεί τη σφραγίδα του Χριστού και θα είναι σφραγισμένος ως πολύτιμο μέλος Του. Αυτός μόνο θα αποκτήσει, όντας ακόμα και σ’ αυτή τη θνητή σάρκα, τις προϋποθέσεις της ενώσεώς του με το σωμα του Χριστού.

“Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν θα έχει πλέον παρά μιά μονάχα επιθυμία και μιά δίψα. Αυτός θα κατευθύνει όλες τις πράξεις του, και όλες τις σκέψεις του σ’ ένα και μοναδικό σκοπό: Να κρατήσει από αυτή τη ζωή ως εγγύηση, αυτό που έχει ειπωθεί ότι θα μας χαρισθεί στην αιωνιότητα και στη μακάρια ζωή των Αγίων. Τότε που θα πραγματοποηθεί ο λόγος του Αποστόλου που λέει: «Ο Θεός θα βασιλεύσει πλήρως πάνω σε όλα» (Α’ Κορ. 15, 28).

ΑΒΒΑ ΚΑΣΣΙΑΝΟΥ -Συνομιλίες με τους πατέρες της ερήμου, συνομιλία με τον ΑΒΒΑ Σερηνο

ΤΟΜΟΣ Α΄, σ. 211, Εκδόσεις «ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ» ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΡΕΑΣ 2004

 

Παραλειπόμενα Μεγαλοσαββατιάτικου ἑορτασμοῦ τῆς Ἀνάστασης τοῦ Κυρίου!

Μεγαλοσαββατιάτικου ἑορτασμοῦ

Παραλειπόμενα Μεγαλοσαββατιάτικου ἑορτασμοῦ τῆς Ἀνάστασης τοῦ Κυρίου!

Πρωτοπρεσβύτερος Ἀναστάσιος Κ. Γκοτσόπουλος
Ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ἁγ. Νικολάου Πατρῶν
Πάτρα, 12.5.2021

Αρχιεπίσκοπος: ''Αν δεν αγαπάμε τον συνάνθρωπο χάνουμε το νόημα της ζωής''

 

Τὸ φετινό Πάσχα στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος θὰ μείνει ἀναμφίβολα στὴν ἱστορία. Εἶναι πραγματικὰ σταθμὸς γιὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴ μας ζωή. Στὸ μέλλον σὲ αὐτὸ τὸ Πάσχα 2021 θὰ κάνουν ἀναφορὰ ὅσοι ὡς ἀληθινὰ παιδιὰ καὶ μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ πονοῦν γιὰ τὴν ἔκπτωση ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ λειτουργικὴ τάξη, τὴν κανονικὴ παράδοση, τὸ Ὀρθόδοξο ἦθος ποὺ ἐπισυνέβη.

Σὲ αὐτὸ τὸ Πάσχα θὰ ἀναφέρονται πολὺ συχνὰ καὶ ὅσοι προσπαθοῦν νὰ καταστήσουν τὴν Ὀρθόδοξη τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία μία παπο-προτεσταντική σύναξη ποὺ θὰ διασώζει ὡς φολκλορικὰ τὰ ἐξωτερικὰ λατρευτικὰ στοιχεῖα ἀπαλλαγμένη ὅμως ἀπὸ τὴν οὐσία τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογίας καὶ ζωῆς, ὥστε νὰ μπορεῖ νὰ ὑπηρετεῖ ὡς θεραπαινὶς ἀλλότρια συμφέροντα.

Γιατὶ ὄχι; Αὐτὸ δὲν ἔγινε; Ἡ ΔΙΣ χωρὶς ἐξουσιοδότηση τοῦ Σώματος τῆς Ἱεραρχίας ὑλοποίησε ἀσεβεῖς κυβερνητικὲς ἐντολὲς ποὺ πρώτιστο σκοπὸ εἶχαν καί ἐπέτυχαν τὴν ταπείνωση τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Κατόπιν αὐτῶν κάποιοι θριαμβολογοῦν ὅτι οἱ ἱερεῖς ὑπάκουσαν, ὁ λαὸς συμμορφώθηκε μὲ τὴν ἀπόφαση καὶ κατέκλεισε τοὺς ναοὺς μὲ προεξάρχοντα τὸν “εὐλαβέστατο” κατὰ πάντα Πρωθυπουργό, ὁ ὁποῖος ἐνθουσιασμένος γιὰ τὸ μοναδικὸ στὴν ἱστορία κατόρθωμά του παρέστη στὴν Ἀνάσταση φορώντας τὴ μάσκα -ἀκριβέστερα τὸν κημό, τὸ μουρόπανο1- γιὰ νὰ γιορτάσει ὄχι τὴν τριήμερη ἀλλὰ τὴ διήμερη Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ!

Ὁ ταλαίπωρος λαός, ἀκατήχητος ὤν, ὑπάκουσε καὶ συμμορφώθηκε σὲ «ἀκατανόητες καὶ ἀσεβέστατες ἀποφάσεις, ποὺ ἀφοροῦσαν τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας», ὅπως πολὺ εὔστοχα τὶς χαρακτήρισε ὁ Μητροπολίτης Ἱερισσοῦ κ. Θεόκλητος. Ἀντί, λοιπόν, νὰ κλαῖμε καὶ νὰ ἀναλογιστοῦμε τὶς εὐθῦνες μας ὡς ποιμαίνουσα Ἐκκλησία γιατὶ ὁ λαὸς μας ὑπάκουσε στὴν περιφρόνηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, πανηγυρίζουμε!

Τί καὶ ἂν ἑορτάστηκε ἡ Ἀνάσταση τὸ Μ. Σάββατο καὶ ὄχι τὴν Κυριακή;
Τί καὶ ἂν σχεδὸν ὅλοι ὅσοι κοινώνησαν εἶχαν φάει τὸ Μ. Σάββατο;
Τί καὶ ἂν κάποιοι εἶχαν κοινωνήσει καὶ τὸ πρωὶ τοῦ Μ. Σαββάτου;
Τί καὶ ἂν καὶ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ἱερεῖς δὲν ἦσαν ὅλο τὸ Μ. Σάββατο νηστικοὶ γιὰ νὰ λειτουργήσουν;
Τί καὶ ἂν καὶ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ἱερεῖς εἶχαν λειτουργήσει καὶ κοινωνήσει πάλι τὸ πρωὶ τοῦ Μ. Σαββάτου;
Τί καὶ ἂν ἡ ἑορτὴ τῆς Ἀναστάσεως συμπίπτει μὲ τὸν κανονικὸ ἑορτασμὸ τοῦ Νομικοῦ Πάσχα;
Τί καὶ ἂν καταλύθηκε ἡ πρώτη καὶ μοναδικὴ σὲ αὐστηρότητα νηστεία τοῦ Μ. Σαββάτου;
Τί καὶ ἂν εἴχαμε συνοδικῇ ἐγκυκλίῳ κακοποίηση καὶ κατάργηση τοῦ Ἀναστάσιμου Ὄρθρου;

Εἰλικρινὰ διερωτῶμαι πῶς τακτοποίησαν τὴ συνείδησή τους ἀρχιερεῖς καὶ ἱερεῖς οἱ ὁποῖοι ἀναμφισβήτητα σέβονται τὴν (ἀρχ)ἱερωσύνη τους μὲ αὐτὴ τὴν τόσο ὠμὴ ἀνατροπὴ τῆς ἐκκλησιαστικῆς παράδοσης;

Ἡ σοβαρότητα τῆς πνευματικῆς κρίσης ποὺ διέρχεται ἡ τοπικὴ μας ἐν Ἑλλάδι Ἐκκλησία δὲν ἐντοπίζεται μόνο σὲ αὐτὴ καθ’ ἑαυτή τὴν Συνοδικὴ Ἀπόφαση τῆς 20.4.21 καὶ στὴ σχετικὴ ὑπ’ ἀριθμ. 3041/21.4.21 Συνοδικὴ Ἐγκύκλιο, ἀλλὰ καὶ στὸ γεγονὸς ὅτι ἐνῶ σὲ καμία σχεδὸν Μητρόπολη δὲν ἐφαρμόστηκαν ὅσα κελεύει ἡ Συνοδικὴ Ἀπόφαση καὶ Ἐγκύκλιος, ἐλάχιστες ἦταν οἱ Μητροπόλεις ποὺ στάθηκαν ἀντρίκια νὰ καταδείξουν πόσο «ἀκατανόητες καὶ ἀσεβέστατες (ἦταν οἱ) ἀποφάσεις, ποὺ ἀφοροῦσαν τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας». Πιὸ θλιβερὸ εἶναι ὅτι βρέθηκαν σοβαροὶ ἐπίσκοποι ποὺ προσπάθησαν ἀνεπιτυχῶς νὰ συνηγορήσουν θεολογικὰ ὑπὲρ τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν.

Ὑπῆρξαν καὶ ἄλλοι ποὺ εἴθισται νὰ προσεγγίζουν τὰ σοβαρὰ ζητήματα τῆς πνευματικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς μὲ σοβαρότητα ἀντίστοιχη τῆς δικῆς τους παρουσίας καὶ διακονίας, καὶ ἀπεφάνθησαν: εἶναι «σχισματικοὶ καὶ πλανεμένοι ὅσοι ἀντιδροῦν στὴ συνοδικὴ ἀπόφαση»2! Ἒασον αὐτοὺς χαίρειν…

Βέβαια τὴν πιὸ σοβαρὴ συνέπεια ἀπὸ τὶς «ἀκατανόητες καὶ ἀσεβέστατες ἀποφάσεις» ὑπέστη ὁ συνοδικὸς θεσμὸς. Κλονίστηκε ἔτι πλέον ὁ σεβασμὸς τοῦ Λαοῦ τοῦ Θεοῦ στὶς Συνοδικὲς Ἀποφάσεις! Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη ἀπόφαση τῆς Ἱ. Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος σὲ καθαρὰ ἐκκλησιαστικό-λειτουργικό ζήτημα ποὺ νὰ ἀπαξιώθηκε καὶ νὰ περιφρονήθηκε de facto ἀπὸ σύνολη σχεδὸν τὴν Ἱεραρχία, ἀκόμα καὶ ἀπὸ τοὺς Ἱεράρχες ποὺ τὴν ἐφάρμοσαν, ὅσο τὴν ἐφάρμοσαν… Ὅμως οὐδὲν κακὸ ἀμιγὲς καλοῦ, διότι ἔγινε πλέον σὲ ὅλους ἀντιληπτὸ ὅτι ὁ συνοδικὸς θεσμός, ὅπως ὅλα τὰ πράγματα στὴν Ἐκκλησία λειτουργοῦν σωστὰ καὶ ἀξίζουν τὸ μεγάλο σεβασμὸ μας μόνο ὑπὸ προϋποθέσεις. Δὲν εἶναι παπικῷ τῷ τρόπω ex sesse θεόπνευστος καὶ ἀλάθητος ὁ συνοδικὸς θεσμὸς καὶ οἱ ἀποφάσεις του, ἀλλὰ μόνο ὑπὸ τὴν προϋπόθεση ὅτι ἐκφράζουν τὴν ἐκκλησιαστικὴ συνείδηση-παράδοση. Σὲ ἀντίθετη περίπτωση ὅταν δὲν ὑπάρχει ἔκφραση τῆς ἐκκλησιαστικῆς συνείδησης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοστεῖ ἀκόμα καὶ ὁμόφωνη συνοδικὴ ἀπόφαση. Αὐτὸ ἔχει διδάξει ἡ ἐκκλησιαστικὴ μας παράδοση. Μόνο ὁ παπικὸς θεσμὸς ἀπαιτεῖ ἀπόλυτη ὑπακοὴ σὲ ὅλες τὶς ex cathedra ἀποφάσεις του διότι θεωρεῖ ὅτι εἶναι ἀλάθητος ex sese non ex consensu ecclesiae.

Ὅμως εἶναι ἐξαιρετικὰ τραγικὸ και τραγελαφικό συνάμα κάποιοι, ἐλάχιστοι, εὐτυχῶς, Ἱεράρχες, ποὺ ἐνῶ οὒτε οἱ ἴδιοι οὒτε οἱ περισσότεροι συνεπίσκοποί τους τήρησαν τὴ Συνοδικὴ Ἀπόφαση καὶ τὰ κελεύσματα τῆς Συνοδικῆς Ἐγκυκλίου ἐγκαλοῦν καὶ τιμωροῦν τοὺς ἱερεῖς ποὺ δὲν τὴν ἐφάρμοσαν… Ἡ ἀπόλυτη παράκρουση… Νὰ περιμένουμε μήπως τὴν στοιχειώδη συνέπεια νὰ προβοῦν καὶ σὲ μηνυτήρια ἀναφορὰ ἐνώπιον τῆς Ἱ. Συνόδου ἐναντίον ὃλων τῶν συνεπισκόπων τους ποὺ δὲν τήρησαν τὴ Συνοδικὴ Ἀπόφαση; Μᾶλλον ἀπίθανο…

Εἴθε ὁ Θεὸς νὰ μᾶς δώσει μετάνοια γιατὶ εἶναι σίγουρο πὼς τὰ χειρότερα δὲν ἔχουν ἔρθει, ἀφοῦ τόσο εὔκολα καὶ ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ μὲ μία ἀπόφαση ἀνατρέπεται ἡ δισχιλιετής ἐκκλησιαστικὴ παράδοση, θεμελιώδεις ἀποφάσεις καὶ κανόνες Οἰκουμενικῶν Συνόδων ποὺ μέχρι χθές δὲν φανταζόταν κανεὶς ὅτι θὰ περιφρονηθοῦν τόσο εὔκολα.

Κάποιοι εἶπαν ὅτι μία φορὰ ἔγινε τὸ λάθος καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐπαναληφθεῖ. ἂς μὴν ἀσχολούμαστε πλέον μὲ αὐτό. Δυστυχῶς δὲν συμμερίζομαι τὴν προσέγγιση αὐτή, διότι μὲ τὴν ἴδια εὐκολία ποὺ μετατέθηκε ἡ ἑορτὴ τῆς Ἀναστάσεως ἀπὸ τὴν Κυριακὴ στὸ Σάββατο ἔτσι καὶ στὸ μέλλον εὔκολα θὰ ἀνατραποῦν καὶ ἄλλες θεμελιώδεις στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας ἀρχὲς καὶ παραδόσεις. Μήπως δὲν ζήσαμε παρόμοιο “σεβασμὸ” στὴν Ἀποστολικὴ Διαδοχὴ τῆς ἀρχιερωσύνης μὲ τὴν ἀναγνώριση ὡς κανονικῶν καὶ ἐγκύρων τῶν “χειροτονιῶν” ποὺ τέλεσε ἕνας ἀπατεῶνας καὶ τσαρλατᾶνος στὴν Οὐκρανία;!

Ἐπιπλέον δὲ ἡ προσπάθεια νὰ δικαιολογηθοῦν οἱ «ἀκατανόητες καὶ ἀσεβέστατες ἀποφάσεις, ποὺ ἀφοροῦσαν τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας» ἄφησαν ἀρνητικὴ παρακαταθήκη σὲ ὅσους χρόνια τώρα προσπαθοῦν νὰ ἐξισώσουν τὴν ἐκκλησιαστικὴ μας ζωὴ καὶ παράδοση μὲ τὰ ὅποια ἀποκυήματα τῆς θεολογούσης διανοίας τους.

Σὲ κείμενό μου μὲ τίτλο «Καὶ ἀναστάντα τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ κατὰ τὰς κυβερνητικὰς ἐντολὰς» (27.4.21)3 προσπάθησα νὰ καταδείξω μὲ στοιχεῖα πόσο ἀπαράδεκτη ἀπὸ κανονικῆς ἀπόψεως εἶναι ἡ ἀπόφαση γιὰ μετάθεση τῆς ἑορτῆς τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου τὸ Μ. Σάββατο. Ἂς ἐπιτραπεῖ νὰ σημειώσω ὅτι τὰ προσαχθέντα ἀπό τό ἀνωτέρω ἄρθρο στοιχεῖα (πατερικὲς καὶ ἱστορικὲς μαρτυρίες, κανονικὲς ἀποφάσεις Οἰκουμενικῶν καὶ Τοπικῶν Συνόδων, σχόλια ἐγκρίτων κανονολόγων) δὲν ἔτυχαν ἀμφισβήτησης ἀπὸ κανέναν. Σὲ συνέχεια τοῦ ἀνωτέρω κειμένου μου προσθέσω συμπληρωματικά.

Κάποιοι πρόβαλλαν τὸ ἐπιχείρημα ὅτι δὲν ὑπάρχει κανένα πρόβλημα νὰ τελεστοῦν δύο Θ. Λειτουργίες τὸ Μ. Σάββατο, διότι, α) ἡ ἡμέρα ἀλλάζει τὸ ἀπόγευμα στὸν Ἑσπερινό, δηλαδὴ μετὰ τὸν Ἑσπερινὸ τοῦ Μ. Σαββάτου ἔχουμε ἄλλη ἡμέρα, Κυριακὴ τοῦ Πάσχα, καὶ β) βάσει τοῦ Τυπικοῦ ἐξαιροῦνται ἀπὸ τὸν κανόνα ἀπαγόρευσης τέλεσης δύο Θ. Λειτουργιῶν τὴν ἴδια ἡμέρα οἱ τρεῖς Δεσποτικὲς ἑορτὲς: παραμονὴ Χριστουγέννων καὶ Θεοφανίων, καὶ Μ. Σάββατο, λόγῳ τῆς ἰδιαίτερης σπουδαιότητας τῶν ἑορτῶν4.

Ἡ προσεκτική, ὅμως ἀνάγνωση τῶν τυπικῶν διατάξεων ὁδηγεῖ σὲ ἐντελῶς ἀντίθετα συμπεράσματα καί ἐπιβεβαιώνει ὅτι ἀπαγορεύεται κατηγορηματικῶς ἡ τέλεση δύο Θ. Λειτουργιῶν ἀκόμα καὶ αὐτὲς τὶς ἡμέρες (ἀπὸ τὸ πρωὶ μέχρι τὸ βράδυ).

Ἂς δοῦμε τί προβλέπει τὸ Τυπικὸ:

1. Ὅταν ἡ ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων καὶ τῶν Θεοφανίων τυγχάνει ἡμέρα Τρίτη ἕως Σάββατο, τὴν παραμονὴ τῶν ἑορτῶν (Δευτέρα ἕως Παρασκευὴ) τελεῖται ὁ πανηγυρικὸς Ἑσπερινὸς τῆς ἑορτῆς μετά Θ. Λειτουργίας Μ. Βασιλείου καὶ ἀνήμερα τῆς ἑορτῆς τελεῖται Θ. Λ. Ἰω. Χρυσοστόμου.

2. Ὅμως ὅταν ἡ ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων καὶ τῶν Θεοφανίων τυχαίνει ἡμέρες Κυριακὴ ἢ Δευτέρα, τὴν παραμονὴ τῶν ἑορτῶν (Σάββατο ἢ Κυριακὴ) τελεῖται μόνο ὁ πανηγυρικὸς Ἑσπερινὸς τῆς ἑορτῆς χωρὶς Θ. Λειτουργία, καὶ ἀνήμερα τῆς ἑορτῆς ἡ Θ. Λειτουργία Μ. Βασιλείου.

Γιὰ ποιὸ λόγο τὸ τυπικὸ ἀπαγορεύει ρητῶς νὰ τελεστεῖ τὸ ἀπόγευμα Ἑσπερινὸς μαζὶ μὲ Θ. Λειτουργία καὶ ἐπιτάσσει μόνο πανηγυρικὸ Ἑσπερινὸ ὅταν ἡ παραμονὴ τῶν Χριστουγέννων καὶ Θεοφανίων πέφτει Σάββατο ἢ Κυριακή;

Διότι ἁπλούστατα γιὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴ παράδοση καὶ τάξη: 1. Εἶναι ἀδιανόητη ἡ τέλεση δύο Θ. Λειτουργιῶν τὴν ἴδια μέρα (ἀπὸ τὸ πρωὶ μέχρι τὸ βράδυ), καὶ 2. Ἀπαγορεύεται ἡ τέλεση Θ. Λειτουργίας ὅταν ὁ ἱερουργῶν ἱερέας δὲν εἶναι ἀπολύτως νηστικὸς ὅλη τὴν ἡμέρα μέχρι νὰ λειτουργήσει, καθὼς καὶ οἱ πιστοὶ δὲν μποροῦν νὰ κοινωνήσουν ἂν ἔχουν φάει πρὶν (κανόνες Στ-29, Καρθ-41 (-48), Καρθ-47 (-50), Νικηφ-9)!

Γιὰ νὰ κατανοήσουμε καλύτερα τὴ λειτουργικὴ πράξη πρέπει νὰ θυμηθοῦμε ὅτι:

1. Οἱ κατ’ ἐξοχὴν βαπτισματικές ἡμέρες τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας ἦταν τὸ Πάσχα καὶ ἡ 6η Ἰανουαρίου (ἑορτὴ τῆς Θ. Ἐπιφανείας (Χριστούγεννα καὶ Θεοφάνια μαζὶ – ἀργότερα διαχωρίστηκαν τὰ Χριστούγεννα στὶς 25 Δεκεμβρίου). Οἱ πανηγυρικὲς αὐτὲς ἑορτὲς τῆς Ἀναστάσεως καὶ Θ. Ἐπιφανείας (Γέννηση καὶ Βάπτιση Κυρίου) ἦταν οἱ καταλληλότερες γιὰ τὴν ὑποδοχὴ διὰ τοῦ Βαπτίσματος τῶν νέων μελῶν τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ ἀπόγευμα, λοιπόν, τῆς παραμονῆς τῶν μεγάλων αὐτῶν ἑορτῶν κατὰ τὴν ὥρα τοῦ Ἑσπερινοῦ ὅπου ἔχουμε τὴν προετοιμασία-ἒναρξη τῆς πανηγύρεως τῆς ἑορτῆς, τελοῦνταν οἱ ὁμαδικὲς βαπτίσεις τῶν Κατηχουμένων5, καί, ἀσφαλῶς, μετὰ τὴ βάπτιση ἀκολουθοῦσε ἡ πανηγυρικὴ Θ. Λειτουργία. Στὴ συνέχεια, πιστοὶ καὶ νεοφώτιστοι παρέμεναν σὲ ὅλη τὴν παννυχίδα μέχρι τὰ ξημερώματα τῆς κυριωνύμου ἡμέρας ὁπότε ἐτελεῖτο ἡ Θ. Λειτουργία καὶ μετὰ ἀπονήστευαν (Στ-89, Διονυσ-1). Συνεπῶς ἡ Θ. Λειτουργία τοῦ Μ. Βασιλείου ποὺ τελεῖται τὴν παραμονὴ μαζὶ μὲ τὸν Ἑσπερινὸ τῆς ἑορτῆς ἔχει νὰ κάνει κυρίως μὲ τὴ Βάπτιση καὶ ὄχι μὲ τὴ σπουδαιότητα τῆς ἑορτῆς. Ἂν δὲν ὑπῆρχαν οἱ ὁμαδικὲς Βαπτίσεις δὲν θὰ ἐτελεῖτο ἡ Θ. Λειτουργία μαζὶ μὲ τὸν Ἑσπερινὸ τὴν παραμονὴ (ὅπως δὲν τελεῖται τὴν μεγάλη ἑορτὴ τῆς Πεντηκοστῆς καὶ τὴ Δευτέρα τοῦ Ἁγ. Πνεύματος).

2. Ἀσφαλῶς, ἡ Βάπτιση καὶ ἡ Θ. Λειτουργία-Θ. Κοινωνία προϋπέθετε αὐστηρὴ νηστεία [«προνηστευσάτω ὁ βαπτίζων καὶ ὁ βαπτιζόμενος»6 καὶ κανόνες Στ-29, Καρθ-41 (-48), Καρθ-47 (-50), Νικηφ-9]. Ἡ παραμονὴ λοιπὸν τῆς Θ. Ἐπιφανείας (5 Ἰανουαρίου) καὶ ἡ παραμονὴ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου (Μ. Σάββατο) εἶναι μέρες αὐστηρότατης νηστείας, λόγῳ τῆς Βαπτίσεως7 καὶ συνακόλουθα τῆς τελέσεως Θ. Λειτουργίας τό ἀπόγευμα μέ τόν Ἑσπερινό. Ἐπιπλέον, τὸ Μ. Σάββατο ἡ αὐστηρότατη νηστεία ὡς ἔχουσα Κυριακὴ θεμελίωση λόγῳ τῆς Τριημέρου Ταφῆς τοῦ Κυρίου («ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ᾿ αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε νηστεύσουσιν», Ματθ. 9, 14-15) ἐκτείνεται καὶ μετὰ τὸν Ἑσπερινό-Θ. Λειτουργία καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς ἡμέρας τοῦ Μ. Σαββάτου μέχρι τὴν ὁλοκλήρωση τῆς ἀναστάσιμης Θ. Λειτουργίας τὰ ξημερώματα τῆς Κυριακῆς τοῦ Πάσχα, ὁπότε καί ἀπονηστεύουμε (Στ-89, Διονυσ-1).

3. Ὅμως, ὅταν Χριστούγεννα-Θεοφάνια πέφτουν Κυριακὴ ἢ Δευτέρα, τὴν παραμονὴ τῶν ἑορτῶν, δηλαδὴ τὸ Σάββατο ἢ τὴν Κυριακή, δὲν μπορεῖ νὰ τελεστεῖ ὁ Ἑσπερινὸς μαζὶ μὲ Θ. Λειτουργία καὶ τελεῖται μόνο Ἑσπερινὸς διότι:

α. Ἀπαγορεύεται αὐστηρὰ ἡ νηστεία τὸ Σάββατο καὶ τὴν Κυριακὴ (κανόνες Ἀποστ-64, Στ-55), συνεπῶς δὲν μποροῦν οἱ ἱερεῖς νὰ ἱερουργήσουν καὶ νὰ κοινωνήσουν καὶ οἱ πιστοὶ νὰ κοινωνήσουν, ἄρα δὲν ἐπιτρεπόταν τέλεση Θ. Λ. καὶ

β. Ἐπειδὴ κάθε Σάββατο καὶ Κυριακὴ πρωὶ ὅλο τὸ χρόνο προβλέπεται τέλεση πλήρους Θ. Λειτουργίας (κανόνες: Στ-528, Λαοδ-499, Λαοδ-5110) δὲν θὰ ἦταν δυνατὸν τὸ ἀπόγευμα μαζὶ ἢ μετὰ τὸν Ἑσπερινὸ νὰ τελεστεῖ καὶ πάλι γιὰ δεύτερη φορὰ μέσα στὴν ἴδια μέρα Θ. Λειτουργία καὶ νὰ κοινωνήσουν οἱ πιστοὶ δύο φορὲς τὴν ἴδια μέρα! Κάτι τέτοιο ἀπαγορεύεται αὐστηρὰ σὲ ὅλη τὴν ἐκκλησιαστικὴ μᾶς παράδοση!

Τὸ Μ. Σάββατο ὅμως δὲν ὑπάρχει τέτοιο πρόβλημα διότι τὸ Μ. Σάββατο τὸ πρωὶ τελεῖται μόνο ὁ Ὄρθρος τοῦ Μ. Σαββάτου (δηλ. ὁ Ἐπιτάφιος – στὶς ἐνορίες τελεῖται Μ. Παρασκευὴ βράδυ) καὶ ποτὲ Θ. Λειτουργία. Ἡ Θ. Λειτουργία (τοῦ Μ. Βασιλείου) ἐτελεῖτο κανονικὰ τὸ ἀπόγευμα, στὸν Ἑσπερινὸ τοῦ Μ. Σαββάτου (Α΄Ἀνάσταση), ὁπότε οἱ πιστοὶ νηστικοὶ ὅλη τὴν ἡμέρα κοινωνοῦσαν τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων καὶ ἀργότερα τὸ βραδάκι τοῦ Μ. Σαββάτου ἄρχιζε ἡ Παννυχίδα, μετὰ τὸ μεσονύκτιο ψαλλόταν τὸ «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!» καὶ ἀκολουθοῦσε ἡ Θ. Λειτουργία τὰ ξημερώματα τῆς Κυριακῆς τοῦ Πάσχα (περὶ τὴν ἀλεκτροφωνία, σύμφωνα μὲ τὸν Διον-1)!

Γιὰ περισσότερα στοιχεῖα καὶ πιὸ ἀναλυτικὰ στὸ κείμενο «Καὶ ἀναστάντα τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ κατὰ τὰς κυβερνητικὰς ἐντολὰς» (27.4.21)11. Ἐπικαλοῦμαι μόνο τὴν ἄποψη τοῦ μεγάλου κανονολόγου τῆς οἰκουμενικῆς Ὀρθοδοξίας Ἁγ. Νικοδήμου, ὁ ὁποῖος γνώριζε πολὺ καλὰ ‒καὶ πολὺ καλύτερα ἀπὸ ὅλους μας‒ καὶ τὴ λειτουργικὴ τάξη καί ζωὴ καὶ τὸ πολιτικὸ καὶ τὸ βυζαντινὸ τρόπο μετρήσεως τῆς ἡμέρας, καὶ συγκεφαλαίωσε τὴν ἐκκλησιαστικὴ παράδοση στὸ κρίσιμο ζήτημα τοῦ καθορισμοῦ τῆς ἀρχῆς τῆς ἡμέρας σημειώνοντας ἐπιγραμματικὰ: «ἡ ἡμέρα ἀρχινᾷ… ἀπὸ τῆς ζ΄ ὥρας τῆς νυκτὸς (ὥρα 1:00 πμ) καὶ τελειώνει ἕως τῆς στ΄ ὥρας τῆς ἀκολούθου νυκτὸς καὶ ὅ,τι πρᾶγμα γένη ἀναμεταξὺ εἰς τὰς εἰκοσιτέσσαρας ὥρας τοῦ ἡμερονυκτίου τούτου, φαίνεται καὶ λέγεται ὅτι ἐν ἡμέρα (ἴσως μιὰ) ἐγένετο»12. Τὰ ἀντίθετα εἶναι διανοητικὰ ἐπινοήσεις ἀλλότριες τῆς ἐκκλησιαστικῆς παράδοσης καὶ ἐμπειρίας…

Συμπερασματικὰ:

1. Ἡ μακραίωνη παράδοση τῆς Ἐκκλησίας δὲν μπορεῖ μὲ κανένα τρόπο νὰ ἀνεχθεῖ τήν τέλεση δύο Θ. Λειτουργιῶν τὴν ἴδια μέρα (ἀπὸ τὸ πρωὶ μέχρι τὸ βράδυ). Ποτὲ δὲν διανοήθηκαν οἱ Ἅγιοι ὅτι μὲ τὸν Ἑσπερινὸ ἀλλάζει ἡ ἡμέρα καὶ ἔτσι ἐπιτρέπεται ἡ τέλεση θ. Λειτουργίας τὸ πρωὶ καὶ στὴ συνέχεια τὸ βραδάκι ἄλλη Θ. Λειτουργία μετὰ τὸν Ἑσπερινό!

2. Μὲ κανένα τρόπο δὲν ἐπιτρέπεται ἡ τέλεση Θ. Λειτουργίας ἀπὸ ἱερεῖς ποὺ ἔχουν φάει οὔτε ἐπιτρέπεται νὰ κοινωνήσουν οἱ πιστοὶ ποὺ εἶναι φαγωμένοι καὶ δὲν εἶναι ἀπολύτως νηστικοί. Μοναδικὴ δυνατότητα ἄσκησης οἰκονομίας ἔχουμε ὅταν κάποιος εἶναι ἑτοιμοθάνατος, τότε μπορεῖ νὰ κοινωνήσει καὶ ἂς μὴν εἶναι νηστικὸς (Νικηφ-913).

Ἦταν τόσο αὐστηρὴ ἡ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας ποὺ δὲν παρεῖχε τέτοια κατ’ οἰκονομία ἐξαίρεση οὔτε στὶς μεγάλες ἑορτὲς τῆς Θ. Ἐπιφανείας (Χριστούγεννα καὶ Φῶτα). Προτιμᾶ νὰ ἀλλάξει τὸ Τυπικὸ τῆς τέλεσης πανηγυρικοῦ Ἑσπερινοῦ καὶ Θ. Λειτουργίας τήν παραμονή καὶ νὰ μὴν τελέσει Θ. Λειτουργία παρὰ μόνο Ἑσπερινὸ προκειμένου νὰ μὴν παραβεῖ τὶς θεμελιώδεις αὐτὲς λειτουργικὲς καὶ κανονικὲς ἀρχὲς ποὺ ἔχουν διαποτίσει ὅλη τὴν ἐκκλησιαστικὴ μας παράδοση.

π. Ἀναστάσιος Γκοτσόπουλος


1 Κατὰ τὴν εὔστοχη ἐπισήμανση το. Γ. Τζανάκη, «Ἐν κημῷ καὶ χαλινῷ. Σὰν τὰ ζῶα στὴ σειρὰ» (1.4.21), στὸ Ἐν κημῷ καὶ χαλινῷ. Σὰν τὰ ζῶα στὴ σειρά. | ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ (wordpress.com)

Βλ. τὸν αὐτοπροβαλλόμενο ὡς «Γέροντα Νεκτάριο» (Μουλατσιώτης), στὸ https://www.youtube.com/watch?v=EQoCT2742-w&t=111s

https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/43268-peri-tis-synodikis-egkykliou-gia-tin-metathesi-tis-anastasis, «Καὶ ἀναστάντα τῇ δευτέρα ἡμέρα κατὰ τὰς κυβερνητικὰς ἐντολάς»! | ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ (wordpress.com), http://anastasiosk.blogspot.com/2021/04/blog-post_734.html,

Ἱ. Μ. Ἐδέσσης, «Γιὰ τὸν χρόνο ἑορτασμοῦ τῆς Ἀναστάσεως» (26.4.21), στὸ http://istographos.blogspot.com/2021/04/blog-post_26.html

Κατάλοιπα αὐτῆς τῆς λειτουργικῆς πρακτικῆς τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας διατηροῦνται μέχρι σήμερα στὴ λειτουργικὴ μας πράξη (πολλὰ παλαιοδιαθηκικά ἀναγνώσματα, ἀποστολικό-εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα)

6 Διδαχὴ Ἁγ. Ἀποστόλων 7, 4, ΒΕΠΕΣ 2, 217: «Πρὸ δὲ τοῦ βαπτίσματος προνηστευσάτω ὁ βαπτίζων καὶ ὁ βαπτιζόμενος καὶ εἴ τινὲς ἄλλοι δύνανται· κελεύσεις δὲ νηστεῦσαι τὸν βαπτιζόμενον πρὸ μιᾶς ἢ δύο», βλ. Π. Σκαλτσῆ, «Ἡ προβαπτισματική νηστεία» στὸ Λειτουργικὲς Μελέτες Ι, ἐκδ. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 2010, σσ. 87-88.

Βλ. Νικόδημος (Βαλληνδρᾶς), Μητροπολίτης Πατρῶν, «Περὶ τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ καὶ τῆς χρήσεως αὐτοῦ», στὸ https://www.pentapostagma.gr/arheio/19066_peri-toy-megaloy-agiasmoy-kai-tis-hriseos-aytoy.

8 «Ἐν πάσαις ταῖς τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς τῶν νηστειῶν ἡμέραις, παρεκτὸς Σαββάτου, καὶ Κυριακῆς, καὶ τῆς ἁγίας τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἡμέρας, γινέσθω ἡ τῶν προηγιασμένων ἱερὰ λειτουργία». Σύμφωνα δὲ μὲ τὸν Ἃγ. Συμεών Θεσσαλονίκης: «Ἐπεί γὰρ ἀναγκαιοτάτη πρὸ παντὸς ἡ φρικτοτάτη καὶ ἱερὰ τελετή, καὶ τοῦ κόσμου παντὸς σωτήριον, οὐκ ἒδοξεν δίκαιον εἶναι καθόλου πεπαῦσθαι ταύτην οὐδὲ κατ’ αὐτὴν τὴν μεγάλην ὀνομαζομένην καὶ οὖσαν Τεσσαρακοστήν. Διὸ καὶ ἐν αὐτῇ κατὰ Σάββατον μὲν οἱ Πατέρες διετυπώσαντο καὶ Κυριακήν, τὴν ἱερὰν ἐπιτελεῖν ἡμᾶς θυσίαν, ἐκπληροῦντες τὸ τοῦ Κυρίου παράγγελμα… Ἐν ταῖς πέντε δὲ ἡμέραις λειτουργεῖν προηγιασμένα, καὶ οὐδ’ ἐν ἄλλῃ τινὶ ἡμέρᾳ τὴν ἀναίμακτον καὶ ζωόθυτον θυσίαν τελεῖσθαι οὐ νενομοθετήκασι» (PG 155, 904B).

9 Λαοδ-49: Ὅτι οὐ δεῖ ἐν τῇ Τεσσαρακοστῇ ἄρτον προσφέρειν, εἰ μὴ ἐν Σαββάτῳ καὶ Κυριακῇ μόνον», βλ. σχόλια Ζωναρᾶ καὶ Βαλσαμῶνος στὸν Στ-52, στὸ Γ. Ράλλη-Μ.Ποτλή, Σύνταγμα τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων, ἐκδ. Β. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη 2002, τ. Β΄, σ. 427-428.

10 Λαοδ-51: «Ὅτι οὐ δεῖ ἐν τῇ Τεσσαρακοστῇ μαρτύρων γενέθλια ἐπιτελεῖν, ἀλλὰ τῶν ἁγίων μαρτύρων μνήμας ποιεῖν ἐν τοῖς Σαββάτοις καὶ ταῖς Κυριακαῖς».

11 http://anastasiosk.blogspot.com/2021/04/blog-post_734.html, «Καὶ ἀναστάντα τῇ δευτέρα ἡμέρα κατὰ τὰς κυβερνητικὰς ἐντολάς»! | ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ (wordpress.com)

12 Σχόλιο στὸν Στ-89, Πηδάλιον, ἐκδ. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη 1991, σ. 297-298.

13 Νικηφ-9: «Δεῖ μεταδιδόναι τῆς θείας Κοινωνίας τῷ ἀσθενούντι ἀποθανεῖν κινδυνεύοντι, καὶ μετὰ τὸ γεύσασθαι βρώσεως».

Παραλειπόμενα Μεγαλοσαββατιάτικου ἑορτασμοῦ τῆς Ἀνάστασης τοῦ Κυρίου!

Δημοφιλή Άρθρα

Τα αγαπημένα σας

Ἑξάψαλμος κατά το τυπικόν

Ἑξάψαλμος κατά το τυπικόν τοῦ ὁσίου καί θεοφόρου πατρός ἡμῶν Σάββα...

0
Ἑξάψαλμος κατά το τυπικόν τοῦ ὁσίου καί θεοφόρου πατρός ἡμῶν Σάββα τοῦ ἡγιασμένου Οἱ παλαιοί Πατέρες εἶχον ἀκρίβειαν διό καί ψαλλομένου τοῦ ἑξαψάλμου ἐτήρουν σιγήν...